ICJ မှာ ဂမ်ဘီယာ တရားစွဲမှုကို ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ ဆုံးဖြတ်မယ့်အကြောင်း အပါအဝင် မနက်ခင်းသတင်းများ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် KOEN VAN WEEL/ANP/AFP via Getty Images
Image caption ကြားနာမှု ဒုတိယနေ့မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လျှောက်လဲခဲ့ပါတယ်

(၁) ICJ မှာ ဂမ်ဘီယာ တရားစွဲမှုကို ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့ ဆုံးဖြတ်မယ်

လာမယ့် ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ နယ်သလန် နိုင်ငံ သည်ဟိဂ် မြို့ အခြေစိုက် ကုလသမဂ္ဂရဲ့ နိုင်ငံတကာတရားရုံး ICJ ကနေ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု တားဆီးရေးနဲ့ အပြစ်ပေးရေးဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂပဋိဉာဉ်ကို ချိုးဖောက်တယ်လို့ စွပ်စွဲပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံ ချမှတ်ပေးဖို့လျှောက်ထားမှုကို ဆုံးဖြတ်မယ်လို့ ဂမ်ဘီယာတရားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီလ ၁၄ ရက်နေ့က တွစ်တာကနေ ထုတ်ဖော်ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ က အစ္စလာမ်မစ်နိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ ICJ ကိုယ်စား အမှုဖွင့်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအမှုကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့ မှာ စတင်ကြားနာခဲ့ရာမှာ ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ်မှာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုရှိခဲ့ပြီး ကြားဖြတ်အစီအမံတွေ ချမှတ်ပေးဖို့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

ဒီဇင်ဘာ ၁၀ ရက် က ၁၂ ရက်နေ့ အထိ နှစ်ဖက်ကြားနာ လျှောက်လဲမှုတွေ ပြုလုပ်ရာမှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် မြန်မာကိုယ်စားလှယ် အဖွဲ့ကို ဦးဆောင်ပြီး မြန်မာဘက်က ငှားရမ်းတဲ့ ရှေ့နေတွေနဲ့ တဖက်က စွပ်စွဲချက်တွေကို ပြန်လည်ချေပခဲ့ပါတယ်။

"ICJ တရားသူကြီးတွေအနေနဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့နဲ့ မြန်မာ့တရားရေး စနစ် ကို တရားမျှတမှုဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့ အခွင့်ပေးသင့်ပါတယ်" ဆိုပြီးတော့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က လျှောက်လဲခဲ့ပါတယ်။

(၂) တရုတ်အနေနဲ့ ထိုင်ဝမ်ကို လေးစားမှုပြသဖို့ လိုတယ်လို့ သမ္မတပြော

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Carl Court/Getty Images
Image caption အသက် ၆၃ နှစ်အရွယ် ထိုင်ဝမ်သမ္မတ ဆိုင်ရင်ဝမ်း

ထိုင်ဝမ်သမ္မတ ဆိုင်ရင်ဝမ်းက တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ အမှန်တရားကို ရင်ဆိုင်ပြီး ထိုင်ဝမ်ကျွန်းကို လေးစားမှု ပြသဖို့ လိုတယ်လို့ ဘီဘီစီနဲ့ သီးသန့် အင်တာဗျူးမှာ ပြောလိုက်ပါတယ်။

အသက် ၆၃ နှစ်အရွယ် မစ္စ် ဆိုင်ရင်ဝမ်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ စနေနေ့ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဒုတိယအကြိမ် ထိုင်ဝမ်သမ္မအဖြစ် ပြန်အရွေးခံခဲ့ရတာပါ။

"ဆိုင်ရင်ဝမ်းက ထိုင်ဝမ်ကျွန်းအနေနဲ့ တရားဝင် လွတ်လပ်ရေးရပြီ ဆိုတာကို ကြေညာစရာ မလိုပါဘူး၊ ထိုင်ဝမ် ဟာ လွတ်လပ်တဲ့ နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီးသားပါ" လို့ သမ္မတ ဆိုင်ရင်ဝမ်းက ဘီဘီစီနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ ထည့်သွင်းပြောခဲ့ပါတယ်။

တရုတ်ကတော့ ထိုင်ဝမ် ကို သူ့ပိုင်နက် တစိတ်တပိုင်းအဖြစ် သဘောထားနေပြီး တခြားနိုင်ငံတွေကလည်း ထိုင်ဝမ်ကို နိုင်ငံတခု အနေနဲ့ အသိအမှတ် မပြုဖို့ ဖိအား ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီကလည်း တရုတ်အနေနဲ့ လိုအပ်လာလို့ရှိရင် ထိုင်ဝမ်ကို အင်အားသုံး သိမ်းပိုက်နိုင်တယ် လို့ ပြောထားပါတယ်။

