Afgaanistaan: Taaliibaan sulula Paanshir bakka waraanni cimaan gaggeeffamaa jirutti lammiilee nagaa ajjeese

Abdul Saamii kan suuqii keessa jiru Taaliibaaniin ajjeefamuutu dhagahame
Ibsa waa'ee suuraa,

Abdul Sami Taaliibaan irraa nagaan ooluu danda'a ture, maddeen akka jedhanitti

BBCn sulula Paanshir bakka Taaliibaaniifi humnootni mormituu wal waraananitti namootni nagaa 20 ajjeefamuu mirkaneeffateera.

Tajaajilli qunnamtii sulula Paanshir keessaa cituun ammoo gabaasaaf ulfaataa tahera. Garuu haloo hin baafadhu jedhus Taaliibaan namoota ajjeesuu BBCn ragaa qaba.

Viidiyoon Paanshiir daandii dhukkeen guutame cinaatti waraabame nama uffata waraanaa uffatee loltoota Taaliibaniin marfame agarsiisa. Dkukaasni lafa raasee, innis lafatti kufuu mul'isa.

Namichi miseensa waraanaa tahuun isaa waan beekamu hin jiru. Naannichatti uffata waraanaa uffachuun waanuma baramedha.

Viidiyoo sana irratti namni isa cina dhaabbatu nama nagaadha yeroo jedhu dhagahama.

BBC'n ajjeechaan akkasii yoo xiqqaate 20 tahu Paanshir keessatti gaggeeffamuu isaa ragaa qaba.

Miidhamtota keessaa tokko abbaa ijoollee lamaa kan tahe Abdul Saamiiti.

Namootni naannoo akka jedhanitti namichi loltootni Taaliibaan yeroo dhiyaataa dhufan inni achi gadhiisee hin baqanne.

''Ani nama hiyyeessa suuqii kana qabudha, waraana irraa dhimma hin qabu,'' jedhe jedhan.

Garuu sim kaardii moobaayilaa warra mormitootaatti gurgurta jedhamuun qabame. Guyyoota muraasa booda reeffi isaa mana isaa cinatti gatamee argame. Namootni ijaan argan ammoo miidhaa suukaneessaan qaama isaa irra waan gahe fakkaata jedhan.

Madda suuraa, v

Ibsa waa'ee suuraa,

Yeroo muraasa booda namni geengoo keessaa mul'atu ajjeefame

Ji'a darbe yeroo Taaliibaan gara aangootti deebi'u naannoo tokko qofaatu bulchiinsa isaan alatti hafe.

Afgaanistaan keessatti suluulli Paanshir yeroo dheeraaf gidduugala fincilaa turte. Ajaja hogganaa mormitootaa Ahimed Shaa Masuud jalatti naannittiin humnoota weerartuu Raashiyaa fi Taaliibaan ofirraa qolachaa turte.

Gaaraan marfamtee sulula keessatti argamuunshee qaama to'achuu barbaadu kamiifuu ulfaataa taasisa.

Ilmi Masuud, Ahimed kan jedhamu amma diddaa Taaliibaan waliin godhamu kana dursaa ture. Garuu torban darbe Taaliibaan injifanneerra jechuun Alaabaa isaanii yeroo dhaaban viidiyoon agarsiisan.

Humnootni diddaa gaggeessan ammoo ittuma fufanii akka lolan himan. Masuud ammoo ''warraaqsa biyyaalessaa'' akka Taaliiban irratti godhame waamicha godhe.

Afgaanistaan keessaa bakki hunduu to'annoo Taaliibaan jala galuun amma Paanshir maal taha kan jedhu xiyyeeffannoo argatee jira.

Taaliibaan yeroo gandicha seenu namootni nagaan jireenya isaanii akka itti fufan jechaa turan.

"Gadi bahanii hojii isaanii guyyaa guyyaa hojjechuu qabu,'' Malavii Abdullaahi Rahamanii.

" Yoo suuqii qabu tahe deemanii gurgurachuu danda'u. Yoo lafa qonnaa tahe gara qonna isaanii deemuu danda'u. Isaan tiksuuf, maatii isaanii fi lubbuu isaanii eeguuf as jirra.''

Garuu ijaa kun tahuu qabu, lafti gabaa ho'aan tokko gara lafa onaatti jijjiramuu agarsiisa. Uummanni baqatee bahuuf yaala. Konkolaataan akkasiti fiixee sululichaa irraan tarree galee argama.

Hanqinni nyaataa fi qorichaa jiraachuu akka danda'u akeekkachiifameera.

Taaliibaan lammiilee nagaa haleeluu waakkata. Garuu erga ajjeechaa jumlaa saba lakkoofsaan xiqqaa hazraa fi dubartii poolisii turteen booda, dhugaan lafa irra jiru isa Taaliibaan ijaa hin baafadhu jedheen adda tahe.

''Gabaasonni akka kanaa Afgaanistaan keessaa galmaa'ee jira,'' jette Paatrishiyaa Giroosmaan, Human Raayits Waach irraa.

''Taaliibaan ji'a Waxabajjii fi Hagayyaa keessa erga gara aangootti deebi'ee ganaasota wal fakkaatoo qabna. Ajjeechaa humnoota nageenyaa duraanii, miseensota duraanii mootummaa fi lammiilee nagaa irratti haloo bahachuu galmeessaa turre. Kun haaluma wal fakkaataa tahaa jiru fakkaata.''