Pirofeesarri tibbana Pirezidaantii Yunvarsitii Maqalee ta'uun muudaman eenyu?

Piroof Fiiteen Abbaay

Madda suuraa, YUnvarsiitii Maqalee

Torbee kana gara jalqabaa Pirofeesar Fiiteen Abbaay Yunvarsitii Maqaleetti yeroof pirezidaantii ta’anii muudamaniiru.

Pirofeesar Fiiteen aangoo kana kan argatan erga Pirezidaantii duraanii Yunvarsitichaa Kindayyaa Gabrahiwot yeroon aangoo isaanii goolabamuun aangoorraa ka’aniiti.

Pirofeesar Fiiteen Yunversitii kanatti aangoo pirezidaantummaa argachuudhaan dubartii jalqabaati.

Namni kun qorannoo hedduu kan hojjetaniifi barsiisummaattis jabduu akka turan waahillan isaan waliin hojjetan ni dubbatu.

Pirofeesar Fiiteen eenyu?

Kan dhalatan magaalaa Maqaleerraa kiilomeetira 45 irratti kan argamtu Wuqroo keessatti.

Maatiin isaanii ijoollee 12 kan godhatan yoo ta’u isaan kan dhumaati.

Pirofeesar Fiiteen ijoollummaasaaniitti nama umriin dachaa lama isaan caalutti heerumsiifamuuf dirqamsiifamaa akka turan, kunis dhiibbaa haadhasaaniin akka ta’e dubbatu.

Garuu kana hunda keessa darbanii barnootasaanii sadarkaa jalqabaafi lammaffaa haala quubsaa ta’een xumuruus himan.

Ergasii Yuunivarsitii Hawaasaatti saayinsii biqiltootaan dippiloomaadhaan eebbifaman.

ALI bara 1985 hanga 1988’tti baadiyyaa Oromiyaa fi Amaaraa keessa naanna’uun hojjetaniiru.

Erga eebbifamanii hojii eegalanii kaasee qonnaan bultoota waliin hojii bu’a qabeessa hojjetaniiru.

Kanaanis mootummaa fi dhaabbilee miti-mootummaa akkasumas hawaasa baadiyyaarraa beekamtii hedduu argataniiru.

Keessattuu qonnaan bultoota Harargee biratti baay’ee jaalalaa fi kabaja qabu.

Naannawa kanaaf bishaan baasuu keessatti tattaaffiin pirofeesarri kun taasisan irraa kan ka’e maqaasaaniitiin moggaasaniiru.

Osoma hojii kana hojjetanii bara 1991 Yuunivarsitii Haramayaatti carraa argachuun digirii baratan.

Erga digiriisaanii jalqabaa argataniis qorannoo qonnaa keessatti hojjetaniiru.

Bara 1993 ammoo gara Yuunivarsitii Maqalee imaluun hojii baruu fi barsiisuu fi hojii qorannoo itti fufan.

Itti aansuun ammoo gara Ingiliz imaluun Yuunivarsitii Weelsi keessatti digirii lammaffaa Bulchiinsa Qabeenya Uumamaa baadiyyaatiin baratan.

Barootaaf erga Yuuniversitii Maqaleetti tajaajilanii booda bara 2007 gara Noorway imaluun digirii sadaffaa barnoota Sanyii fi biqiltuun baratan.

Dhimma misooma qonnaarratti waraqaa qorannoo barreessan keessaa 45 beekamtii sadarkaa addunyaatti argatee maxxanfameera.

Bara 2015 ammoo qorannoo sanyii diqaalomsuurratti pirofeesara Itoophiyaa jalqabaa ta’an.

Dabalataan ammoo qorannoo kuduraalee fi biqiltoota irratti gaggeessuun addunyaarraa pirofeesara sadaffaa ta’aniiru.

Bara 2015 irraa eegalanii Inistitiyuutii Eegumsa naannoo, Saalaa fi misoomaa ta’uun hanga pirezidaantii yeroo ta’anii Yuunivarsitii Maqaleetti muudamanitti hojjetaniiru.

Kalaqaafi badhaasa

Pirofeesar Fiiteen sanyii garbuu diqaalomsuun qorannoo hojjetaniin badhaasa argataniiru.

Gosi garbuu isaan argatan kun hektaara tokkorratti oomisha hanga toonii 5 kennuu danda’a.

Bu’aa qorannoosaanii kanarraa bara 2014 irraa eegalee qonnaan bultoonni kuma 30 ta’an fayyadamaniiru.

Gosoonni garbuu qorannoon argatan kunneen ‘Filaamiit’, ‘Hiriit’, ‘Fiteen’ jedhamuun yuunivarsitichaan moggaafamaniiru.

Bara 2009 dubartoota Afriikaa shan keessaa tokko ta’anii badhaafamaniiru.

Motummaan Itoophiyaas bara 2010 hojiisaan qonnaan bulaa saayinsiitti madaqsuuf hojjetaniin badhaasa kenneefiira.

Dabalataan Gamtaa Afriikaatti damee saayinsiif tumsa taasisaniif, bara 2014 badhaasa Kuwaamee Nikruumaa argataniiru.

Ibsa waa'ee viidiyoo,

Eebbisee Addunyaa Herrega akka tasaa jaallatte hanga PhD'tti qoratte