နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်၊ "၏"မလို

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် EPA
Image caption နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်

နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်မှာ "၏"ဆိုတဲ့ ဝိဘတ်ကို ထည့်ထားတဲ့ အတွက် စာထောင့်နေပါတယ်။ မလိုအပ်ဘဲ အပိုထည့်ထားတဲ့အတွက် ဖောင်းပွရှည်လျား နေပါတယ်။ ပြောစကား စကားပြေကို သုံးနှုန်းပြောဆို ကြတဲ့အခါ "၏"ဆိုတဲ့ စာသုံးစကားကြောင့် စာမချောဘဲ ဖြစ်နေပါတယ်။ ဗမာစကားမှာ အဲဒီ "၏" ဆိုတဲ့ ဝိဘတ်ကိုထည့်ဖို့လိုပါသလား။ ထည့်လေ့ရှိပါသလား။

ဗမာစကားမှာ စကားအစပ်ကို သန္ဓိစပ်၊ သမာသ်စပ်ဆိုပြီး နှစ်မျိုးခွဲခြားပြောဆိုလေ့ ရှိပါတယ်။

ဆရာကြီး ဒဂုံဦးစန်းငွေရဲ့ သဒ္ဒါအမြင် စာအမြင် စာအုပ်ထဲမှာတော့ သန္ဓိအစပ်ဟာ လွှာချင်းထပ်အစပ်လို့ ဆိုပြီး သမာသ်အစပ်ကိုတော့ တေ့ဆက်အစပ်လို့ ဆရာကြီးက ဆိုပါတယ်။

သန္ဓိအစပ်ဆိုတာမျိုးကတော့ မဟာဧသီဆိုတဲ့စကားလုံးနှစ်လုံးကိုပေါင်းပြီး မဟေသီလို့ ပေါင်းစပ်လိုက်တာမျိုး၊ ရာဂဥမ္မတ္တကကို ရာဂုမ္မတ္တကလို့ ပါဠိမှာ ပေါင်းလိုက်တာမျိုးကိုဆိုလိုတာပါ။ ဗမာစကားစစ်စစ် ထဲမှာလည်း ကွယ်ရို့ကို ကရို့ ဆိုပြီးပေါင်းလိုက်တာမျိုး ဟယ်ရို့ကို ဟရို့လို့ ပေါင်းလိုက်တာမျိုးကို ဆိုလိုတာဖြစ်ပါတယ်။ လုပ်လိုက်ကြကွယ်ရို့လို့ ပြောမယ့်အစား လုပ်လိုက်ကြကရို့လို့ ပြောတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးနှစ်လုံးကို ထပ်ပြီး စပ်ထားတဲ့အတွက် လွှာချင်းထပ်အစပ်လို့ ဆရာကြီးဦးစန်းငွေက ပြောတာပါ။

သမာသ် အစပ်ဆိုတာကရော ဘယ်လိုပါလဲ။ ပုဒ်နှစ်ပုဒ်ကို တပုဒ်လုပ်ထားတာမျိုးပါ။ စကားနှစ်လုံးကိုပေါင်းပြီး တလုံးသဖွယ် ဆက်ထားတာမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ အစားနဲ့အသောက်ကို အစားအသောက် ၊ လင်နဲ့မယားကို လင်မယား၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ပါမောက္ခကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ စတဲ့ဆက်စပ်ပုံမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ စကားလုံးနှစ်လုံးကို မထပ်ဘဲ တေ့ရုံသာတေ့ပြီး ဆက်စပ်ထားလို့ ဆရာကြီး ဦးစန်းငွေက တေ့ဆက်အစပ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ နာမ်နှစ်ခုပေါင်းပြီး သမာသ်ပုဒ်လုပ်တယ်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ အဲသလို နာမ်နှစ်ခုပေါင်းပြီး သမာသ်ပုဒ်လုပ်တဲ့ အခါမှာ ကြားထဲက ဝိဘတ်တွေကို ထည့်ရိုးထုံးစံမရှိပါဘူး။ ကြားထဲကဝိဘတ်တွေကို တမင်ဖြုတ်ပယ်ချန်ထားလေ့ရှိပါတယ်။

ဥပမာအားဖြင့် အစားအသောက်ဆိုတာဟာ အစားနဲ့အသောက်ဆိုတဲ့ နာမ်နှစ်မျိုးကို တွဲထားပေါင်းထားတာပါ။ အဲသလိုပေါင်းတဲ့အခါ အစားနဲ့အသောက် သို့မဟုတ် အစားနှင့်အသောက်လို့ မသုံးတော့ပဲ ကြားထဲက "နှင့်" သို့မဟုတ် "နဲ့" ကို ဖြုတ်ပြီး အစားအသောက်လို့သာခေါ်ပါတယ်။ လင်မယားဆိုတာဟာ လင်နဲ့ မယားဆိုတဲ့ နာမ်နှစ်မျိုးကို သမာသ်ပုဒ်လုပ်ပြီး ပေါင်းထားတာပါ။ အဲဒါကို လင်နဲ့မယားဒါမှမဟုတ်လင်နှင့်မယားလို့ မခေါ်တော့ပါဘူး။ "နဲ့" တို့ "နှင့်" တို့ကို ဖြုတ်ပြီးလင်မယားလို့သာသုံးပါတယ်။

