Dhalattoota Afrikaa UAE jiraatan irratti miidhaan 'gara jabinaa' raawwatamaa jiraachuun himame

Lammii Yugaandaa Keeneedii Rubaagaakeene

Madda suuraa, Kennedy Rubangakene

Gamtaa Araboota Imireetis (UAE)'tti hojjattoota lammiilee Afrikaa ta'an irratti gochaan gara jabinaa raawwatamaa jiraachu gabaasni tokko mul'ise.

Gabaasni dhaabbileen mit-motummaa lama waliin baasan tokko akka mul'iseetti, kanneen Afrikaarraa gara sana dhaqan dhibbaan lakkaa'aman gara jabinaan qabamuun erga mana hidhaatti darbatamanii booda dirqiin gara biyyaatti ari'ataman.

Qorannoo dhaabbileen kunneen hojjataniin, dararaa fi rakkina hojjattoota godaantoota Afrikaa irra gahu bal'inaan kaaseera.

Dhaabbileen Euro-Mediterranean Human Rights Monitor fi Impact International for Human Rights Policies jedhaman kunneen godaantoonni Waxabajjii darbe jumlaan attamiin akka hidhamaniifi mana hidhaa keessatti haala gara jabinaan guutameen dabarfaman ibsaniiru.

Goodaantota haala sana keessa darban keessaa tokko lammii Yugaandaa Keenedii Rubaagaakeenedha.

Keenediin BBC Focus on Afrikaatiif haala ture akka himeetti, ''kallattiin gara mana hidhaa nugeessan, buufata poolisii illeen hinturre.

''Maaliif akkaa nu geessan waanan hinbarreef baayyee na dhibee ture. Ragaa seera qabeessaan qaba. Waliigalteen hojii kiyyalleen haaromfamee ture,'' jedheera.

Akkasumas Keenediin, yakki ittiin himatamu danda'u kamu akka hinjirre ibsa. Keenediin akka jedheetti mana murtiitti hindhiyaanne.

Aanga'oonni biyyattii gamasaanitiin, hidhaan raawwatame seera qabeessa akka tureefi yakkawwan seeraan ala namoota dadabarsuu, gochaawwan seeraan alaafi hanna keessatti hirmaachu akkasumas hidhata hojii sagaagalummaa irratti kan xiyyeeffateedha jedhan.

Aanga'oonni UAE ''godaantonni hidhamanis kanneen gochaa kana keessatti hirmaataniidhaa,'' jedhaniiru.

Qorattoonni kunneen garuu namoota miidhamoo ta'aniifi kan biyyoota akka Yugaandaa, Kaameruun fi Naayijeeriyaa irraa dhufan 100 dubbisaniiru.

Haaluma kanaanis godaantonni kunneen kan hayyama hojii qabaniifi qulqulleessummaa, keessummeessuu, hojii narsii fi ogummaa elektirikaa dabalatee oqummaawwan garaa garaa irratti mindeeffamuun hojjataa turan ta'u gabaasichi ibseera.

Dhaabbata Euro-Mediterranean Human Rights Monitor keessatti qorataa kan ta'an Michelaa Pugiles, ''haleellichi kan karoorfame, kaayyoo kan qabuu fi kan sanyii irratti bu'ureeffateedha,'' jechuun BBCtti himan.

Michelaan dabalunis, UAEtti mirgi hojjattoottaa sababii sanyii isaanitiin garaa garummaa akka qabu ibsan.

Kanarratti motummaan Gamtaa Araboota Imreetis deebii kenneen, yaada gabaasichi tarkaanfiin fudhatame sanyii bu'ureeffateera jedhu kufiseera.

Siriiyyuu biyyattiin adeemsa loogii walqabatan irratti seeraafi muxannoo cimaa akka qabdu cimsuun ibseera.