သမ္မတထရမ့်ကို သူ့ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်းက ဝေဖန်ရှုတ်ချ

ဂျိမ်းမက်တစ်(ဘယ်)နဲ့ ထရမ့်(ညာ)

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, AFP

ဓာတ်ပုံ ပုံစာ,

ဂျိမ်းမက်တစ်(ဘယ်)နဲ့ ထရမ့်(ညာ)

သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ပြည်သူတွေ သွေးကွဲအောင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ မီးထိုးပေးနေတယ်လို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျိမ်းမက်တစ်က ဝေဖန်ရှုတ်ချလိုက်ပါတယ်။

လူမည်းအမျိုးသား ဂျော့ဖလွိုက်သေဆုံးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေအပေါ် သမ္မတထရမ့်ကိုင်တွယ်ပုံနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဒေါသထွက်စိတ်ပျက်မိတယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်ဟာ အာဏာအလွဲသုံးစားလုပ်နေတယ်လို့လည်း အပြစ်တင်ပါတယ်။

ဆန္ဒပြသူတွေကိုတော့ သူတို့ဟာ အမေရိကန်တန်ဖိုးတွေကို ဆုပ်ကိုင်နေကြတာလို့ သမ္မတဟောင်း ဘားရက်အိုဘားမားနည်းတူပြောဆိုပြီး ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။

သမ္မတထရမ့်က ဝန်ကြီးဟောင်း ဂျိမ်းမက်တစ်ကို “ထင်သလောက် သိပ်အဖြစ်မရှိတဲ့ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး”လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။

အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေ ဆီးရီးယားက ဆုတ်ခွာဖို့ သမ္မတထရမ့်ဆုံးဖြတ်ခဲ့ချိန် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာမှာ ဂျိမ်းမက်တစ် ရာထူးက နုတ်ထွက်ခဲ့တာပါ။

ရာထူးနုတ်ထွက်ချိန်နောက်ပိုင်းမှာ သူဟာ ဘာမှပြောဆိုဝေဖန်မှုမရှိခဲ့ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မနေ့က မေလ ၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာတော့ သမ္မတထရမ့်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အပြစ်တင်ဝေဖန်မှုတွေဟာ အတ္တလန္တိတ်မဂ္ဂဇင်းမှာ ပါလာခဲ့ပါတယ်။

သူ့အပေါ်ကျရောက်လာတဲ့ ဝေဖန်မှုအသစ်ကို တွစ်တာကနေ စာတိုတွေ စီးရီးလိုက်တင်ပြီး သမ္မတထရမ့်က တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ မစ္စတာမက်တစ်ကို သူရာထူးက ဖြုတ်ပစ်ခဲ့တာလို့ ဆိုထားပါတယ်။

“သူ့ရဲ့ခေါင်းဆောင်မှုပေးတဲ့ပုံစံ အပါအဝင် သူမကြိုက်တာတွေ အများကြီးပဲလို့ သမ္မတထရမ့်က ဆိုပြီး တခြားလူတွေကလည်း သူ့သဘောနဲ့ တထပ်တည်းပဲ”လို့ ဆိုပါတယ်။

သူထွက်သွားတာ ဝမ်းသာပါတယ်လို့လည်း ပြောလိုက်ပါသေးတယ်။

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, reuters

ဓာတ်ပုံ ပုံစာ,

ဂျိမ်းမက်တစ်ဟာ သမ္မတထရမ့်ရဲ့ ပထမဆုံး ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး၊ ၂၀၁၈ မှာ အနားယူ

ဂျော့ဖလွိုက်သေဆုံးမှု ဖြစ်ပွားစေခဲ့တဲ့ ရဲအရာရှိ ၄ ယောက်ကို တရားစွဲဆိုမှု အသစ်တွေ ပြုလုပ်ပြီးနောက်ပိုင်းမှာ အခုလို သမ္မတထရမ့်နဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်း ဂျိမ်းမက်တစ်တို့ရဲ့ အပြန်အလှန်ပြောဆိုချက်တွေ ထွက်ပေါ်လာတာပါ။

