ကင်မ်ဂျုံအွန်းအပေါ် မြောက်ကိုရီးယားက ထွက်ပြေးလာသူတွေ ဘယ်လို ထင်မြင်လဲ

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Image copyrightSONG BYEOK

တစ်ချိန်တစ်ခါက လူရှေ့မထွက်တတ်၊ လူအများ မြင်ရဖို့ ခဲယဉ်းတတ်တဲ့ ကင်မ်ဂျုံအွန်း တစ်ယောက် အခုအချိန်မှာ ကမ္ဘာကအသိအမှတ်ပြုရတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားကြီး၊ တိုင်းပြုပြည်ပြုသမားကြီး တစ်ယောက်လို ပုံဖော်ခံလာရပေမယ့် သူ့လက်အောက်မှာ ဖိနှိပ် ညှင်းပန်းမှုတွေခံခဲ့ရဖူးတဲ့ မြောက်ကိုရီးယား အနုပညာရှင်တွေကတော့ ကင်မ်ကို အဲဒီလို မြင်နိုင်ဖို့ ခက်ခဲနေပါသေးတယ်။

အခု တောင်ကိုရီးယားဘက်ကို ရောက်လာပြီး ဆိုးလ်မြို့မှာ နေထိုင်နေကြတဲ့ အဲဒီလိုလူတွေကို ဘီဘီစီက တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

ပန်းချီဆရာ ဆွန်းဗျော့ဟာ နှစ်တော်တော်ကြာကြာ မြောက်ကိုရီးယားအစိုးရရဲ့ ဝါဒဖြန့် ယန္တရားမှာ ထဲထဲဝင်ဝင် ပါခဲ့ရဖူးသူပါ။

နယ်စွန်မြို့လေးတစ်ခုမှာ နေတဲ့ သူ့ကို အစိုးရအရာရှိကြီးတွေက သတိပြုမိသွားပြီး နိုင်ငံတော် ပန်းချီဆရာအဖြစ် ပြုံယမ်းကို ခေါ်ခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် BBC/HEATHER CHEN
Image caption ကင်မ်ဂျုံအွန်းကို သူတော်ကောင်းကြီးလို ပြောနေသံတွေ ကြားရ တဲ့အခါ ကျွန်တော်ဘယ်လောက် အံ့ဩမိလဲဆိုတာ စဉ်းစားသာ ကြည့်ကြ ပါတော့

မစ္စတာဆွန်းက အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်ဆန့်ကျင်ရေး သရုပ်ဖော်ပုံတွေ၊ ပျော်ရွှင်တက်ကြွ နေတဲ့ မြောက်ကိုရီးယား အလုပ်သမား ပုံတွေနဲ့ ကင်မ်နန်းဆက်ခေါင်းဆောင် အသီးသီးရဲ့ ပုံတွေ ဆွဲပေးခဲ့ရပါတယ်။

ဝါဒဖြန့် ပန်းချီဆရာ တစ်ယောက်အနေနဲ့ မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ သူ့ခေါင်းဆောင် တွေဟာ ကမ္ဘာမှာ အတော်ဆုံး၊ အကောင်းဆုံးတွေဆိုတဲ့ သရုပ်ဖော်ပုံတွေ ဆွဲပေးခဲ့ရတာပေါ့လို့ အခု ဆိုးလ်မြို့က တိုက်ခန်းလေးတစ်ခုမှာ နေနေတဲ့ မစ္စတာဆွန်းက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။

"မြောက်ကိုရီးယားမှာ အနုပညာသရုပ်ဖော်ချက်ဆိုတာ လှတဲ့မြင်ကွင်းကိုပဲ ရေးရ တယ်၊ အိမ်မဲ့ရာမဲ့ဆိုတာ မရှိဘူး၊ လူတိုင်းက ကောင်းကောင်းစားရပြီး ဝဝဖြိုးဖြိုး ရှိနေရမယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

တကယ့် မြင်ကွင်းကတော့ အဲဒီလို သရုပ်ဖော်ချက်တွေနဲ့ သိပ်ကွာခြားနေပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် BBC/HEATHER CHEN
Image caption ဆွန်းဗျော့ရဲ့ မိဘ ၂ ပါး

