Hidhaa Haaromsaa: Masiriin 'shira Itoophiyaa' dura dhaabbachuuf qophiidha jedhan Af-yaa'ii Itti-aanaa Paarlaamaa Masirii

Parlaamaa Masirii

Madda suuraa, Getty Images

Masiriin dhimma Hidhaa Haaromsaa Laga Abbayyaarratti "shira Itoophiyaa" harka marattee teessee hin ilaaltu jedhan Af-yaa'iin Itti-aanaa Paarlaamaa biyyattii.

Kanaafis bishaan Laga Abbayyaarratti mirgoota seenaan qabnu eegsifachuudhaaf tarkaanfiiwwan barbaachisan hunda fudhachuuf qophiidha jedhan.

Akka miidiyaan Masrii 'ahramonline' gabaasetti dubbiin Af-yaa'ii Itti-aanaa Paarlaamaa Solimaan Wahdaan dubbatan kun ministiroonni dhimma alaafi jallisii Masirii Itoophiyaan "ta'e jettee" marii dhimma Hidhaa Haaromsaa irratti gaggeeffamaa jiru gufachiisaa jirtu jechuun himachuu isaatiin guyyaa tokkoo boodadha.

Ministeeronni Masirii kunneenis erga Itoophiyaan marii torban darbe Ameerikaan qopheessiterraa hafteen booda kan himatan.

Kana malees ministeeronni Masirii lamaan kunneen ibsa Itoophiyaan marii tureen booda bishaan guutuu akka jalqabdu beeksisuun baaste, baayyee "akka ittin hin gammadneefi hin fudhannes," ibsaniiru.

Biyyoonni sadan - Itoophiyaa, Masiriifi Sudaan marii dhima hidhaa guddichaa irratti guyyoota lamaaf Waashingiteenitti taasifamee Jimaata darbe xumurame irratti, waliigaltee dhumaa mallatteessu jedhamee eegamee ture.

Itoophiyaan garuu biyya keessatti irratti mariyadhee hin xumurre jechuun walga'ii dhumaa kana irratti hin argamiin hafteetti jechuun gabaaseera aharamonline.

Masiriin, "akkaataa seerawwaniifi waliigalteewwan addunyaatiin kennamaniin mirgoota seenaa bishaan Abbayaa irratti qabdu eegsifachuudhaaf tarkaanfiiwwan barbaachisan hunda fudhachuudhaaf amma qophooftuudha," jedhe Wahdaan.

Akka Af-yaa'ii Itti-aanaa Paarlaamaatti jilli Masirii mareetiif torban darbe Waashgiteen ture hojii gaarii hojjeteera.

"Jilli kun ijaarsa hidhaa kanaa xumuruudhaaf jecha yeroo bitachuudhaaf shira Itoophiyaan irra deddeebiidhaan xaxxu saaxileera," jedhan Wahdaan.

"Marii marsaa dhumaa kana Waashingiteenitti qophaa'erratti argamuun wixinee akkaataa bishaan itti guutamuufi gadi dhiifamuu qabu irratti Ameerikaan qopheessite mallatteessuu diduun Itoophiyaa kaayyoo isheen Masiriifi Sudaan miidhuuf qabdudha," jedhe Wahdaan.

Akka Wahdaan jedhutti, gaggeessitoonni Masiriifi warren maree waliigaltee irratti taasisaa turan Itoophiyaaf obsa guddaa agarsiisaniiru.

"Haata'u malee, tarsiimoon gaggeessaa Masiriin dhimma kana irratti Itoophiyaa waliin bu'uu yeroo itti aanutti kallatti biraa qabata.

Masiriin dhimma Hidhaa Haaromsaa Laga Abayaarratti "shira Itoophiyaa" harka marattee teessee ilaaluu waan hin qabneef bishaan Laga Abbayaarratti mirgoota seenaan qabnu eegsifachuudhaaf tarkaanfiiwwan barbaachisan hunda fudhachuuf qophiidha," jedhe.

Akka gabaasa ahramonline kanaatti hirmaannaa guutuu waggoota shanii marii bal'aa kallattii maraafi gadi fageenyaan dhimmota mara kaasuun gaggeeffamaa erga tureen booda Itoophiyaan yeroo marii dabalataa na barbaachisa jechuun ishee "waan ajaa'ibaati" jette Masiriin.

Yaada Itoophiyaa kanas, "dogogoraafi haqa jallisuudha" jechuun seera addunyaafi waliigaltee bara 2015 bishaan Laga Abbayaa walqixxummaan itti fayyadamuu "dirqamaafi itti-gaafatamummaa irra jiru ifatti cabsiteetti" jechuun Itoophiyaa himateetti.