ဘီဘီစီ ကြည်အေးနဲ့ ဗြိတိန်

Image caption ဘီဘီစီက ဒေါ်လေးကြည်

မနှစ်က ကွယ်လွန်သွားတဲ့ စာရေးဆရာမကြီး ကြည်အေးဟာ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း ဌာနမှာ အစောဆုံး အမျိုးသမီး တင်ဆက်သူ တယောက်အဖြစ် ၁၉၆ဝ ကျော်က တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

နောက်ပြီး ဘီဘီစီမှာ ငွေဗျိုင်းဖြူ ကဏ္ဍ ဖွင့်စမှာ ကြည်အေးက ဒေါ်လေးကြည် အဖြစ် တာဝန်ယူ ထုတ်လွှင့်ပေးခဲ့ပါတယ်။

ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်း ၇၅ နှစ်ပြည့် စိန်ရတု

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Ludu
Image caption ငွေဗျိုင်းဖြူ ကလပ်ဖွင့်ခဲ့

သူ ခုရှိသေးမယ် ဆိုရင် ဒီဇင်ဘာလ ၁၃ ရက်မှာ ၈၈ နှစ် ပြည့်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆရာမ ကြည်အေးနဲ့ အတူ အလုပ်လုပ်ခဲ့တဲ့ ဦးနေဝင်းက ကြည်အေးဟာ တွေးခေါ်ပုံ သူတို့လို သမားရိုးကျ မဟုတ်ဘဲ အတော် ဆန်းသစ်တယ်လို့ သူ့ဘဝ မှတ်တမ်းမှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။

စာဆိုတော်နေ့နဲ့ မြန်မာစာပေ

မြန်မာပြည်ရဲ့ အမြုတေ ရတနာ

အမျိုးသမီးသိပ္ပံသင် အများဆုံးတိုင်းပြည်

Image caption ခေတ်ဟောင်းက ဘီဘီစီ မြန်မာဌာန

သူဖတ်ခိုင်းလို့ အိုမာခရမ်ရဲ့ ရူဘီယတ် ကဗျာကို ဦးနေဝင်း စွဲစွဲမြဲမြဲ ဖတ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ကြည်အေးဟာ အင်္ဂလိပ် ဂန္ထဝင် တွေ ဖတ်တာ များလို့ အင်္ဂလန်အကြောင်း ကို နောက်မှ ရောက်ပေမယ့် သူ့ထက် ပိုသိတယ် လို့လည်း ဦးနေဝင်းက ရေးပါတယ်။

Image caption စာရေးဆရာ စိန်လွင်လေး

စတော့ဝဲ ရပ်ကွက်မှာ သူတို့ အပေါ်အောက် အခန်းနီးချင်း နေခဲ့ဖူးပြီး ကြည်အေးဟာ စာပေ ဂီတ ဝါသနာပါပေမယ့် ချက်တာ ပြုတ်တာ ဝါသနာ မပါဘူးလို့လည်း ဦးနေဝင်းက မှတ်ချက်ချပါတယ်။

ဟင်းအထူးအဆန်းချက်ရင် ကြည်အေးကို သူက ဖိတ်ကျွေးတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

Image caption ကြည်အေးနဲ့ စန္ဒရားသင်တဲ့ ဦးနေဝင်း

ကြည်အေးနဲ့ သူ စန္ဒရား ဆရာမဆီမှာ အတီးသင်ကြတာတွေလည်း ပါပါတယ်။

ကြည်အေး လိုပဲ စာရေးဆရာ စိန်လွင်လေးလည်း လန်ဒန်မှာ ခဏပဲနေပြီး ပြန်သွားပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Getty Images
Image caption သီတို့ရွာ ဝတ္ထုက ဝုလ်ဖ်

လန်ဒန်မှာ ခြောက်လသာ နေပြီး ပြန်သွားပေမယ့် အဲဒီအခေါက် အတွေ့အကြုံတွေကို ကြည်အေး စာတွေမှာ ထည့်ရေးပါတယ်။

သီတို့ရွာ ဝတ္ထုတိုမှာ အင်္ဂလိပ်စာရေးဆရာမ ဗာဂျင်းနီးယားဝုလ်ဖ် နေခဲ့ပြီး မြစ်ထဲဆင်း သတ်သေသွားတဲ့ ဆက္ကဆက်နယ်က ရွာကို သူသွားလည်ကြောင်း ဖော်ပြပါတယ်။