မစ္စတာဆွန်းဟာ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုတွေ နေ့စဉ်ရှိနေတဲ့ အလုပ်စခန်း၊ အကျဉ်း စခန်းမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာနေခဲ့ရပြီး ၂၀၀၂ ခုနှစ်မှာတော့ တောင်ကိုရီးယားဘက်ကို ထွက်ပြေးလာခဲ့ပါတယ်။

ထောင်ထဲမှာ နေခဲ့ရတဲ့ အချိန်တွေကတော့ သိပ်ကြမ်းတာပေါ့ဗျာလို့ သူက သက်ပြင်းရှည်ကြီး တစ်ချက်ချရင်း ပြောပါတယ်။

"ငှက်တွေ သီချင်းဆိုသံကို ကြားနေရတယ်၊ ကောင်းကင်ပြာကို မြင်နေရတယ်၊ အဲဒါတွေကို လှမ်းကြည့်နေရရင်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်သေချင်စိတ်ပေါက်တယ်၊ ဒါကြောင့် အခု ကင်မ်ဂျုံအွန်းကို သူတော်ကောင်းကြီးလို ပြောနေသံတွေ ကြားရ တဲ့အခါ ကျွန်တော်ဘယ်လောက် အံ့ဩမိလဲဆိုတာ စဉ်းစားသာ ကြည့်ကြပါတော့"လို့ မစ္စတာဆွန်းက ဆက်ပြောပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေး နယ်ပယ်မှာ ကင်မ်ဂျုံအွန်းကို အရေးတယူ လုပ်ချင်သူတွေ အများကြီး ထွက်ပေါ်လာနေတာကို ကြည့်ပြီး မစ္စတာဆွန်းက သူ ခံစားခဲ့ရတဲ့ အတိတ် အရိပ်ဆိုးကြီးကို သတိရနေမိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် BBC/HEATHER CHEN
Image caption မြောက်ကိုရီးယားက ထွက်ပြေးလာသူ ပန်းချီဆရာ ချွိုင်ဆွန်ဂွတ်

ဇွန်လ ၁၂ ရက်နေ့ဆိုရင် ကင်မ်ဂျုံအွန်းနဲ့ အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်တို့ရဲ့ သမိုင်းဝင် ထိပ်သီး တွေ့ဆုံပွဲကြီး ဖြစ်လာတော့မှာမို့ တစ်ချိန်က သူတို့ရဲ့ နျူလက်နက် အစီအစဉ်ကြောင့် ကမ္ဘာက ဖယ်ကျဉ်ခံထားရတဲ့ ကင်မ်ဂျုံအွန်းရဲ့ ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ပေါ်တက်လှမ်းလာခဲ့တဲ့ ပွဲအဖြစ် အာရုံစိုက် ပြောဆိုမှုတွေ ရှိလာနေတဲ့ အချိန်ပါ။

"လူတွေအများကြီး သူတို့ အစိုးရ လက်ချက်နဲ့အသက်ဆုံးခဲ့ရတယ်၊ အခုတော့ သူ့ကို လူသားဆန်လိုက်တာဆိုပြီး ပြောလာနေကြပြန်ပြီ၊ အာဏာရှင် တစ်ယောက်ကို ချစ်စရာအသွင်ဖန်တီးပေးပြီး သူ့အစိုးရကို ဂုဏ်တင်ပေးနေတာ ဒါတွေ လုံးဝ မှားပါတယ်"လို့ မစ္စတာဆွန်းက ပြောပါတယ်။

ဆိုးလ်မြို့တော်ရဲ့ ဆူညံစည်ကားတဲ့ ဂမ်နမ်ရပ်ကွက်ထဲက ချောင်ကျတဲ့ အပိုင်းလေး မှာတော့ မြောက်ကိုရီးယားက နောက်ထပ် ထွက်ပြေးလာသူ ပန်းချီဆရာ ချွိုင်ဆွန်ဂွတ် နေပါတယ်။

