Isaabeel Doos Saantos: Dureettii Afrikaa biyyashee saamtee sooromte

Isaabeel Doos Saantos Image copyright Getty Images

Dokimantiin waa'ee dubartii dureettii Afrikaa bahe akka agarsiisutti yoo tahe qabeenya ishee biyya saamuu fi malaamaltummaadhaani horatte.

Isaabeel Doos Saantos intala pireezidaantii duraanii Angoolaa yoo taatu bu'aa invastimantiiwwan boba'aa,daayaamandii, telekoomii fi lafa akka barbaadde argatti ture.

Dookimantiin ifatti bahe kun ishee fi abbaan warraashee waliigalteewwan gaaffii kaasan baayyee raawwachuun qabeenya guurrataniiru.

Isaabellaa Saantos garuu himannaa irratti baname kana sobaa fi olola of duubaa siyaasa qabu dha jettee jirti.

Intalli pireezidaantii kuni UK dha mana jireenyaa kan qabdu yoo tahu qabeenyawwan qaqqaaalii Landan keessaas qabdi.

Amma qorannoon yakkka mootummaa Angoolaatiin irratti adeemsifamaa kan jiru yoo tahu horiin ishee gariin immoo akka hin sochone dhorkameera.

Dokimantiiwwan 700,000 BBCn akka qoratuuf kan itti kenname yoo tahu, miidiyaalee 37 tahan birootiin illee akka qorataman kennameera.

Goodayyaa suuraa Uummati Angoolaa harki 30 hiyyuummaa keessa jiraata. Guyyaatti doolaara 2 qofa argata.

Hogganaan Dhimma Malaamaltummaa biyyattii Andriiw Feenisteen Isaabeelaan lammiilee Angoolaa harkaa qabeenya saamaa akka turte dokimantichi ni agarsiisa jedha.

''Inni isheen jila qarshii guddaa baasisuu waamtuuu fi barruuwwan gurguddaa addunyaa irratti kan dhiyaatttu lammiilee Angoolaa saamteeti,'' jedhan.

Dhimma boba'aa

Waliigalteen boba'aa inni tokko kaampaaniin boba'aa Angoolaa, Sonaangool jedhamu kan UK keessatti argamu waliin raawwatte dha.

Sababii boba'aa kanaan Isaabeel bara 2016tti himanni kan irratti baname yoo tahu, abbaanshee garuu dubbichi xiyyeeffannoo akka hin arganne gochuun dabarseera.

Abbaan Isaabeel bara 2017tti aangoo yeroo gadhiisu nama aangoo isaa fudhatu paartii isaa keessaa haa filatuyyuu malee, Isaabeel garuu baatii lama booda ari'amteetti.

Buildings along the Marginal promenade called avenida 4 de fevereiro, Luanda
Getty Images
Angola in numbers

  • 29 millionpopulation

  • 27-yearcivil war, fought from independence to 2002

  • $4,170average income, but this masks big disparities

  • 30%of population live in poverty - less than $1.90/day

  • 2ndbiggest oil producer in Africa. Also major diamond producer

Source: World Bank, Opec

Dokimantiin gadhiifame kun akka ibsutti yoo tahe Isaabeel kaffaltii doolaara miiliyoona 58 tahu kaampaanii Dubaayi Maatar Biiznas Soolushiin jedhamuuf raawwatteetti

Isheen dubbicha yoo haalteyyuu dokimantichi garuu kaampaanichi hogganaa daldalaa ishee fi hiriyyaa isheetiin akka dhuunfatamu mul'isa.

Guyyaa isheen ari'amte kaampaanichi Maatar jedhmu dhaabbata boba'aa oomishu Sonaangool kan Landanitti argamutti biiliiwwan 50 tahan ergeera.

Kaampaanii maqaa hiriyyaa isheetiin jiru, kanaafis kaffaltii mirkaneessiteetti jedha dokimantichi.

Kaampaanii Maatar jedhamu waliin hojiin gorsaa haa hojjetamuyyuu malee, kaffaltii kana hundumaa raawwachuuf sababeessi garuu hin jiru.