နိုင်ငံတော်၏ သမ္မတကို သမာသ်ပုဒ်လုပ်ပြီး တခုတည်းသော နာမ်အဖြစ် သုံးနှုန်းခေါ်ဝေါ်တဲ့အခါ နိုင်ငံတော်သမ္မတလို့သာသုံးပါတယ်။ ကြားထဲက ဝိဘတ်ဖြစ်တဲ့ "၏" ကိုဖြုတ်ပါတယ်။ ဒါမှသာ နာမ်ပေါင်းပီပီသသဖြစ်ပါတယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ကို ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်လို့ပဲ ခေါ်ပါတယ်။ မူလတန်း၏ကျောင်းအုပ်ကြီးကို မူလတန်း ကျောင်းအုပ်ကြီးလို့ပဲ ခေါ်ပါတယ်။

နိုင်ငံတော်၏ သမ္မတကို "၏"မထည့်ဘဲ နိုင်ငံတော်သမ္မတ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ပါမောက္ခချုပ်ကို "၏"မထည့်ဘဲ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်၊ မူလတန်း၏ ကျောင်းအုပ်ကြီးကို "၏"မထည့်ဘဲ မူလတန်း ကျောင်းအုပ်ကြီးလို့ ခေါ်ကြပါလျက်နဲ့ ဘာ့ကြောင့် နိုင်ငံတော် အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်ကို "၏"ထည့်ဖို့ လိုအပ်ပါသလဲ။

လွှတ်တော်မိန့်ခွန်းတွေမှာ ပြောဆိုသုံးနှုန်းကြရာမှာလည်း လွှတ်တော် နာယကကြီး၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်များလို့ သုံးနှုန်းလေ့ရှိပါတယ်။ လွှတ်တော်၏ နာယကကြီး၊ လွှတ်တော်၏ ကိုယ်စားလှယ်များလို့ မသုံးပါဘူး။ သာမိဝိဘတ်လို့ခေါ်တဲ့ "၏"ကိုဖြုတ်လိုက်တဲ့ အတွက် ပိုပြီးကျစ်လျစ်သွားပါတယ်။ နာမ်ပေါင်း ပီပီသသဖြစ်သွားပါတယ်။

လူမဟုတ်တဲ့ သက်မဲ့တွေမှာလည်း အလားတူပဲဖြစ်ပါတယ်။ မြို့တော်၏ ခန်းမကို မြို့တော်ခန်းမ လို့ပဲ သုံးပါတယ်။ လူထု၏ အစည်းအဝေးကိုလည်း လူထုအစည်းအဝေးလို့ပဲ တိုတိုကျစ်ကျစ်သုံးပါတယ်။

ဆင်းရဲနဲ့ဒုက္ခကို ဆင်းရဲဒုက္ခလို့ပဲသုံးပါတယ်။ အမိနဲ့အဖကို မိဘလို့ပဲ သုံးပါတယ်။

"ဘတ်စ်ကားပေါ်မှာ တလှည့်စီမောင်းနှင်ကြတဲ့ ဘတ်စ်ကားမောင်းသူနှစ်ဦးလည်း ပါဝင်တယ်လို့သိရပါတယ်။"

ဒါဟာ သတင်းထဲက စာသားတကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဘတ်စ်ကားမောင်းသူ နှစ်ဦးလို့ပဲ သုံးပါတယ်။ ဘတ်စ်ကားကိုမောင်းသူနှစ်ဦးလို့ မသုံးပါဘူး။ "ကို" ဆိုတဲ့ဝိဘတ်ကိုဖြုတ်ပါတယ်။

ချစ်သောသူ၊ ချစ်တဲ့သူကို ချစ်သူလို့သာ ခေါ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ "သော" တို့ "တဲ့" တို့ကိုဖြုတ်ပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် နာမ်နှစ်လုံးကို သမာသ်စပ်နဲ့ ပေါင်းစပ်တဲ့အခါ "၏" "နှင့်" "နဲ့" "ကို" "သော" "တဲ့" "ဖြင့်" စတဲ့ဝိဘတ်တွေကို ဖြုတ်လေ့ရှိတယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

ဘာသာစကားတိုင်းမှာ သုံးနေကျ အသုံးအနှုန်းလေးတွေ ရှိပါတယ်။ ဥပမာ အင်္ဂလိပ်စကားမှာ အလွယ်တကူ စားသောက်နိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကို "fast food" လို့ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒါကို "quick food" လို့သွားပြောရင် အင်္ဂလိပ်တယောက်က နားတော့နားလည်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလူပြောတဲ့ စကားဟာ အင်္ဂလိပ်မဆန်ပါလားလို့ မှတ်ချက်ချပါလိမ့်မယ်။

အလားတူပါပဲ။ နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ် ဆိုတဲ့စကားကိုလည်း ဗမာလူမျိုးတိုင်း နားလည်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားဟာ ဗမာမဆန်တဲ့ စကား၊ ထောင့်နေတဲ့စကားလို့တော့ ဆိုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