ဂျော့ဖလွိုက်သေဆုံးမှုအတွက် အဓိက တာဝန်ရှိသူ ဒဲရက်ချော်ဗင်ကို မူလက တတိယအဆင့်လူသတ်မှုနဲ့ စွပ်စွဲထားရာကနေ အခု ဒုတိယအဆင့်လူသတ်မှုနဲ့ ပြောင်းလဲ စွဲဆိုလိုက်တာ ဖြစ်သလို ကျန်တဲ့ ရဲအရာရှိ ၃ ယောက်ကိုလည်း အရင်က အမှုမဖွင့်ဘဲ ထားရာကနေ အခုတော့ လူသတ်မှုမှာ ပါဝင် အားပေးသူတွေ အဖြစ် တရားစွဲဆိုလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဂျော့ဖလွိုက်သေဆုံးမှုဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်းစုတဝန်းမှာ ကြီးမားတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲကြီးတွေ ဖြစ်ပေါ်လာစေတဲ့ မီးပွားလေးတစ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, TWITTER/RUTH RICHARDSON

ဓာတ်ပုံ ပုံစာ,

ဂျော့ဖလွိုက်သေဆုံးမှုကြောင့် ကမ္ဘာတလွှား ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့

ပြီးခဲ့တဲ့ ၉ ရက် အတွင်းဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ ပါဝင်သူ အများစုဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့တာ ဖြစ်ပေမယ့် တချို့အကြမ်းပတမ်း လုပ်ဆောင်မှုတွေ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် မြို့တချို့မှာ ညမထွက်ရ ကာဖျူးအမိန့်ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဂျိမ်းမက်တစ် ဘာပြောလဲ

Skip ပေါ့ဒ်ကတ်စ် and continue reading
ပေါ့ဒ်ကတ်စ်
ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း ညနေခင်းသတင်းအစီအစဉ်

နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ

ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ

End of ပေါ့ဒ်ကတ်စ်

“အမေရိကန်ပြည်သူတွေ သွေးစည်းညီညွတ်လာဖို့ မကြိုးစားတဲ့ သမ္မတမျိုးကို သူ့တသက်မှာ ဒီတခါပဲတွေ့ဖူးသေးတယ်။ သမ္မတထရမ့်ဟာ အမေရိကန်ပြည်သူတွေ သွေးစည်းလာအောင် ဟန်ဆောင်ပန်ဆောင်လေးတောင် ကြိုးစားမပြရုံသာမက သွေးကွဲအောင်တောင် လုပ်လိုက်ပါသေးတယ်”လို့ ဂျိမ်းမက်တစ်က အန္တလန္တိတ် မဂ္ဂဇင်းမှာရေးသားခဲ့ပါတယ်။

အဲသလို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်တာမျိုးကို ကျွန်တော်တို့ ၃ နှစ်လုံးလုံး ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီးပါပြီ။ ၃ နှစ်အတွင်းမှာ ရင့်ကျက်တဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုမျိုး ကင်းမဲ့နေခဲ့ပါတယ်လို့လည်း သူက ဆက်လက်ရေးသားပါတယ်။

အသားအရောင်ခွဲခြားမှု ဆန့်ကျင်တဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကိုလည်း ဂျိမ်းမက်တစ်က ဆက်လက်ရည်ညွှန်း ပြောဆိုပါတယ်။

“ဥပဒေချိုးဖောက်တဲ့ လူနည်းစုလေးကိုပဲ အာရုံပြုလို့ မဖြစ်ဘူး။ ဆန္ဒပြပွဲတွေဟာ လူပေါင်းသောင်းဂဏန်းများစွာရဲ့ ယုံကြည်မှုတွေက ထွက်ပေါ်လာတာ။ အဲဒီယုံကြည်မှုဆိုတာတွေကလည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရယ်လို့ ဖြစ်ပေါ်လာစေတဲ့ တန်ဖိုးတွေကို ခုခံကာကွယ်နေတဲ့ ယုံကြည်မှုတွေ”လို့ ဂျိမ်းမက်တစ်က ဆိုပါတယ်။

အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဂျိမ်းမက်တစ်က သမ္မတရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတခုလုံးကိုလည်း ဝေဖန်ခဲ့သလို ဆန္ဒပြပွဲတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့ စစ်တပ် အသုံးပြုတာကိုလည်း ရှုတ်ချခဲ့ပါတယ်။