အဲဒီမှာ ဝုလ်ဖ်ရဲ့ အမျိုးသား လက်နက်ဝုလ်ဖ် ရွာမှာ သက်ရှိထင်ရှား ရှိသေးကြောင်းလည်း ဖော်ပြပါတယ်။

သီတို့ရွာမှာပဲ ပင်လယ်ကမ်းစပ်မှာ မိုးရွာခါနီးလို့ လေတိုက်တာကို ဖွဲ့ရင်း ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ဝင်း အတွင်း မိုးအကျမှာ စိန်ပန်းရွက်တွေ လေတိုးလို့ လှုပ်တာကို စန္ဒရား ခလုပ်နှိပ်တာနဲ့ နှိုင်းပြီး ရေးသားတာလည်း ပါပါတယ်။

ကြည်အေး ဘီဘီစီမှာ ကြာကြာမနေဘဲ မြန်မာပြည်ကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကြောင့် ပြန်သွားတယ်လို့ ဦးနေဝင်းက ရေးတာမှာ မိသားစုနဲ့ ဇာတိကို လွမ်းတာလည်း ပါပါလိမ့်မယ်။

ဝုလ်ဖ် မြစ်ထဲဆင်း သေသွားတာဟာ သူ့မှာ သားသမီး ရှိခဲ့ရင် လုပ်ပါ့မလား လို့လည်း ကြည်အေးက ဆိုပါတယ်။

ကြည်အေးဟာ သားသမီး (၆) ယောက်ရဲ့ မိခင် ဖြစ်ပါတယ်။

စာရေး ဆရာမကြီး ဒေါ်ကြည်အေး ကွယ်လွန်

ဂျာနယ်ကျော် မမလေး (၁၉၁၇-၁၉၈၂)

အငြင်းပွားစရာတွေနဲ့ စာပေ နိုဗဲဆုရှင်

သင့်စက်တွင် ဒီမီဒီယာဖိုင်ကို ဖွင့်၍ မရပါ။
မောင်သာနိုး အမျိုးသား စာပေ တသက်တာဆုရ
ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Kyi Aye
Image caption လန်ဒန် အခြေခံရေးတဲ့ မြနန္ဒာ

နောက် မြန်မာပြည်မှာ ထင်ရှားတဲ့ ကြည်အေးရဲ့ မောင် ကိုကိုနဲ့ မြနန္ဒာ ဝတ္ထုမှာလည်း လန်ဒန်ရဲ့ ရှုခင်း သဘာဝတွေ ပါရှိပါတယ်။

ခွဲစိတ်ပညာ လာသင်တဲ့ ဆရာဝန်ရဲ့ ဇနီး မြနန္ဒာဟာ လန်ဒန်ရဲ့ ကပွဲ ဂီတ ခန်းမတွေ၊ ပန်းချီ ပြတိုက်တွေနဲ့ ခေတ်မီ ဆန်းသစ်တဲ့ အတွေးအခေါ် ရှိတဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေ ရလို့ အထူးနှစ်ခြိုက်ပါတယ်။

မြနန္ဒာဟာ လန်ဒန်မှာ နေခဲ့တဲ့ ကြည်အေးရဲ့ ပုံရိပ်တချပ် ဆိုရင် မမှားနိုင်ပါဘူး။

ဒီဝတ္ထုမှာ လန်ဒန်မှာ တွေ့ရတဲ့ လက်မထပ်ဘဲ အတူနေတဲ့ ဓလေ့ကို မြန်မာစာပေမှာ အစောဆုံးတခု အနေနဲ့ ဆွေးနွေးထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

Image caption ရှုမဝမှာ ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ မြနန္ဒာ ဝတ္ထု

မြန်မာပြည်မှာ ရွှေပေါ်မြတင် အစေအပါးတွေနဲ့ နေခဲ့ရတဲ့ဘဝကနေ လန်ဒန်မှာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လုပ်ကိုင် ရှင်သန်ပြီး အများသုံး ယာဉ်ရထား တိုးဝှေ့ စီးရတဲ့ဘဝကို မြနန္ဒာ နှစ်သက်ပါတယ်။

သားကို လက်ဆွဲပြီး မြနန္ဒာ လန်ဒန် မြို့လယ်မှာ ခိုတွေ အစာကျွေးတာ၊ ဆိုဟို ရပ်ကွက်က စွတ်ပြုတ်မီးဖို ဆိုင်မှာ ချမ်းရင် စွတ်ပြုတ် ဝယ်သောက်တာ၊ ပိုက်ဆံ ချွေတာပြီး အဲလဘတ်ဟော တော်ဝင် ဇာတ်ရုံကြီးမှာ ကျောင်းသား တွေနဲ့အတူ မတ်တတ်ရပ်ပြီး ဂီတ နားထောင်တာ စတာတွေ ပါပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Kyi Aye
Image caption ပြည်ပရောက် ကြည်အေး

