Qondaalli Ameerikaa Chaayinaaf basaasaa ture jedhame to'atame

Hasxaa Dhaabbata Basaasaa Ameerikaa

Madda suuraa, SAUL LOEB

Abbaan alangaa qondaalli basaasaa duraanii Ameerikaa firasaa fagoo biraa CIA keessa hojjatu waliin ta'uun Chaayinaaf basaasaa turuu bira ga'eera jedha.

Namtichi ganna 67 Yuk Ching Ma jedhamu kun Jimaata darbe hidhamusaa Dippartimantiin Haqaa Ameerikaa ibseera.

Odeeffannoo iccitii Humna Ittisa Ameerikaa qondalaa basaasaa Chaayinaa tokkotti dabarsee kennuun himatameera.

Muddamni hariiroo Ameerikaafi Chaayinaa gidduutti wayita hammaate kanatti, namtichi garlachuuf basaasuun hidhame.

Obbo Ma lammii Ameerikaa Hoong Koongitti dhalateefi seeraan lammuummaa Ameerikaa argate wayita ta’u, bara 1982 CIAf basaasuu jalqabe.

Waggaa 7 booda garuu dhaabbata basaasa Ameerikaa keessaa bahuun Magaalaa Chaayinaa Shaangaayitti deebi’ee hojii jalqabe. Sana booda bara 2001 immoo gara Hawaayii Ameerikaatti deebi’e.

Firaa isaa wajjin waggoota kurnan darbe waa’ee hojjattoota CIAf hojjatanii, hojiisaaniifi akkatti iccitii qabatan/dhoksan Chaayinaaf dabarsee basaasa ture.

Odeffannoo iccitii dabarsee kennuu isaaf jechas Kibxata har’aa mana murtiitti kan dhiyaatu wayita ta’u, balleessa qabaachuu isaa yoo itti murame adabbii cimaatu isa eeggata.

Abbaaan alangaa akka ibsetti, namtichi odeeffannoo iccitii dabarsuu kan eegale bara 2001 Hoong Koongitti ture.

Wayita firasaa tokko wajjin wal arganiitti viidiyoon gartokkeen waraabame kan agarsiisu odeeffannoo iccitii dabarseef doolara 50,000 kaffalameef otoo inni lakkawwatuu kan agarsiisu ture.

Ma gara Hawaayitti erga deebi’ee booda Biiroo Qorannoo Federaalaa (FIB) wajjin hojjachuun odeeffannoo iccitii mootummaa argate Chaayinaaf qooduuf carraa argateera.

Bara 2004 namtichi Hoonluluutti qacarame kun odeeffannoo iccitii hateera jedhamee himatamees ture.

Firri isaa maqaan hin heeramne namtichi ganna 85 sababii dhibee cimaan qabamee jiruun himannaan irratti hin dhiyaannee jedhe Rooyitars.

Sababiin Ma hidhuun yeroo dheeraa fudhatee garuu ifaa miti.

Abbaan alangaa waliigalaa tika biyyatti Joon C. Dimeers jedhaman, namoota akkasii battalattis ta’e, barriis yoo fagate murtii haqaa akka argataniif seeratti dhiyeessina jedhan. Ma Singaapporitti garlachuuf basaasuun balleessa raawwachuu Adoleessa darbe kana amane.

Ragaan barreeffamaa mana murtiirraa argame akka agarsiisutti, bara 2015 wayita barata digirii sadaffaa Singaappoorittii baratu waraqaa qorannoo Beejingitti dhiyeesse Chaayinaaf akka basaasuuf filatame.

Namtichi Juun Wii Yoo maqaa masoo Diksan Yehoo jedhamuun beekamus akka gorsaa siyaasaatti Ameerikaatti erga qacaramee booda odeeffannoo basaasaa Chaayinaaf sassabuun himatameera.