“နိုင်ငံသားတွေရဲ့ အခြေခံဥပဒေပါ အခွင့်အရေးတွေကို သွေဖည်အောင်လုပ်ရမယ့် အခြေအနေမျိုးအတွက် စစ်တပ်ကို အမိန့်ပေးအသုံးချခံရလိမ့်မယ်လို့ အရင်က အိပ်မက်တောင် မမက်ခဲ့ဖူးပါဘူး”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

“ဝါရှင်တန်ဒီစီမှာ ကျွန်တော်တို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသလိုမျိုး စစ်တပ်အသုံးပြု ချထားလိုက်တာဟာ စစ်တပ်နဲ့ပြည်သူအကြား ပဋိပက္ခဖြစ်အောင် လုပ်တာပါပဲ”လို့ သူက ဖြည့်စွက်ရေးသားပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်အနီး ဥယျာဥ်ထဲက ဆန္ဒပြသူတွေကို မျက်ရည်ယိုဗုံးနဲ့ ရာဘာကျည်ဆံတွေ အသုံးပြု လူစုခွဲခဲ့တဲ့ ဒီသီတင်းပတ်စောစောပိုင်းတုန်းက အဖြစ်အပျက်ကို မစ္စတာ မက်တစ်က ဆိုလိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲသလို ဖြစ်ပျက်ခဲ့ပြီးနောက် မငြိမ်မသက်မှုတွေအတွင်း မီးရှို့မှုကြောင့် ပျက်ဆီးမှုတချို့ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဘုရာရှိခိုးကျောင်းရှေ့မှာ မစ္စတာ ထရမ့်က ဓာတ်ပုံရိုက်ခံခဲ့ပါတယ်။

အဲသလို ဓာတ်ပုံရိုက်ခံခဲ့တဲ့ အတွက် ဒီမိုကရက်ပါတီခေါင်းဆောင်ပိုင်းနဲ့ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ဝေဖန်မှုကို ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဓာတ်ပုံရိုက်တဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ဟာ ဆန္ဒပြသူတွေကို ပစ်မှတ်ထားတာပဲလို့ စွပ်စွဲဝေဖန်ကြတာပါ။

အဲဒီဓာတ်ပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အလွန်ထူးဆန်းတဲ့ ဓာတ်ပုံပါပဲလို့ မစ္စတာမက်တစ်က ရယ်သွမ်းသွေးခဲ့ပါတယ်။

ဆန္ဒပြသူတွေကို ဥယျာဥ်ထဲက ဖယ်ရှားခဲ့တဲ့လုပ်ရပ်ကိုလည်း သမ္မတ အာဏာ အလွဲသုံးစားလုပ်မှု လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဒီလိုဆန္ဒပြမှုမျိုးကို ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ဆန္ဒပြမှုလို့ ခေါ်နိုင်သလားလို့ သမ္မတထရမ့်က အကြိမ်ကြိမ်မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ ပန်းခြံကို ဖြတ်လျှောက်ပြီး ဘုရားရှိခိုးကျောင်းရှေ့မှာ သူဓာတ်ပုံရိုက်ခဲ့တာကိုလည်း လူတွေက သဘောကျကြတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တုန်းက အိမ်ဖြူတော် ပြန်ကြားရေး အတွင်းဝန်ဟောင်း ရှောင်စပိုက်ဆာနဲ့ အင်တာဗျူးမှာလည်း သူက ဒီအချက်ကို ခုခံပြောကြားသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီဆောင်ရွက်ချက်ကို ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်တွေက နှစ်သက်ကြတယ်လို့ ဆိုသွားပါတယ်။

သမ္မတဟောင်းအိုဘားမားရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲအပေါ်အမြင်

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, getty images

ဓာတ်ပုံ ပုံစာ,

ထရမ့်(ဘယ်)နဲ့ အိုဘားမား(ညာ)

“အခုလောလောဆယ်ဆန္ဒပြပွဲ အရှိန်အဟုန်တွေကနေ အပြောင်းအလဲ တခုအတွက် လမ်းကြောင်းဖော်ဆောင်နိုင်ရေးဟာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့အချက်”လို့ သမ္မတဟောင်း အိုဘားမားက ဆိုပါတယ်။

