Lola Tigraay: Itoophiyaan siyaasa hunda hammate mirkaneessuun hookkara hambisuu qabdi- biyyoota G7

Rakkoo namoomaa Tigraay

Madda suuraa, Getty Images

Gareen biyyoota addunyaarratti jajjaboo ta'an kanneen akka Kanaadaa, Firaans, Jarmanii, Italii, Jappaan, UK fi US akkasumas bakka buu'onni Gamtaa Awurooppaa irraa ijaarame, G7 jedhamu, Itoophiyaa keessatti hookkarri lammiilee nagaa dhowwaa jiru dhaabbatee adeemsi siyaasaa dantaa lammiilee biyyattii hundaa keessummeessu mirkanaa'uu qaba jedhe.

Ministiroonni Dhimma Alaa biyyoota miseensota garee kanaa haala naannoo Tigraay fi nageenya Itoophiyaarratti ibsa baasan keessatti yaaddoo akka qaban ibsaniiru.

Dhiittaan mirga namoomaa, ajjeechaan lammiilee nagaa fi sarbamiinsi seera namoomaa idil-addunyaa(international humanitarian law) naannoo Tigraay keessatti raawwataa jiru akkaan nu dhiphisa jedhan ministiroonni kunneen.

Ajjeechaa lammiilee nagaa, yakka saalquunnamtiin walqabatuu fi haleellaan jumlaan raawwatamu akkasumas buqqaatii lammiilee daran akka balaaleffatan ibsaniiru qondaaltonni kunneen.

Kanneen waldhibanii gara lolaatti seenan hunduu gocha kanarraa of qusachuu akka qaban, nagneeyi lammiilee akka eegamu, mirgi namoomaa akka hin sarbamnee fi seerri idil-addunyaa akka kabajamu gaafataniiru.

Dhiyeenya kana mootummaan Itoophiyaa qaamoleen yakka raawwatan akka itti gaafatamaniif kutannoo agarsiises galaffatateera gareen kun.

Garuu waadaan seenaname hatattamaan gara hojii qabatamaatti geeddaramuu qaba jedhan.

Komishiniin Mirga Namoomaa Itoophiyaa jaarmiyaa mirga namoomaa UN(OHCHR) waliin ta'uun qorannoo walabaa gaggeessuufi mootummaan Itoophiyaa tumsuuf waadaa seenuu akka hojii mishaatti ilaalla jedhan gareen kun.

Jaarmiyaaleen kunneen hatattamaan qaama yakka uummatarratti raawwate seeraan gaafachuu qabus jedheera.

MM Itoophiyaa Abiy Ahmad loltoonni Eertiraa Tigraay gadi dhiisanii akka ba'an waadaa seenuusaanii kan galateeffate gareen kun garuu kun haalduree tokko malee saffisaan raawwatamuu qaba jedheera.

Hookkarri Itoophiyaa keessa jiru dhaabbatee, siyaasi lammiilee biyyattii hunda hammate, kanneen Tigraay keessa jiran dabalatee, mirkanaa'uu qaba jedha gareen kun.

Yoo akkas ta'e filannoon dhufus amanaa ta'a, araarris biyyattii keessatti bu'a jedheera.

Nuti biyyoonni G7 namoota deggersa barbaadan ni gargaarra, dhiittaan mirga namoomaa raawwatame akka qoratamus tumsa ni goona jedheera gareen kun ibsa baaseen.