Qo'attootni loon mana fincaanii fayyadamuu akka baran leenjisan

Loon mana fincaanitti fincaa'an nyaata jajjabeessuuf kennameef yoo sooratan

Madda suuraa, FBN

Loon mana fincaanii akka fayyadaman leenjisuun, gaazii ho'ii addunyaa akka dabalu sababa ta'u (green house gas) xiqqeessuuf gargaara jedhan qo'attootni.

Qo'annoo Jarmanitti gaggeeffamaa jiru kanaan, saayintiistonni loon akka itti bobba'an, bakka adda baheefitti akka bobba'an leenjisaniiru.

Achii booda fincaan loonii sassaabamee adeemsa qulqulleessuu keessa darba.

Gaaziin Amooniyaan fincaan loonii keessa jiru biyyoo wajjin yeroo walmaku gara gaazii ho'i addunyaa akka dabalu sababa ta'u nitiraawus oksaayid jedhamutti geeddarama.

Addunyaarratti tolcha harka namaa ta'ee gaazii ho'i akka dabalu sababa ta'u keessaa dhibbeentaan 10 sochii loon waliin walqabaturraa dhufa.

Saayintistonni Jarman ooyiruu loonii Inistitiyuutii 'Farm Animal Biology' keessatti loon 16 bakka bobbaaf adda baheef 'MooLoo' ittiin jedhanitti akka bobba'an leenjisuuf yaalaa turan.

Loon kun kutaa MooLoo ittiin jedhan sana erga galanii yoo fincaa'an akka badhaasaatti waan nyaatantu kennamaaf.

Loon bakka qophaayeen alatti fincaa'an ammoo sekondii sadiif bishaantu itti biifama.

Sadarkaa sadaffaa yaalii kanaan ammoo bakki akka itti bobba'an qophaayeef isaanirraa xiqqo fagaatee akka taa'u godhamee, badhaasniifi adabbiinis akkasuma itti fufa.

sadarkaalee yaalii 10 gaggeefameen booda, qo'attootni kun loon mana fincaanii fayyadamuu shaakalchiisaa turan 16 keessaa 11 mana fincaanii fayyadamuu baraniiru jedhan.

Madda suuraa, FBN

"Hatattamaan gidduugaleessaan fincaan si'a 15-20 keessatti loon ofii isaaniin kutaa itti fincaa'an seenaniiru'' jedhan ogeeyyii qo'annoo kanarratti hirmaatan keessaa Lindisay Maatiwuus kan jedhaman Raadiyoo Niiw Ziilaanditti yoo himan.

Dhumarratti dhibbeentaa 75 kan ta'an dhibbeentaa 75 mana fincaanii dhaqanii fincaa'an jedhu ogeettiin kun.

Qo'attootni kun akka jedhanitti fincaan horii dhibbeentaa 80 sirna MooLoon to'achuun yoo danda'ame, gadi lakkifamuu gaazii amooniyaa dhibbeentaa 56'n xiqqeessuun ni danda'ama.

Fincaan loonii bakka oolanii fageessun qulqullinaa fi nageenya isaaniifis ni fayyada jedhan.