“သူ့တသက်ကြုံဖူးသမျှထဲမှာ အခုဆန္ဒပြပွဲတွေဟာ အလေးနက်ဆုံးပဲ”လို့ မစ္စတာဖလွိုက်သေဆုံးမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ပထမဆုံးသူ့ဗွီဒီယိုထဲမှာ မစ္စတာအိုဘားမားက ပြောခဲ့ပါတယ်။

“လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာခိုအောင်းနေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အတွက် အခွင့်အရေးကို အမိအရ ဆုပ်ကိုင်ကြပါ”လို့ အမေရိကန်ပြည်သူတွေကို သူက ဆော်သြခဲ့ပါတယ်။

“အကြမ်းပတမ်းလုပ်ဆောင်ချက်တချို့ဟာ ခင်ဗျားတို့အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးရမယ့်သူ၊ ခင်ဗျားတို့ကို အကာအကွယ်ပေးရမယ့်သူတွေဆီက ထွက်ပေါ်လာတာလည်း မကြာခဏ ဖြစ်တတ်ပါတယ်” လို့ မစ္စတာ အိုဘားမားက သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

“ခင်ဗျားတို့ဟာ အရေးပါသူတွေ ဖြစ်တယ်။ ခင်ဗျားတို့ ဘဝတွေဟာ အရေးပါတယ်။ ခင်ဗျားတို့ အိပ်မက်တွေဟာလည်း အရေးပါတယ်ဆိုတာ သိစေချင်တယ်”လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

ဓာတ်ပုံ ပုံစာ,

ဘရွတ်ကလင်းမှာ ဆန္ဒပြကြသူတွေ

“အရင်ကရှိထားတဲ့ ခံယူချက်တွေ ပြောင်းလဲလာပြီ။ ကျွန်တော်တို့ ပိုကောင်းအောင် ပြုပြင်နိုင်တယ်လို့ အသိအမှတ်ပြုလာကြပြီ”လို့မစ္စတာအိုဘားမားက ဆက်လက် ပြောဆိုပါတယ်။

မစ္စတာ အိုဘားမားဟာ သမ္မတထရမ့်ရဲ့ ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ပုံကို တိုက်ရိုက်မှတ်ချက်ပေးပြောဆိုတာမျိုး မလုပ်ပါဘူး။

ဒါပေမယ့် နိုင်ငံတဝန်းက မြို့ဝန်တွေအနေနဲ့ အင်အားသုံးတဲ့ပေါ်လစီကို ပြန်လည်သုံးသပ်ကြပါလို့ သူက တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

ဗြိတိန်တော်ဝင်မင်းသားရဲ့ဇနီး ဆပ်ဆက်မြို့စားဘွဲ့ရ ရေချယ်မီဂန်မာကဲကလည်း မစ္စတာဖလွိုက်သေဆုံးမှုနဲ့ ပတ်သက်ပြီး “သူ့အသက်လည်း အဖိုးတန်တာပါပဲ။ အခုအဖြစ်အပျက်တွေဟာ စိတ်ထိခိုက်စရာတွေပါ”လို့ ပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

ကာဖျူးထုတ်ထားခဲ့ပေမယ့် ဗုဒ္ဓဟူးညမှာလည်း ဆယ်ဂဏန်းတချို့ရှိတဲ့မြို့တွေမှာ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

အများစုဟာ ငြိမ်းချမ်းစွာ ဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။ အကြမ်းပတမ်းမှုတွေရဲ့ အဆိုးဆုံးကာလကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ပြီလို့ ယူဆပြီး တင်းကျပ်မှုတွေလျှော့ချပေးခဲ့တဲ့ လော့စ်အိန်ဂျယ်လိစ်၊ ရှီကာဂိုတို့ အပါအဝင် မြို့ကြီးတွေမှာ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ပြီးဆုံးခဲ့ပါတယ်။

မစ္စတာဖလွိုက်ဟာ ဧပြီလဆန်းပိုင်းတုန်းက ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရခဲ့ဖူးတယ်လို့ ရင်ခွဲစစ်ဆေးမှု ရလဒ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သူသေဆုံးရတာဟာ ကိုရိုနာ ဖြစ်ခဲ့တာနဲ့ ဘယ်လိုမှ ပတ်သက်မှု မရှိဘူးလို့လည်းဆေးစာမှာ အလေးအနက်ထား ဖော်ပြထားပါတယ်။