Afgaanistaan: Hiriira mirga dubartootaaf Kaabulitti bahamee ture Taalibaan bittinse

Dubartoota mirgasaaniif hiriira bahan keessaa, Fulbaana 4, 2021 Kaabul keessatti

Madda suuraa, Getty Images

Qondaaltonni Taalibaan dubartoota hedduu erga Taalibaan biyyattii to'ate hordofee mirgoota isaanii gaafachuuf Kaabuul keessatti hiriira bahanii turan bittinsan.

Garichi akka jedheetti, osoo dubartoonni karaa riqiichaatii gara masaraa pirezidaantiitti imaluuf yaalaa jiranu gaazii imimmaaneessaa fi mimmixa itti facaasuun bittinse.

Haata'u malee Taalibaan mormichi to'annoon ala akka hintaaneef to'ateera jedha miidiyaa biyya keessaa Tolo News akka gabaaseetti.

Mormiin dubartootaa kunis mormiiwwan Kaabuulii fi Heraat keessatti gaggeeffaman hedduu keessaa tokko.

Dubartoonnis mirgi hojjachuufi motummaa keessatti makamu akka kabajamuuf gaafataa jiru. Taalibaan bulchinsi motummaasaan maala akka fakkaatu guyyoota dhufan keessatti akka beeksiisu hima.

Taalibaanoonni dubartoonni motummaa keessatti makamu ni danda'u garuu aangoowwan ministeerummaa hinqabatan jedheera.

Dubartoonni hedduun ammoo akka bara 1996-2001 wayita Taalibaan aangoorra ture sanatti akka hindeebiineef sodaa qabu.

Dubartoonni alatti fulasaanii akka haguuganii kan dirqisiifaman yoo ta'u, balleessaawwan xiqqoofis addabbii cimaatu raawwatamaa ture.

''Waggoota 25 dura wayita Taalibaan dhufe, mana barnootaa akkan hindeemneef na dhorkan,'' jette gaazexessituun Azitaa Naazimi miidiyaatti yoo dubbattu.

''Aangoo Taalibaan waggoota shaniif booda, waggoota 25f barachuun hojjachaan ture. Ammas egeree keenya gaariidhaaf, kun deebi'e akka mudatu hinhayyamnu.''

Dubartiin hiriiraaf baate kan biraa, Soraayaan Rooyitarsiitti akka himteetti, ''dubartoota mataa keessa muka qawweetiin waan rukutaniif dubartoonni dhiigaa turan.''

Kaaba Kaabuul suluula Paanjishir keessatti lafa loltoonni mormitoota Taalibaan waraanaa jiran keessatti ammalleen walitti bu'iinsi itti fufeera.

Haata'u malee, gama lamaaniinu olaantummaa argachu himaa jiru. Taalibaanonni aanaalee lama dabalataan to'achuun gara jidduugala bulchinsichaatti qajeelaa jiraachu himan.

Dubbi himaan Adda Warraaqsa Biyyaaleessa Afgaanistaan (NRF) ammoo waraanni cimaan gaggeeffamaa jiraachuufi loltoonni Taalibaan kumaatamni harka kennachuu hime.

Suluulli Paanjishiritti namoonni kuma 150- 200 kan jiraatan yoo ta'u, wayita Afgaanistaan bara 1980'oota keessaa Soviyeetiin to'atamtee turtettiifi bara aangoo Taalibaan duraanitti, jidduugala mormii ture.

Hoogganaan NRF, Ahimad Maasuud mormii dubartootaan Heraat keessatti gaggeeffame jajuun, Paanjishir mormii itti fufti jedheera.

Madda suuraa, Getty Images

Wanti Taalibaanis ta'e NRF jedhan kana qaama walabaa irraa mirkaneeffachuun hindanda'amne.

Gama biraatiin ammoo erga US buufata xiyyaara Kaabuul keessaa torban dura baateen booda, daandiin qilleensaa Afgaan Ariana balaliinsa biyya keessaa magaaloota sadii; Heeraat, Maazaar-i-Shaarif fi Kaandaahaaritti deebisee eegalu beeksiise.

TV Al-Jaaziraa ambaasadara Kaataar eeruun akka jedheetti, balaliinsawwan deebisanii eegalchiisuuf gareen tekinikaa Kaataar gargaarsa taasisaniiru.

Ministirri Dhimma Alaa US Antoonii Bilinkan Dilbata gara Kaataariitti imalu.

Biyyattii adeemsa araaraa Afgaanistaanoota keessatti gahee olaanaa kan baate yoo ta'u, Biliinkan garuu Taalibaan irraa eenyu waliinu wal hinargu.

Dureen Ejansii Tika Paakistaan, ISI, Jamaraal Faa'iz Haameed Kaabuul kan seenan yoo ta'u, gaazexeessitootaan gaafatamanis deebii hin kennine.

Qondaalli tokko jalqaba torban kanaa Rooyitarsiitti akka himeetti, tarii haala waraana Afgaan deebisanii ijaaran irratti gargaaru danda'a jedheera.

ISI Taalibaaniif deeggarsa taasisuuf aanga'oota Lixaatiin kan himatamu yoo ta'u, Paakistaan garuu kana ni waakkatti.