ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးတို့အကြား ကွာဟနေတဲ့ ဖက်ဒရယ်ရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး အမြင်

DASSK Gen MAL ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Myanmar State Counsellor Office
Image caption ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဖက်ဒရယ်ရေးနဲ့ ပတ်သက်တာတွေ ခေါင်းဆောင် ၂ ယောက် ထုတ်ဖော်ခဲ့ကြ

တနိုင်ငံလုံးပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု ရပ်စဲရေး သဘောတူစာချုပ် (NCA) ၄ နှစ်ပြည့်လာပေမယ့် ငြိမ်းချမ်းရေးက အလှမ်းဝေးနေသေးသလို၊ မြန်မာနိုင်ငံကို ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ကြမယ့် အရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ အစိုးရနဲ့ တပ်မတော်အကြား အမြင်တွေ အတော်ကွာဟနေတာ လူသိရှင်ကြား ထွက်ပေါ်လာခဲ့ ပါတယ်။

အောက်တိုဘာလ ၂၈ ရက်နေ့က နေပြည်တော်မှာ ကျင်းပတဲ့ NCA သဘောတူစာချုပ် ချုပ်ဆိုခြင်း နှစ်ပတ်လည် အခမ်းအနားမှာ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်တို့ ပြောကြားတဲ့ မိန့်ခွန်းတွေထဲ ဖက်ဒရယ်နဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထည့်သွင်းပြောကြရာမှာ သူတို့နှစ်ယောက်အကြား ကွဲလွဲတာတွေ အများကြီး ရှိနေတယ်လို့ နိုင်ငံရေး သုံးသပ်သူတွေက ပြောပါတယ်။

ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က "ဖက်ဒရယ်စနစ်နဲ့အညီ အာဏာခွဲဝေမှုတွေ ရှိရမယ်၊ သယံဇာတ ခွဲဝေမှုနဲ့ အခွန်အကောက် ခွဲဝေမှုတွေရှိရမယ်၊ ဖက်ဒရယ်ယူနစ်တွေအားလုံးဟာ တန်းတူရည်တူရှိရမယ်၊ ပြည်နယ်တွေမှာ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ကို အာမခံနိုင်တဲ့ ကိုယ်ပိုင်အခြေခံ ဥပဒေတွေရှိရမယ်….. စတဲ့အခြေခံမူတွေကို ကျွန်မတို့ အစိုးရအနေနဲ့ မူအားဖြင့် လက်ခံထားပြီးဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူ့ရဲ့မိန့်ခွန်းမှာ ထည့်သွင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

အမျိုးသားဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်(NLD) အစိုးရအနေနဲ့ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်မယ်ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ချထားတယ် ဆိုတာကို အမြဲတစေ ထုတ်ဖော် ပြောခဲ့ပေမယ့် ဖက်ဒရယ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အခြေခံမူတွေအပေါ် အခုလောက်အသေးစိတ် ပြောတာမျိုး မရှိသေးဘူး လို့လည်း သုံးသပ်သူတွေက ဆိုကြပါတယ်။

ရခိုင်အမျိုးသားပါတီ (ANP)က ပါတီမူဝါဒရေးရာ ဦးဆောင်ကော်မတီဝင်လည်းဖြစ်၊ ပါတီပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ လည်းဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အေးနုစိန်က "ကျွန်မတို့ လိုလားတဲ့၊ တောင်းထားတဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေ၊ စကားလုံးတွေနဲ့ တိတိကျကျကို တူညီနေပြီးတော့၊ အဲဒီမူကို လက်ခံထားတယ်ဆိုတာ ပါဝင်နေတာက ဟိုးရှေးမှာ ပြောခဲ့တဲ့မိန့်ခွန်းတွေနဲ့ စာရင် ထူးခြားမှုရှိတယ်" လို့ နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံရဲ့ ဖက်ဒရယ်အပေါ် သဘောထား နဲ့ ပတ်သက်လို့ မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Myanmar State Counsellor Office

အဲဒီအခမ်းအနားမှာပဲ ပြောတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ မိန့်ခွန်းမှာတော့ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့် ဆိုတဲ့ ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်စဉ်းစားဖို့ ပြောခဲ့သလို၊ "၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းက တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်နဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်း၊ ဒေသတွေရဲ့ ဥပဒေပြု စာရင်းတွေကို ထပ်မံတိုးချဲ့လုပ်ပိုင်ခွင့်များ ပေးအပ်ခဲ့တဲ့အပေါ် လက်တွေ့မှာ ဘယ်လောက် အသုံးချနိုင်ပြီလဲ" လို့ ပြောကာ ပြန်လည်သုံးသပ်ဖို့ မေးခွန်း ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