Biiliin inni tokko baasii waliinsaa hin beekamneef yuroo 472,196 yoo gaafatu inni kaan immoo doolaara 928,517 tajaajila hin eermaneef gaafata.

Biilii warra kaan lama irratti immoo yuroon 676,339.97 hojii wal fakkaataaf, guyyaa wal fakkaataatti mallatteessiteetti.

Goodayyaa suuraa Sonangol Waraqaawwaan Isaabeel mallatteessite keessaati

Qabeenyi ishee harki guddeessi kaampaanii aannisaa paarchugaal Gaalp irraa kan dhufu yoo tahu innis kaampaanii boba'aa Sonaangool irraa bara 2006tti bitame.

Akka dokmantichi agarsiisutti yoo taheef qarshiin bittaa kuni harka 15 qofatu kaffalame. Doolaarri miiliyoona 70 tahu kaampaanii Sonaangool irraa liqiidhaan bitame.

Haala kanaan liqii fudhatte sana kaffaluuf, waggaa 11 fudhata.

Qoodi isheen dhaabbata Gaalp biraa qabdu yuroo miiliyoona 750 gaheera.

Bara 2017tti liqaa irra jiru kaampaanii Sonaangool kaffaluuf yoo gaafatteyyuu hin danda'amne, sababiinsaa immoo kaffaltii ishee keessa dhalli yuroo miiliyoona 9 thu waan hin dabaalamneefi.

Goodayyaa suuraa Ajaji baankii Isaabeeliin mallatteefame kaampaanii doolaara miiliyoona 58 kaampaanii boba'aa Angoolaarraa akka darbu taasissera

Yeroo ishee kaffaltii guutuuu kaffaluuf waliigalte immoo, himannaa irratti banameeti ture.

Isheen,''Hojii kana irratti waan bade tokkoyyuu hin jiru. invastimantichis akan bu'aa guddaa aragmsiise dha. Waliigalteenis haal seera qabeessa taheen raawwatame,'' jetti.

Gama indaastirii daayaamandiitiinis himannaa wal fakkaataatu irratti ka'a.

Mootummaan Angoolaa daaayaamandiiwwan gatii gadi bu'aatiin akka gurguramaniifi kana gidduutti qarshiin doolaara biiliyoona tokko hin badiin hin oolle jedhameera. Isheen garuu himannaa kanas ni haalti.

Gama lafaatiin immoo dokimantichi Isaabeel bara 2017 keessa mootummaarraa bituufi hanga muraasa qofa kaffaluushee agarsiisa.

Waliigalteerra lafati isheen bitte doolaara miiliyoona 96 akka baasu kan himu yoo tahu isheen garuu harka 5 qofa dha kan kaffalte.

Dhimma telekoomii

Dhaabata moobaayillii raabsu Unitel keessaa qooda 25 qabdi. Kanaanis dhaabbatichi doolaara biiliyoona 1 qoodashee kaffaleeraafi.

Isheen kanaan qofa miti kan qarshii argattu dhaabata bilbilaa kana kaampaanii haaraa ofii ishee dhaabdeef yuroo miiliyoona 350 akka liqeessu taasifteetti.

Isaabeel Do Saantos Eenyu?

  • Intala pireezidantii Angoolaa Joosee Ediwaardoo Dos Saantos
  • Nama daldalaa fi hojiiwwaan aartii walitti qabu lammii Kongoo Sindikaa Saantositti heerumte.
  • Lafa amma jiraattu UK'tti baratte
  • Dubartii sooreetti Afrikaa horii doolaara biiliyoona 2 qabdu dha jedhamteetti
  • Kaampaaaniiwwan boba'aa,moobaayiliifi baankii keessatti qooda maallaqaa qabdi qabdi
Goodayyaa suuraa Dokimantiin gadi lakkifame Isaabeel Unitel irraa liqaa akka mallatteessite agarsiisa

Odeessa kana irratti dabalata