ပြုံယမ်းမှာ နေခဲ့တုန်းကတော့ သူဟာ အနောက်နိုင်ငံတွေက သူလျှိုဆိုသူတွေရဲ့ပုံ၊ ကာတွန်းတွေကို အစိုးရက ခိုင်းလို့ ဆွဲပေးခဲ့ရသူပါ။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Image copyrightBBC/HEATHER CHEN
Image caption ချွိုင်ဆွန်ဂွတ်ရေးဆွဲထားတဲ့ ကင်မ်ဂျုံအွန်းရဲ့ သရုပ်ဖော်ပုံ

မြောက်ကိုရီးယားက လာခဲ့သူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ အခုလို ကင်မ်ဂျုံအွန်းကို ချီးကျူး နေသံတွေ ကြားရတိုင်း တော်တော် ဒေါသထွက်ရတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

"အဲဒီလို ပြောနေကြသူတွေဟာ ကျွန်တော်နဲ့ ကျွန်တော့် မိသားစုတွေ့ခဲ့သိခဲ့သလို မြောက်ကိုရီးယားကို သိခဲ့ မြင်ခဲ့ဖူးကြသူတွေ မဟုတ်ဘူး၊ ကျွန်တော်တို့လို နှိပ်စက် ညှဉ်းပန်းခံခဲ့ရဖူးသူတွေ မဟုတ်ကြဘူး၊ ကျွန်တော်တို့ ဘဝတွေ ဘယ်လောက် ဒုက္ခ ရောက်ခဲ့ကြသလဲဆိုတာ ဘာမှ သိကြသူတွေမဟုတ်ဘူး"လို့ မစ္စတာချွိုင်းက ပြောပါတယ်။

အခု အသက် ၃၀ ကျော်အရွယ် ရှိပြီဖြစ်တဲ့ မစ္စတာချွိုင်းဟာ တောင်ကိုရီးယား ရုပ်ရှင် ကားတွေကို ကော်ပီကူးပြီး ရောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အမှုနဲ့ ပြုံယမ်းက နှင်ထုတ်ပြီး အကျဉ်းစခန်းတစ်ခုကို အပို့ခံခဲ့ရပါတယ်။

သူဟာ ၂၀၁၂ ခုနှစ် မှာတော့ နိုင်ငံတွင်းက မိသားစုနဲ့ အတူ ထွက်ပြေးပြီး တောင်ကိုရီးယားမှာ လာနေခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံရပ်ခြားရောက်နေကြတဲ့ တခြားမြောက်ကိုရီးယား လူမျိုးတွေလိုပဲ သူကလည်း ထရမ့်နဲ့ ကင်မ်တွေ့ဆုံပွဲကို စိတ်ဝင်တစား စောင့်ကြည့်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Image copyrightBBC/HEATHER CHEN

"ကမ္ဘာ့ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ အတူတွဲပြီး ကင်မ်ဂျုံအွန်းရဲ့ ပုံတွေကိုတွေ့ရမယ့် အရေးကို ကျွန်တော် ဒေါသထွက်ပါတယ်၊ အဲဒီလို ပုံတွေက မြောက်ကိုရီးယား ပြည်တွင်းမှာ သူ့ပုံရိပ်ကို တက်စေမယ်၊ ဂုဏ်ပိုကြီးစေမယ်၊ လူအများကြီးကို ဝါဒဖြန့် မှိုင်းတိုက်တာတွေ အောင်မြင်သွားစေနိုင်ပါလိမ့်မယ်"လို့ မစ္စတာချွိုင်းက ပြောပါ တယ်။

ဇွန် ၁၂ ရက်နေ့ စင်္ကာပူမှာ လုပ်ဖို့ စီစဉ်ထားတဲ့ ထရမ့်-ကင်မ် ဆွေးနွေးပွဲကို ခေါင်းဆောင် နှစ်ယောက် အပြန်အလှန် စွပ်စွဲ ကြုံးဝါးကြအပြီးမှာ တစ်ကြိမ် ဖျက်ပြီးပါပြီ။ ဒါပေမယ့် မြောက်ကိုရီးယားဘက်က လိုက်လျောဖြေလျော့တဲ့ စကားသံတွေ ထွက်လာခဲ့တဲ့အတွက် ဆွေးနွေးပွဲတွေ ပြန်ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။

