Fayyaa: Namoota 'qufaa hamaa' qabaniif qoricha abdii kennu

A man coughing Image copyright Getty Images

Addunyaa irratti namoota miliyoonaan lakkaa'aman qufaa hamaa yeroo dheeraa namarra turuufi humna nama dhabsiisuun rakkataniif abdiin jira jedhe qorannoon haaraan tokko.

Guutuu addunyaatti ga'eessotni dhibbeentaa 10 ta'an qufaa hamaa ta'e ka'umsi isaa hin beekamneen rakkatu.

Gariin kan dhibeen kun ganna 10 ol irra turu yoo ta'an amma dura qorichi ykn yaaliin kana fayyisu hin turre.

Qorattoonni yuunivarsiitii Maanchiistar yaalii mallattoo dhibee kanaa haalaan hir'isuu danda'e argataniiru.

'Abdii kan namatti horu'

Akka ogeeyyiin kun jedhanitti qorichi haaraa 'Gefapixant (MK-7264)' jedhamu mallattoolee dhukkuba qufaa hamaa haalaan hir'iseera.

Namoonni qufaa hamaa qaban garuu dhukkuba kaan irraa bilisa ta'an 253, kan jiddugaleessaan waggoota 14.5 oliif yaalii adda addaan fayyuu hin dandeenye qoricha haaraa kana yaalaniiru.

Namoonni kunneen qoricha 'Gefapixant' jedhamu kana guyyaatti yeroo lama guyyoota 84'f fudhataa turan.

Osoo qoricha kana fudhachuu hin eegaliin sa'aatii tokko keessatti al 24 hanga 29 qufa'u turan.

Torbee 12'f yaalii kana erga fudhataniin booda jiddugaleessan sa'aatiitti al 11 qufa'u.

Miidhaa qabaachuu malu

Waggaa waggaan namoota qufaa hamaa qaban akka yaaltu kan dubbattu Dr Gabri'eelaa Maakawulaay, yaaliin haaraa argame kun jireenya namoota dhibee kanaan dararamanii kan jijjiirudha jetti.

Haa ata'u malee qorichi kun sirnaan hin fudhatamu yoo ta'e miidhaa qabaachuu akka malu akeekkachiifti.

Balaa kan qabaatu qorichi kun namoota qufaan isaanii maloota biraan yaalamuu danda'uuf yoo kenname humnaa ol ta'uu danda'a jetti.

Haala qorannoon kun itti qoratamerraas shakkii qabaachuu dubbatti.

Akka ogeeyyiin fayyaa jedhanitti namni kamuu yoo qufaan torbee sadii ol irra ture hakiima bira dhaquu qaba.

Qufaan yeroo dheeraa namarra turu mallattoo dhukkubawwan biroo ta'uu danda'a.

Mata dureewwan walitti dhiyaatan

Odeessa kana irratti dabalata