Yanğınlar necə başlayır, necə təhlükəli hala gəlir?

  • Jasmine Taylor-Coleman
  • BBC News
yanğın

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Yunanıstanın paytaxı Afinanın şərq sahili yanğınlara təslim olub. Uşaqlar və ailələr də daxil olmaqla ən az 80 nəfər yanğından qaçmağa çalışarkən həyatını itirib.

Yanğınlar İsveçi də təsir altına alıb, şimal qütbünə qədər uzanıb. Portuqaliya, İngiltərə və ABŞ-da da son aylarda yanğınlar böyük ziyan vurub.

Bəs bu yanğınların başlanmasına yol açan nədir və onlarla necə mübarizə apara bilərik?

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

ABŞ-ın Kaliforniya ştatında baş verən yanğın

Yanğın necə başlayır?

Yanğınlar təbii yollarla istidən və ya şimşək vurması ilə meşəlik və ya ağaclıq ərazidə meydana gəlir.

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

Yunanıstandakı yanğınlardan biri

Lakin mütəxəssislər deyir ki, dünya miqyasında baş verən yanğınların 90%-i insan faktorundan qaynaqlanır.

Səbəb manqal kömürü, söndürülməyən siqaret və s. ola bilir. Benzin və oksigen olduğu müddətdə alovlar sürətlə böyüyür.

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

15 iyulda İsveçdə baş vermiş yanğın

London School of Economics-in ətraf mühit coğrafiyası mütəxəssisi Dr. Thomas Smith Yunanıstanda normanın əksinə bu il qışın və yazın çox quru keçdiyini deyir.

Şəklin mənbəyi, AFP

Şəklin alt yazısı,

17 iyulda Avropa Kosmik Agentliyinin çəkdiyi şəkildə Norveçdən İsveçin mərkəzinə qədər uzanan qərb sahillərinin necə yandığı görülür

O, yağış miqdarının azlığı ilə yanaşı küləyin gücü və istiqamətinin də yanğının məhvetmə gücünə təsir etdiyini bildirir.

"Yanğın qığılcımları uzaq məsafəyə səfər edə bilir və kifayət qədər böyük olsalar kilometrlərlə uzağa çata bilir".

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

24 iyulda Afina yaxınlığında yanmış avtomobillər

Tıxacda ilişib qaldılar

Yunanıstanda avtomobillər daha çox alovlana bilən olduğu üçün ətrafdakı ağaclardan daha tez alovlanıb. Bunun üçün birbaşa alovla təmasa ehtiyac yox idi.

Dr Smith "Alovların meydana gətirdiyi enerji ilə bağlıdır. Avtomobillər kilometrlərlə uzaqda ola bilər, amma yenə də alovlana bilərlər" deyib.

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

23 iyulda Yunanıstanda baş vermiş yanğın

Yanğınla mübarizə aparmaq

Yanğınsöndürənlər alovu oksigen və yanacaqdan uzaq tutmaqla yanğınla mübarizə aparır.

Şəklin mənbəyi, PA

Şəklin alt yazısı,

28 iyunda İngiltərədə baş vermiş yanğın

Su tökmək, təyyarələrdən gübrədən ibarət olan "alovlanmağı geciktirənlərin" atılması alovun yayılmasını zəiflədir.

Şəklin mənbəyi, Getty Images

Şəklin alt yazısı,

7 dekabr 2017-də ABŞ-ın Kaliforniya ştatında baş vermiş yanğın

Mütəxəssislər deyir ki, yanğınla mübarizədə ən yaxşı yollardan biri otların kəsilməsi və bununla da yanğının yolunun kəsilməsidir.