Filannoo Itoophiyaa 2021: Falmii seeraa Paartilee Oromoo fi Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa

Meeshaa filannoof qixaa'e

Madda suuraa, Boordii filannoo

Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa ALI Mudde 13 bara 2013 ture sakatta’iinsa mallattoo hundeessitootaa irratti taasiseera jedhe ka’umsa godhachuun paartilee siyaasaa 26 haquusaa kan beeksisee ture.

Paartiilee haqaman kanneen keessaa muraasni komiisaanii mana murtii olaanaa federaalaatti dhiyyeeffamchuun murte argachunsaanii barameera.

Paartilee haqaman kunneen keessaayis paartiin Adda Tokkummaa Bilisummaa Oromoo (ATBO)n kan naannoo Oromiyaa keessatti dorgomuf qophiirra turan ni argamu.

Dura taa’aa Adda Tokkummaa Bilisummaa Oromoo (ATBO) kan ta’an Obbo Umar Mahaammad akka BBCtti himniitti, “mallattoo namoota 4,000 ol guunnee gaafa isaan jedhanitti dhiyeessineefii turre,'' jedhan.

''Ergasii filmaatarratti hirmaachuuf qophoofnee osoo jirruu ‘dhaaba keessan haqneerra’ nun jedhan,” jechuun haala Boordii Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaatiin paartiin isaanii itti haqame himu.

Boordin Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa gama isaatiin ibsa gama toora miidiyaa hawaasaa Facebook isaa irratti Mudde 13 bara 2013 baaseen, sakatta’iinsa samuuda mallattoo bu’uuressitoota paartichaa irratti taasiseen dhibbeentaan afur (4%) qofti sirrii ta’uu himee ture.

''Boordii filannoodhaan yaada keessan kana of duuba garagalaa ilaalaa jennus nuuf hin deebisne,'' jedhan Obbo Umar.

''Garagalcha nuuf kennaa jennaanis nuf hin kennine. Ergasii xalayuma nuf barreessaniin Mana Murtiitti gaafanne,” jedhan.

Akkasumas Dura taa’aa Gamtaa Dimokiraatawaa Oromoo kan ta’an Obbo Sulxaan Qaasim “paartileen Oromoo kan walin ta’uun himannaa dhiyeeffanne paartilee jaha turre. Adda addaan dhiyeeffadhaa jennaan mata-mataan dhiyeeffanne,” jedhan.

Falmii mana murtii…

Akkaataa Labsii Filannoo, Galmee Paartilee Siyaasaa fi Naamusa Filannoo 1162/2011 keewwata 98/4 irratti kaa’ametti dhaabni siyaasaa tokko sababoota garaagaraan Boordii Filannoo Biyyaalessaan yoo haqame fi haqamuusaa irratti komii yoo qabaate, paartichi murteen boordii filannoo erga isa qaqqabee booda guyyoota 30 keessatti iyyannoosaa Mana Murtii Olaanaa Federaalaatti dhiyeeffachuu danda’a.

Kana malees labsiin kun boordiin filannoo paartilee siyaasaa haquu isaatin dura paartileen akka ofirraa ittisanif carraa kennuufii akka qabus hima.

Haa ta’u malee Boordiin Filannoo Biyyaalessaa Itoophiyaa akka ofirraa falmanif carraa osoo hin kenninif isaan haquusaa dura taa’aan Adda Tokkummaa Bilisummaa Oromoo (ATBO) Obbo Umar Mahaammad ni komatu.

“Boordiin filannoo paartiin keessan adeemsa seeraa hin guuttanne. Keessattu miseensota bu’ureessitoota hin guuttanne. Nuti qulqulleesinee san waan mirkaneessinef adeemsa galmeerraa isin haqneerra kan jedhu murteesse."

"Murtiin kun sirri miti sirrachuu qaba jennee Boordii Filannootti yeroo heddu iyyannee deebii nuf hin laanne. Sana booda gara mana murtii deemne” kan jedhan immoo dura taa’aa Gamtaa Dimokiraatawaa Oromoo kan ta’an Obbo Sulxaan Qaasimdha.

Paartileen lamaan Addi Tokkummaa Bilisummaa Oromoo ATBO fi Gamtaan Dimokiraatawaa Oromoo falmii Boordii Filannoo Biyyaalessaa walin Mana Murtii Olaanaa Federaalaatti taasisanin murteen boordii filannoo paartilee lamaan akka haqamanif murteesse akka kufu taasisaniiru.

Mana Murtii Olaanaa Federaalaatti dhaddachi dhimma filannoo 2ffaa dhaddacha Bitootessa 16 bara 2013 oolen, murtee boordin filannoo Adda Tokkummaa Bilisummaa Oromoo akka haqamu murteesse kuffisuun cinatti ATBOn sababa duraan ittiin haqame dhimma mallattoo miseensotaa irratti boordii filannoof ittisasaa erga dhiyeessen booda boordichi murtee akka irratti kennu ajaje.

Paartileen lamaan fulduratti maal yaadu?…

Dhiibbaan seeraan ala ta’e irratti raawwatamuu kan himan dura taa’aan Adda Tokkummaa Bilisummaa Oromoo (ATBO) Obbo Umar Mahaammad yeroo hafe keessatti qophaa’uun filannoo biyyaalessaa marsaa jahaffaa ji’a lama booda adeemsifamurrati hirmaachuuf fedhii akka qaban dubbatu.

Boordii Filannootti “garagalcha mana murtiifi iyyannoos galchinee jirra. Filannoorraa duubatti waan hafneef haala nuf mijeessanii filannootti akka seennuf fedhii waan qabnuf akka nuf murteessanif iyyannee deebii nuf hin laanne” jedhan.

Iyyannoo isaanii boordii filannootti erga kennanii torbee tokko ta’uu himu. Gama biraatin dura taa’aan Gamtaan Dimokiraatawaa Oromoo Obbo Sulxaan Qaasim ammoo adeemsi galmee isaanii akka xummuramuf sochiirra akka jiran himu.

“Yeroo ammaa kanatti dhimma ijoo goonee itti deemaa kan jirru heeyyama keenya argachuudha. Erga galmeeffamnee seerummaan keenya mirkanaa’ee booda dhimma filannoorratti hirmaachuufi hirmaachuu dhabuu miseensota keenya walin mari’annee kan murteessinudha” jedhan.