စစ်မှန်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်နိုင်မှ၊ နိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးရမယ်လို့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်က အဲဒီအခမ်းအနားမှာ ပြောပေမယ့် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်ကတော့ NCA စာချုပ်ဟာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကနေ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ငြိမ်းချမ်းရေးကနေ ဖက်ဒရယ်ကို အခြေခံတဲ့ ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ကို သွားမယ်ဆိုတဲ့ သူတို့ရဲ့ လမ်းကြောင်းကို ထပ်မံ ပြောခဲ့ပါတယ်။

သေနင်္ဂမဟာဗျူဟာ လေ့လာရေးအဖွဲ့ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာ နိုင်ဆွေဦးက ခေါင်းဆောင် ၂ ဦးအကြား ဖက်ဒရယ်ရေးဆိုင်ရာ အမြင်တွေ ကွာဟနေတာကို လက်ခံ ပေမယ့်လည်း "ဖက်ဒရယ် ဒီမိုရေစီနိုင်ငံပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဒီမိုကရေစီ ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံပဲဖြစ်ဖြစ် သွားကြမယ်ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်က (သူတို့ ၂ ဦးအကြား)အတူတူပဲဖြစ်ပေမယ့် သွားမယ့်နည်းလမ်းတွေ ကွာသွားတာ ဖြစ်ပုံရတယ် " လို့ မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံမှာ ပြည်ထောင်စု အစိုးရနဲ့ ပြည်နယ်နဲ့တိုင်း အစိုးရတွေအကြား အာဏာခွဲဝေမှုမျှတတဲ့၊ ကိုယ်ပိုင်ပြဋ္ဌာန်းခွင့်ပေးတဲ့ ဖက်ဒရယ် ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်နိုင်မှသာ နိုင်ငံအတွင်းမှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူမျိုးစုံပြည်သူတွေ အကြား သဟဇာတ မျှတကာ ငြိမ်းချမ်း ညီညွတ်စွာ နေထိုင်နိုင်ကြမယ်လို့ တိုင်းရင်းသား အဖွဲ့အစည်းတွေက အစဉ်တစိုက် ခံယူ လာခဲ့ကြတာပါ။

တဆက်တည်းမှာပဲ လက်ရှိ ရှိနေတဲ့ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ တချို့ ဥပဒေတွေက ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဆိုင်ရာ အခြေခံမူတွေနဲ့ မကိုက်ညီတဲ့အတွက် ပြင်ဆင်ဖို့ကိုလည်း သူတို့က တောင်းဆို နေပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် AFP

NLD အစိုးရကလည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြင်ဆင်မယ်ဆိုတာကို ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်စဉ်က ထည့်သွင်းခဲ့ပေမယ့် အခုထိ အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်တာတော့ မတွေ့ရ သေးပါဘူး။

တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်လွှတ်တော်တွေမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ကို နိုင်ငံတော် သမ္မတက မရွေးချယ်ဘဲ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကပဲ ရွေးချယ်စေနိုင်ဖို့အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေ ပုဒ်မ၂၆၁ ကို ပြင်ဆင်ပေးဖို့ တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေးပါတီတွေက လိုလားပေမယ့်လည်း NLD ဖက်က ဒါကိုလက်ခံတဲ့ပုံ မပြသေးပါဘူး။

အခုလို NLD ခေါင်းဆောင်က ဖက်ဒရယ်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ သဘောထားတွေ တိတိပပ ထုတ်ဖော်လာတဲ့ အပေါ်ရှေ့မှာ တိုးတက်မှု ဘယ်လိုမျှော်လင့်မိသလဲ ဆိုတဲ့ အပေါ်မှာတော့ ရခိုင်တိုင်းရင်းသား နိုင်ငံရေး ခေါင်းဆောင်တယောက်ဖြစ်တဲ့ ဒေါ်အေးနုစိန် က "စကားလုံးလှလှတွေနဲ့ ၊ စကားကြွယ်ကြွယ်တွေနဲ့ ပြောရင်တော့ နားထောင် ကောင်းတာပါပဲ " "အပြောရဲ့နောက်မှာ အမှန်တကယ် အလုပ်ကလိုက်ဖို့ လိုတယ်" လို့ ပြောသလို၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ မကြာခင်က ဂျပန်ခရီးစဉ်အတွင်း ၂၀၂၀ ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံ ဥပဒေကို ပြင်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုတဲ့ ပြောကြားချက်တွေကြောင့် "ကျွန်မတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှုကို ရနိုင်ရေး ခက်ခဲပါလိမ့်ဦးမယ်"လို့လည်း ဆိုပါတယ်။