မြန်မာပြည်ပြန်ပြီး ဆရာဝန်ဘွဲ့ ပြီးအောင် ဆက်ယူပြီးနောက် ကြည်အေးဟာ အမေရိကန်ကို ထွက်သွားပါတယ်။

အဲဒီနောက် အင်္ဂလန်ကို ပြန်လာပြီး ကလေး စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန် အဖြစ် အသက်မွေးပါတယ်။

ဒီအတွေ့အကြုံတွေကိုတော့ အင်္ဂလန်၌ ကားအမြန်မောင်းခြင်း ဝတ္ထုတိုနဲ့ မှန်၏မှောင်ရိပ် ဝတ္ထုရှည်တွေမှာ ထင်ဟပ်ပါတယ်။

ကားအမြန် မောင်းခြင်း ဝတ္ထုမှာတော့ အင်္ဂလန်နဲ့ အမေရိကန် နှစ်နိုင်ငံရဲ့ အမြန်လမ်းတွေပေါ်မှာ မောင်းတဲ့ ဓလေ့ မတူတာကို ယှဉ်ပြပါတယ်။

နောက်ပြီး ပတ်ဘ်လို့ ခေါ်တဲ့ ဘီယာဆိုင်တွေမှာ လူတွေစုဝေး စားသောက်ကြတဲ့ ဓလေ့၊ အင်္ဂလန်ရဲ့ လှပတဲ့ ဆောင်းဦးရာသီမှာ အရွက်တွေကြွေတဲ့အကြောင်းတွေ ပါပါတယ်။

ဆောင်းဦး အလှကို တွေ့ရင် ကောလိပ်မှာ သင်ခဲ့ရတဲ့ အိပ်ချ်အီးဘိတ်စ်ရဲ့ အောက်တိုဘာရေကန် ဆောင်းပါးကို သတိရတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Kyi Aye
Image caption ဒေါက်တာကြည်ကြည်တင်မြင့် ခေါ် ကြည်အေး

မှန်၏မှောင်ရိပ် စိုးနဲ့ခိုင် ဝတ္ထုဟာ အင်္ဂလန်မှာ ကလေးစိတ်ဆရာဝန် အဖြစ် ကြုံတွေ့ရတဲ့ လူနာတွေ အကြောင်း မြန်မာပြည် နောက်ခံနဲ့ ရေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီဝတ္ထုမှာ မြန်မာပြည်မှာ ဘယ်သူမှ မရေးဖူးတဲ့ မောင်နှမချင်း လိင်စိတ် သာယာတဲ့အကြောင်း စိတ်ရောဂါကို ထည့်သွင်း ရေးသားပါတယ်။

ဒီဝတ္ထုကို စာပေ စိစစ်ရေး ခေတ်မှာ ထုတ်ခွင့်ရဖို့ အဲဒီအချိန်က ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲနဲ့ ခင်တဲ့ ပြည်ပက စာရေးဆရာ တယောက်က ကြည်အေးအတွက် အကူအညီ တောင်းပေးမှ ထုတ်ခွင့်ရတယ်လို့ ဆိုစမှတ် ရှိပါတယ်။

စာပေ​စိစစ်​ရေး လို​သေး​လား

Image caption ကြည်အေးနဲ့ မိတ်ဆွေ စာရေးဆရာများ

စာရေးဆရာမ ကြည်အေး ကွယ်လွန်သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့ ဆန်းသစ်တဲ့ ရေးဟန်တွေက မြန်မာ စာဖတ်ပရိသတ် မျိုးဆက်သစ်တွေကို ဆက်ပြီး ဖမ်းစား နိုင်အုံးမှာပါ။

ဗာဂျင်းနီးယားဝုလ်ဖ်ဘဝကို အခြေခံတဲ့ ရုပ်ရှင် ထွက်သလို ကြည်အေးဘဝကို ဝတ္ထု ရုပ်ရှင် အနေနဲ့ ရေးဖွဲ့ရင်လည်း လူကြိုက်များနိုင်ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Kyi Aye
Image caption ၁၉၄၇ က ယနေ့တိုင် လူကြိုက်များဆဲ ကြည်အေး