Balaa qabaatus Chaayinaattii wal'aansi 'Plastic surgery' maaliif dabalaa jiraa?

Fakkii dubartiii

Madda suuraa, Getty Images

Shamarreen umuriin 23, Ruuxiin akkuma hiriyoota ishee kaanii, miidiyaale hawaasaa ni hordofti. Garuu ammoo waan addaa tokko barbaadaa jirti. Innis waa'ee bareedinaa baqaqsanii yaalamu ture.

Isheenis wal'aansa baqaqsanii yaalamu akka ija ishee gurguddaa taasisuu akka raawwatamuuf barbaaddi turte.

Jiraattuun Guwaanzhuu tunis appii yeroo hunda irra odeeffannoo barbaadduu Gengme ilaalti.

''Magaalattii keessaa kilinikiiwwan hedduutu jira garuu isa gaarii bira dhaquu kiyya mirkanneeffachuun barbaade. Dhimmisaa waa'ee fuulaa waan ta'eef of eeggannoo barbaada,'' jettee wayita BBC'tti dubbatteetti.

Gengmei jechuun ''baayyee bareedduu'' jechuudha Chaayinaatti. Innis toorawwan miidyaalee hawaasaa waa'ee wal'aansa bareedinaa dhiyeessuudha.

Fayyadamtoonnis odeeffannoowwan wal'aansa bareedinaaf baqaqsanii yaalamu (plastic surgery), achirraa barbaadu.

Madda suuraa, Gengmei/So-young

Ibsa waa'ee suuraa,

Appiiwwan wallaansa bareedinaa Chaayinaa

Gengmei erga bara 2013'tti hojii eegale kaasee, fayyadamtooti isaa miliyoona 1 irraa gara miiliyona 36 kan guddate yoo ta'u, isaan keessaa walakkaa ol dubartoota umriin isaanii 20 keessa argamudha.

Akkasumas toorri wallaansa bareedinaa kan biraa So-Young jedhamu ammoo ji'aan fayyadamtoota miiliyoona 1.4 bara 2018 kan qaburraa amma gara miliyoona 8.4 ol horateera.

Toorawwan kunneen akkasuma daawwattoota argachuudhaanis Chaayinaa keessatti ilaalchi bareedinaaf wallaansa baqaqasanii yaalamu dabalaa jiraachuu mul'isa.

Ammattis US'tti aansee Chaayinaatti wal'aansi kun bal'inaan raawwatama.

Akka gabaasa Deloitte'tti, gabaan damee kanaa Chaayinaatti kan bara 2019 irraa dachaa sadiin guddateera.

Kunis haaluma kanaan yoo itti fufe, Chaayinaan walakkeessa waggoota kurnan dhufaniitti jidduugala gabaa wal'aansa bareedinaa addunyaa isa guddaa akka taatu eegama.

Wal'aansawwan bareedinaaf jecha baay'inaan haala baqaqsanii yaalamuutiin raawwataman hedduun ija guddifachuu (double eyelids) fi teessuma fuulaa gingoorraa gara boca V'tti geeddaruudha.

Miseensonni hawaasaa dhaloota bara 1996 booda dhalatanis, duraan akka qaaniitti ilaalamuulleen, wallaansa akkasii taasifachuuf boodatti kan deebi'anii miti.

Durbee Ruxiin kan daldala faashinii keessa hojjattuu hiriyyooni ishee ''ifatti waa'ee bareedinaaf wallaansa baqaqsanii yaalamuu'' ni haasa'u jetti.

Seera dabalataatu barbaachisa

Haata'u malee, wallaansa bareedinaaf baqaqsanii yaalamu Chaayinaa kunis rakkoolee mataasaa waliin guddataa jira.

Akka gabaasa 'Global Times'tti bara 2019 keessa Chayinaan kilinikoota wallaansa bareedinaa hojjatan 60,000 ol qabdi.

Kilinikoonni kunneenis waggaa waggaan taateewwan kuma 40'f itti gaafatamoo ta'u. Kunis jiddugalaan guyyaatti wallaansa baqaqsanii yaaluu 110 raawwatu jechuudha.

Taatee inni nama baayyee beekamu mudate tokko kan taatoo Gao Liu erga wallaansa funyaanii taasifatteen booda fiixeen funyaan ishee du'u ilaalchisuun suuraa midiyaa hawaasaarratti qooddedha.

Madda suuraa, Weibo/Gao Liu

Isheenis deebifamee fullishee sirreeffamuuf wallaansa baqaqsanii yaaluu hedduu akka barbaachisu himte. Sababii rakkina ishee mudateenis maallaqa Chaayinaa Yu'aanii kuma 400 ol baasteetti.

Hakimiin ishee wal'aanee ture baatii jahaaf hojiirraa ari'atamuun hospitaalichis Yu'aanii kuma 49 adabameera.

Fayyadamtoonni intarneetii baay'eenis adabbichi baayyee miti jechuun komatan.

''Kunis adabbii nama naaffiseetii?'' jechuun addabbii kennamee gahaa akka hintaane fi indastiricha seera fooyya'e akka qabaatu gaaffatte fayyadamtuun intarneetii tokko.

Maaliif balaan fudhatamaa?

Haata'u malee Chaayinaa keessatti namoonni baayyeen bareedinaaf bakka olaanaa waan kennaniifu, wallaansa baqaqsanii hodhuu baayyisuu jechuun oggeessi tokko BBCtti himan.

Madda suuraa, Getty Images

Chaayinaa keessatti yeroo baay'ee namoonni hojiif iyyannoo galchan akka suuraa ergan gaafatamu. Hojiiwwan tokko tokkoo ammoo addatti ulaagaalee miidhagina qaamaa ka'u, keessattu dubartootaaf.

Kunis dubartoonni kunneen hojicha akka hojjataniif kan hin barbaadamne ta'ulleen akkasiin haalli beeksifni itti bahu jira.

Gabaasni dhaabbanni Humaan Raayitsi Waachi bara 2018tti baasees dhimma beeksisa hojii Chaayinaa kan dubartootaaf addatti ulaagaa kaa'u kana komatee ture.

Kanaafuu akkaataan beeksisa hojii kun namoonni baay'een akka bareedina qaama isaaniif dhiphataniif gumaachu dubbatu oggeessonni.

''Hanga tokko bareedinni carraawwan guddina hojii fiduu danda'a. Fakkeenyaaf kan akka viidiyoo karaa intarneetii hojjachuuf fa'i yoo ta'e,'' jedhu Pirezidaantiin Ittaanaa Gengmei kan ta'an Waang Jun.

Damee kana qofaatu akka ulaagaa akkasii gaafataniif seeraan hayyamameef jedhu.