ဒါပေမယ့် မစ္စတာချွိုင်းကတော့ သံသယတွေ ရှိနေပါတယ်။

"ကင်မ်ဂျုံအွန်းနဲ့ စကားပြောလိုက်တာနဲ့ ကိုရီးယားပြဿနာတွေ ပြေလည်သွား မယ်လို့ ကမ္ဘာက ထင်နေတာကို ကျွန်တာ်တော်တော်လေး အံ့အားသင့်ပါတယ်၊ ကင်မ်ဂျုံအွန်း အခုလို လုပ်ပြလာတာဟာ သူ့မှာ တခြားရွေးစရာမရှိလို့ပါ၊ ရှေ့ဆက်လို့ မရလို့ပါ"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ကမ္ဘာမှာ အင်အားအကြီးဆုံးနိုင်ငံကြီးရဲ့ ခေါင်းဆောင်ဆိုတော့ သူ့အနေနဲ့ လူသားတွေ ကောင်းကျိုးအတွက်လုပ်ပေးရမယ့် တာဝန်ရှိပါတယ်၊ သူ့မှာလည်း ဗျူဟာရှိမှာပါ၊ ဒါပေမယ့် မြောက်ကိုရီးယားပြည်သူတွေကို လျစ်လျူမရှုထားဖို့တော့ ကျွန်တော်မျှော်လင့်ပါတယ်၊"လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဘေးအန္တရာယ် မရှိတော့ဘူးဆိုရင် တစ်နေ့နေ့မှာ မြောက်ကိုရီးယားကို ပြန်ချင် သလားဆိုတဲ့ အမေးကို ပန်းချီဆရာ ဆွန်းဗျော့က ပြန်မှာပေါ့လို့ အားတက်သရော ဖြေပါတယ်။

"သေချာတာပေါ့ဗျာ၊ ကျွန်တော် ပြုံယမ်းမှာ ပန်းချီပြပွဲလုပ်ပြီး လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြသခွင့်ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကျွန်တော့် နိုင်ငံသားတွေကို ပြချင်တယ်၊ ဒါကျွန်တော့် ဘဝတလျှောက်လုံး မျှော်မှန်းလာခဲ့တဲ့ အချက်ပဲ၊ ကျွန်တော် မသေခင် အဲဒီအခွင့်အရေးလေးတော့ ရသွားချင်ပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ချွိုင်ဆွန်ဂွတ်လိုပဲ မစ္စတာဆွန်းကလည်း ကင်မ်ဂျုံအွန်းနဲ့ ဆွေးနွေးပွဲ အပေါ်မှာ စိုးရိမ် သံသယရှိနေပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ မူပိုင် Reuters

တောင်ကိုရီးယား သမ္မတ မွန်ဂျေအင်းနဲ့ ကင်မ်ဂျုံအွန်းတို့ လုပ်ခဲ့တဲ့ ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲကို ရည်ညွှန်းပြီး သူက မွန်ဂျေအင်းရော မြောက်ကိုရီးယားဟာ တကယ်တန်း နျူလက်နက်တွေ စွန့်လွှတ်မယ်လို့ ယုံကြည်ရဲ့လားလို့ မေးခွန်း ထုတ်ပါတယ်။

မွန်ဂျေအင်းကလည်း မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးအကြောင်း တစ်ခွန်းမှ မပြောခဲ့ဘူးလို့ မစ္စတာဆွန်းက ထောက်ပြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ထရမ့်-ကင်မ်ဆွေးနွေးပွဲကနေ သူ့နိုင်ငံအတွက် တစ်ခုခုတော့ မျှော်လင့် ထားချင် သေးတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

"အခု ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲက ကျွန်တော်တို့ တိုင်းပြည်အတွက် အခြေခံကျကျ အပြောင်းအလဲကြီးတွေ ဖြစ်လာဖို့ အစပြုနိုင်ပါစေလို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်နေပါတယ်" လို့ မစ္စတာဆွန်းက ပြောပါတယ်။