(၃) ဆူဒန်နိုင်ငံမှာ စစ်တပ်နဲ့ သမ္မတဟောင်းကို သစ္စာခံတဲ့ တပ်ဖွဲ့အကြား ပစ်ခတ်မှုတွေ ဆက်ဖြစ်

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP
Image caption မြို့တော် ခါတွန်းမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေရှိခဲ့

ဆူဒန်နိုင်ငံမှာ စစ်တပ်နဲ့ သမ္မတဟောင်း အိုမာအယ်လ်ဘာရှားကို သစ္စာခံတဲ့ တပ်ဖွဲ့တွေအကြား ပစ်ခတ်မှုတွေဆက်ရှိနေပြီး မြို့တော် ခါတွန်းမှာတော့ ပြင်းထန်တဲ့ ပစ်ခတ်မှုတွေနဲ့ ပေါက်ကွဲမှုတွေကို ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်နေ့အထိ မနက်ခင်းအထိ ကြားနေရပါတယ်။

လက်ရှိမှာတော့ ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့ကိုလည်း ဖျက်သိမ်းလိုက်ပြီလို့လည်း သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြကြပါတယ်။

နောက်ဆုံးဝင်လာတဲ့ သတင်းတွေ အရ အစိုးရတပ်တွေဟာ ပုန်ကန်တဲ့ လုံခြုံရေးတပ် အခြေစိုက်တဲ့ ထောက်လှမ်းရေးဌာနချုပ်ကို ဝင်စီးလိုကတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ မြို့တွင်း လမ်းတွေမှာ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကို ပိတ်ထားပြီး မြို့တွင်းလမ်းတွေမှာလည်း ကားတွေနဲ့ တင့်ကားတွေ လှည့်လည်နေပါတယ်။

ဘီဘီစီ အာဖရိကဌာနရဲ့ အယ်ဒီတာ ဝေးလ်ရော့စ်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဧပြီက မစ္စတာဘာရှားကို သမ္မတအဖြစ်ကနေ ဖယ်ရှားပြီးကတည်းက အာဏာရှိသူတွေရဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေဟာ နိုင်ငံရေး လမ်းလွဲအောင် ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်လို့ နိုင်ငံ တည်ငြိမ်မှုအပေါ် စိုးရိမ်မကင်းမှုတွေ တိုးပွားလာနေတယ်လို့ သုံးသပ်ပါတယ်။

(၄) ဂျိန်းစ်ဘွန်းဇာတ်ကားသစ်အတွက် ဇာတ်ဝင်တေးကို Billie Eilish သီဆို

Image caption ပေါ့ပ်အဆိုတော် Billie Eilish (ဘေလီအေ့လစ်ရှ်)

ပေါ့ပ်အဆိုတော် Billie Eilish (ဘေလီအေ့လစ်ရှ်) က ဂျိမ်းစ်ဘွန်းရုပ်ရှင်သစ် No Time to Die အတွက် ဇာတ်ဝင်တေးကို အသံသွင်းထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ လကမှ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်တဲ့ ဘေလီအေ့လစ်ရှ်ဟာ ဂျိမ်းဘွန်းဇာတ်ကား သမိုင်းတစ်လျှောက် ဇာတ်ဝင်တေးကို ကိုယ်တိုင် သီဆို ရေးစပ်တဲ့ အငယ်ဆုံး အနုပညာရှင်ဖြစ်လာပါတယ်။

ဘေလီအေ့လစ်ရှ်ကတော့ ဒီလိုသီဆိုရတဲ့အတွက် သူ့ကိုယ်သူ ဂုဏ်ယူမိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

ထွက်ထားပြီးသား ဂျိမ်းစ်ဘွန်း ဇာတ် ၂ ကားမှာ ဇာတ်ဝင်တေးအဖြစ်ပါဝင်ခဲ့တဲ့ အဆိုတော် အဒဲရဲ့ Skyfall နဲ့ မင်းသား ဆမ်စမစ်ရဲ့ Writing's On The Wall (from Spectre) သီချင်း ၂ ပုဒ်စလုံးဟာ အော်စကာဆုတွေ ရခဲ့ပါတယ်။