Gaara Nyiragongo: Volkaanoon dho'e jiraattota biyya Kongoo halkaniin qe'eerraa buqqise

Jiraattota Gomaa qe'eerraa buqqa'an

Madda suuraa, Getty Images

Mootummaan Rippablika Dimookiraatawaa Koongoo magaalaa Baha biyyattiitti volkaanoon dho'ee jennaan lammiilee balaarraa baraaruuf sagantaa lammileen bakka biraa geessuu ifoomse.

Volkaanoon Gaara Nyiragongoo dhihoo magaalaa Gomaa jiraattota miiliyoona 2 qabdutti dho'e halkaniin sirriitti mul'ata ture. Tullichi dhagaa baqee yeroo tufu halkan diimatee mul'ateera.

Taatee kanaan kan rifatan jiraattonni magaalichaa miilaan dabalatee baqatuutti jiru.

Volkaanoon magaalaa Gomaarraa 10km fagaatu yeroo xumuraaf bara 2002 dhohee namoota 250 galaafateera, 120,000 immoo mana dhabsiise.

Lammiileen biyyattii yaaddoon magaalichaa baqatan firaashaafi kaan waan qaban qabatanii labsii mootummaa dura daangaa Ruwaandaa daangessutti baqataa jiru.

Qondaaltonni Ruwaandaa akka ibsanitti hanga yoonaa lammiileen Koongoo 3,000 ta'an gara isaaniitti baqataniiru. Miidiyaan mootummaa biyyattii kunneen mana barnootaafi galma kadhannaatti akka dahoo argatu jedhan.

Kaanimmoo lafa ol ka'aa Lixa magaalaa Gomaatti baqataniiru.

''Jeequmsa guddaa keessa jirra,'' jechuun jiraataan Zacharie Paluku jedhamu AP'tti hime. ''Hunduu sodaateera, ummanni baqataa jira. Maal akka hojjechuu qabnu hin beeknu.''

Madda suuraa, EPA

Dhaqaan baqe yookiin laavaan gaararraa yaa'e kallattii Kibbaan magaalaa Gomaatti dhangala'uun naannawa buufata xiyyaaraa gaheera.

Bakkeewwan hedduu magaalattiitti ibsaan badeera. Daandiin guddaa magaalaa Gomaa gara magaalaa Beniitti geessu laavaan liqimfameera.

''Fooliin salfarii jira. Fagoorra ibiddi laboobu tulluu keessaa bahu ni mul'ata,'' jechuun jiraataan Carine Mbala jedhamu AFP'tti hime.

Volkaanoon kuni Paarkii Biyyaalessaa Virungaa keessatti argama. Qondaalli paarkichaa hojjettotaaf ergaa erganiin balaa bara 2002 mudateen akka walfakkaatuufi namoonni naannawa buufata xiyyaaraa jiran hunduu ''dafanii akka bahan'' ajajaniiru.

Duratti, Ministeerri Odeffannoo Paatriik Muyaay Tiwiitara gubbaa akka barreessanitti mootummaan ''tarkaanfii atattamaa'' fudhachuuf mariirra jira.

Ummanni akka tasgabbaa'u kan gorfame yoo ta'u gariin immoo odeeffannoo gahaa akka argachaa hin jirre himan.

Nagaa kabachiistonni UN biyyattii jiran, Monusco, magaalaa gubbaa balali'uun hubachaa akka jiran beeksisan.

Gaarri Nyiragongo volkaanoowwan riphaa hin taane keessaa tokko yoo ta'u sochiin isaa garuu To'annoo Volkaanoo Giomaatiin [Goma Volcano Observatory] sirriitti hin to'amne komiin jedhu jira.

Kunis, erga Baankiin Addunyaa himannaa malaammaltummaan deeggarsa dhaabeeti.

Caamsaa 10 To'annoon Volkaanoo Goomaatiin sochiin naannoo Gaara Nyiragongo dabaluu gabaafameera.

Waggaa darbe Daarektarri to'annoo kanaa Kaacho Kaarume waggoota dhihootti dhohuu mala jechuun akeekkachiisuun BBC'tti himanii turan.

Badiin guddaa volkaanoo kanaan dhaqqabe bara 1977 yoo ta'u, yeroos lammiileen 600 ol lubbuu dhabaniiru.

Map