ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ရပ် ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိဘူးလို့ နိုင်ငံရေးပါတီ ၅ ခု ထောက်ပြ

ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်
Image caption တင်ဒါခေါ်ယူမှုဟာ သမ္မတရုံး ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ကိုက်ညီမှု မရှိဘူးလို့ ဆို

အမေရိကန်အခြေစိုက် International Foundation for Electoral Systems (IFES) က ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် အပေါ် ကွန်ပြူတာနဲ့ အပိုပစ္စည်းတွေ ထောက်ပံ့တာကို ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ အပါအဝင် နိုင်ငံရေးပါတီတွေက ကန့်ကွက်လိုက်ပါတယ်။

(IFES)က ထောက်ပံ့တဲ့ ကွန်ပြူတာနဲ့ အပိုပစ္စည်း ဆိုင်ရာ တင်ဒါ နှစ်စောင် ခေါ်ယူမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိဘူးလို့ မန္တလေးတိုင်း ကြံ့ခိုင် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီနဲ့ တခြား နိုင်ငံရေး ပါတီလေးခု တို့က ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

(IFES) က မြန်မာနိုင်ငံ အတွက် Laptop အလုံး ၁၃၀၀ နဲ့ ဆက်စပ် ပစ္စည်း ၊ printer အလုံး ၃၃၀ တို့အတွက် တင်ဒါ နှစ်စောင် တင်သွင်းမယ့် အကြောင်းကို The Global New Light of Myanmar သတင်းစာမှာ အောက်တိုဘာ ၁၇ ရက် တစ်ရက်တည်း ကြော်ငြာ ထည့်ပြီး တင်ဒါ သွင်းခွင့် ပေးခဲ့တဲ့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ရပ်ဟာ သမ္မတ ရုံးညွှန်ကြားချက်နဲ့ ကိုက်ညီမှု မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်မယူသော အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်တဲ့ (IFES) ဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၁၄၀ ကျော် ပါဝင်ပြီး ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ တည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန် ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်မှာ အခြေစိုက်ပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့အစည်းဟာ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံတွေ ရွေးကောက်ပွဲတွေအတွက်အထောက်အပံ့နဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေ ပြုလုပ် ကူညီနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

(IFES) ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၅ ရွေးကောက်ပွဲတုန်းကလည်း အကူအညီ ပေးခဲ့ပါတယ်။

Image caption ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် တင်ဒါကို ပွင့်လင်းမြင်သာမှု မရှိဘူးလို့ နိုင်ငံရေးပါတီ ငါးခု ထောက်ပြ

IFES က ထောက်ပံ့တဲ့ ဒီကွန်ပြူတာနဲ့ အပိုပစ္စည်းတွေကို မြို့နယ် ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်တွေမှာ ဖြန့်ဝေ သုံးစွဲဖို့ ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ၊ IFES အဖွဲ့အစည်း ဟာ USAID က အဓိက ငွေကြေး ထောက်ပံ့ထားတဲ့ အဖွဲ့ ဖြစ်ကြောင်း ၊ ဒါကြောင့် လာမယ့် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပြည်ပ သံရုံး အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ်က ပုဂ္ဂိုလ် တစ်ယောက်ယောက်က ရွေးကောက်ပွဲကို လွှမ်းမိုး ပုံဖော်သွားနိုင်ကြောင်းနဲ့ အခု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်ရဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်တဲ့ တင်ဒါခေါ်တာကို မြန်မာ သတင်းစာတွေမှာ မကြေညာဘဲ အင်္ဂလိပ် သတင်းစာ တစောင်တည်းမှာ တစ်ရက်တည်း ကြော်ငြာ ထည့်တာဟာ တခြား တင်ဒါ ပြိုင်ဖက်တွေ အတွက် အသိနောက်ကျပြီး မျှတမှု မရှိ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဘာကြောင့် အခုလို ပွင့်လင်း မြင်သာမှု မရှိဘူးလို့ ဆိုရတာလဲလို့ ကြံ့ခိုင်ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီကို ဘီဘီစီက မေးမြန်း ကြည့်ရာမှာ သူတို့ အနေနဲ့ အသေးစိတ်ကို လာမယ့် ရက်ပိုင်းအတွင်း သတင်းစာ ရှင်းလင်းပွဲ လုပ်သွားမယ်လို့ တုံ့ပြန့်ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် IFES အနေနဲ့ အထက်ပါ အချက်တွေကြောင့် တင်ဒါတွေကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့နဲ့ မျှတစွာ ယှဉ်ပြိုင်နိုင်မယ့် နိုင်ငံတကာ တင်ဒါသစ်ကို ပွင့်လင်း မြင်သာမှု ရှိအောင် ခေါ်ယူပေးဖို့ကိုလည်း တောင်းဆို ထားပါတယ်။

ဒီကြေညာချက်ကို မန္တလေးတိုင်း ကိုယ်စားပြု ပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင် ဖွံ့ဖြိုးရေး ပါတီ ၊ တိုင်းရင်းသား စည်းလုံး ညီညွတ်ရေး ပါတီ ၊ ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ (မြန်မာ) ၊ ဝံသာနု ဒီမိုကရက်တစ် ပါတီ ၊ အမျိုးသား တိုးတက်ရေးပါတီ တို့ ၅ ပါတီ ပေါင်းပြီး လက်မှတ်ရေးထိုး ထုတ်ပြန် ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် UEC
Image caption IFES အဖွဲ့ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၃ ကတည်းက ရွေးကောက်ပွဲ ဆိုင်ရာ ကူညီမှု ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်

ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အနေနဲ့ တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပပေးဖို့နဲ့ တာ၀န်ရှိ ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် အဆင့်ဆင့်ကနေတဆင့် ဘက်လိုက်မှုကင်းတဲ့ ၊ ရွေးကောက်ပွဲကို တာဝန်ခံနိုင်တဲ့ ၊ နိုင်ငံရေး ပါတီ အများစု လက်ခံတဲ့၊ သိက္ခာ သမာဓိ ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိလ်တွေနဲ့ အစားထိုး ဆောင်ရွက်ပေးဖို့ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်မှာ တောင်းဆိုထားပါတယ်။

International Foundation for Electoral Systems (IFES) အဖွဲ့ဟာ အင်္ဂလန်က ဘုရင်မကြီးရဲ့ OBE (Order of the British Empire) ဘွဲ့တံဆိပ် ချီးမြှင့်ခြင်းခံထားရတဲ့ အဖွဲ့အစည်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး ဒီအဖွဲ့အစည်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ် အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ နှင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ တို့မှာ ပါ၀င်ကူညီခဲ့သလို ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် နဲ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ် ကတည်းက ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်လျက် ရှိတဲ့ အဖွဲ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အခုလို နိုင်ငံရေး ပါတီ ၅ ခုရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ မေးမြန်းဖို့ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ပြောခွင့်ရသူ ဆီ ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် အချိန်မှီ တုံ့ပြန်ချက် မရခဲ့ပါဘူး။

ဆက်စပ် အကြောင်းအရာများ