Waraana Tigraay: Waraanaa Itoophiyaa keessaatiin kumaatamni du'uun gabaafame

Loltoota dubartootaa Itoophiyaa booji'aman

Madda suuraa, AFP

Ibsa waa'ee suuraa,

Waraanni raayaa ittisa Itoophiyaafi finciltoota Tigraay jidduutti eegale baatii 10f deema

Waraanni raayyaa ittisa Itoophiyaafi finciltoota Tigraay jidduutti gaggeeffamu ammalleen itti fufee bakka jiruutti, waraana kaaba Itoophiyaatti gaggeeffameen kumaatamni ajjeefamuun gabaafameera.

Waraannii baatiiwwan 10f gaggeeffamee kanaanis namoonni kuma dhibbaan lakkaa'aman beela hamaaf saaxilamaa jiru.

Humnootiin finciltootaa Tigraay guyyaa Dilbataa akka jedhaniitti ''humnootii diinaa'' jedhan 3,073 ajjeessuu fi 4,473 madeessuu himaniiru.

Kunis kan himame erga raayyaan biyyattii yeroo isaa adda osoo hinbaasiin finciltoonni 5,600 ol ajjeefamuu beeksiseen booda ture.

Qondaallii waraanaa olaanaan Janaraal Baacaa Dabalee itti dabaluun, miseensoonni finciltootaa 2,300 miidhamuufi 2,000 booji'amu himan.

Akka gabaastonni jedhanitti tarii lakkoofsi kuni lola tibbana gaggeeffameen ta'uu mala jedhan.

Sababii maloonni kominikeeshinii naannichatti adda kutamanii jiraniif lakkoofsawwan kanneen gama lamaanuu mirkanneessuun rakkisaadha.

Gareen finciltootaa lakkoofsi isaan eeran kan waraana naannoolee ollaa kan ta'an Amaaraafi affaar keessatti gaggeeffame ta'u ibsan. Dabalataan, taankiiwwan waraanaa fi qawweewwan booji'uu himan.

UStti Ambaasadara duraanii Itoophiyaa fi amma deeggaraa humnootii garee TPLF kan ta'an Birhaana Gabrakiristoos waan motummaan dubbate ''kan sobaafii kan kofalchiisuudha'' jedhan.

''Guyyoota shaniifi jahan darban keessatti, naannoolee lamaa keessattuu haleellaawwan waraanaa gurguddaatu gaggeeffamaa ture. Naannoolee Amaaraa fi Affaar keessatti, waraanni motummaa divishinii saddeeti dhabeera,'' jedhan.

Waraanni ''odeeffannoo sobaatiin'' loltoota isaatiif hamlee kennuuf yaalaa jira jechuun himatan.

Leetanaal Janaraal Baacaan ammoo duratti humnootiin TPLF Itoophiyaa diiguuf socho'aa jiru jechuun himataniiru.

Divishiniin TPLF Humaraa kan Tigraayiifi Amaaraa jidduutti argamtu deebisee qabachuuf yaalaa ture ''gutummaatti barbadaa'eera'' jedhaniiru Janaraal Baacaan.

Waraanni kun mootummaa Ministira Mummee Itoophiyaa Abiy Ahimadiifi hoggantoota TPLF, kan naannoo Tigraay bulchaa turan jidduutti waldhabdee baatiiwwaniif tureen booda Sadaasa 2020 eegalame.

MM Abiy buufatawwan raayyaa Ittisa biyyaa kaaba biyyattii jiru irratti haleellaan TPLF'n raawwatuu ibsuun ture waraana erguun bulchitoota naannichaa aangoorraa buusuf ajaja kan dabarsan.

Motummaan garee TPLF shoroorkeessaa jechuun kan faraje yoo ta'u, isaanii garuu motummaa Tigraay seera qabeessadha ofii jedhu.

Ergasiin boodas namoonni kumaatamaan lakkaa'aman ajjeefamanii kanneen miliyoonotaan lakkaa'aman qee'esaanii irraa buqqa'uun, muraasni Sudaaniitti baqataniiru.

Gareen lamaanuu gochi quddeeddii fi namoota nagaa jumlaan ajjeesuun dabalatee gochaawwan sukkaneessaan kaaniin himatamaniiru.

Miidhaawwan taatee waraanaa

Gabaasaa Itoophiyaa Qaalkidaan Yibalxaaliin

Baay'inni lakkoofsa amma raayyaa ittisaatiin dhiyaate kunis baayyee olaanaa yoo ta'u, madda walabaa irraa mirkaneessuun rakkiisaadha.

Haata'u malee wanti tokko ifaadha. Waraanni baatii 10 dura eegale ammalleen gaggeefamaatuma jira.

Leetanaal Janaraal Baacaa Dabalee ibsa Sambata waaree booda wayita kennan yeroo humnootiin jedhaman kunneen itti ajjeefamaniifi itti boji'aman irratti yeroo hineeriin, lolli cimaan haleellaa xiyyaaraatiin deeggaramu himan.

Humnootiin TPLF Waxabajjii keessa harka raayyaa fi deeggartoota isaanii irraa Naannoo Tigraay erga deebifatan booda, naannoolee ollaa kan ta'an Amaaraa fi Affaar keessatti lola babal'ifachuu eegalan.

Torbanoota lamaan darbaniitti raayyaan ittisa biyyaafi kanneen isaan maddii waraanaa jiran sochiin humnootii Tigraay akka dhaabbatuufi sirriyyuu bakkeewwan to'atanii turan tokko tokko gadhiisuun akka booddeetti deebi'an gochuu danda'aniiru.

Haata'u malee, Magaalaa seena qabeetti UNESCOn galmoofte Laaliibalaa dabalatee, eddoowwan murteessoonni Affaariifi Amaaraa keessaa ammalleen to'annoodhuma TPLF jalatti argamu.

Guyyaa Jimaataa, dhaabbanni Motummoota Gamtooman (UN) motummaan beekaa dhiyeessitiin gargaarsaa gara Tigraay akka hinseenneef cufuun jireenyi namoota miliyoonotaa balaa irratti akka kufu taasisaa jira jechuun himatee ture.

UN ''haalli balaan beela hamaa jaarraa kanaa akka ittifamuuf yoo barbaadame,'' namoonni gara miliyoona 5.2 ta'an deeggarsa atattamaa barbaadu jedheera.

Haata'u malee guyyaa Sanbataa, motummaan Itoophiyaa guyyoota lamaan darban konkolaattota 152 darban dabalatee konkolaattonni 500 ta'an deeggarsa fe'uun naannicha seenaniiru jedheera.

Bakkeewwan sakkatta'iinsi itti gaggeefamus hir'ataniiru jedhe. Haata'u malee kan jedhame kana qaama walabaa irraa hin qulqulleessine.

Dhaabbanni UN gama isaatiin guyyaatti konkolaataan 100 kan barbaachisu ta'ulleen, erga Hagayya bultii 22'ti kaasee konkolaataan tokkoolleen naannicha hin seenne jedheera.

Odeessaalee walfakkaata dabalataa: