အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲ - ဒုသမ္မတလောင်း စကားစစ်ထိုးပွဲကနေ ဘာသင်ခန်းစာတွေ ရလိုက်လဲ

  • အန်တိုနီ ဇာခါ
  • မြောက်အမေရိကဆိုင်ရာ ဘီဘီစီ သတင်းထောက်
မိုက်ပန့်စ်နဲ့ ကာမလာဟားရစ်

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Reuters

အမေရိကန် ဒုသမ္မတလောင်း စကားစစ်ထိုးပွဲတွေဟာ သမ္မတလောင်းတွေရဲ့ အားပြိုင်မှုကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေနိုင်တယ်ဆိုတာ ကြုံရခဲပါတယ်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ညမှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ ကာမလာ ဟဲရစ်စ်နဲ့ မိုက်ခ်ပန့်စ်တို့ရဲ့ စကားစစ်ထိုးပွဲဟာလည်း အရင် စကားစစ်ထိုးပွဲတွေနဲ့ ကွာခြားမှု သိပ်မရှိပါဘူး။

မိနစ် ၉၀ ကြာ ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲမှာ ဒုသမ္မတလောင်းနှစ်ဦးစလုံး တကယ့်ကို အားကောင်းကောင်းနဲ့ ပြောဆို စကားစစ်ထိုးတာတွေလည်း ရှိခဲ့သလို အားနည်းချက် တချို့လည်း ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီတကြိမ် စကားစစ်ထိုးမှုမျိုးကိုတော့ အရင်က သိပ်မတွေ့ခဲ့ရဖူးပါဘူး။

ဒါဟာ ဒီမိုကရက်တစ်နဲ့ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ပါတီတို့ရဲ့ အနာဂတ်ကို ပြသတဲ့ စကားစစ်ထိုးပွဲတခု ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် တကယ့်လက်တွေ့ အောင်မြင်မှု ရမရဆိုတာကတော့ လာမယ့်နှစ်တွေအတွင်းမှာ စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီစကားထိုးပွဲကနေ ပြတ်ပြတ်သားသား ရလဒ်တွေ ထွက်မလာတာဟာလည်း ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲ လူထုစစ်တမ်းတွေမှာ အနိုင်ရဖို့ ဦးဆောင်နေတဲ့ သမ္မတလောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒန်နဲ့ ဒီမိုကရက်ပါတီအတွက် သတင်းကောင်းတခုပါ။

ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲကနေ ရရှိလာတဲ့ သင်ခန်းစာတွေကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။

သမ္မတလောင်းတွေနဲ့ ကွဲပြားတဲ့ စကားစစ်ထိုးသံ

Skip ပေါ့ဒ်ကတ်စ် and continue reading
ပေါ့ဒ်ကတ်စ်
ဘီဘီစီမြန်မာပိုင်း ညနေခင်းသတင်းအစီအစဉ်

နောက်ဆုံးရ သတင်းနဲ့ မျက်မှောက်ရေးရာအစီအစဉ်များ

ပေါ့ဒ်ကတ်စ်အစီအစဉ်များ

End of ပေါ့ဒ်ကတ်စ်

ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တုန်းက ကျင်းပခဲ့တဲ့ သမ္မတလောင်း စကားစစ်ထိုးပွဲမှာ မှတ်မှတ်ထင်ထင် ရှိခဲ့တာတွေကို ပြောပါဆိုရင် သမ္မတလောင်းနှစ်ဦးရဲ့ အသံနေ အသံထားနဲ့ ပြောဆိုပြုမူပုံတွေလို့ ဆိုရမှာပါ။

သမ္မတ ထရမ့်ဘက်က မကြာခဏ စကားဖြတ်ပြောသလို ဂျိုးဘိုင်ဒန်ဘက်ကလည်း "ခင်ဗျား ပါးစပ်ပိတ်ထား"လို့ ဒေါသသံနဲ့ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒုသမ္မတလောင်း နှစ်ဦးကတော့ စကားစစ်ထိုးဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာမှာ ထိုင်လိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ ဒီကိစ္စကို သူတို့စိတ်ထဲ ရှိနေပုံ ရပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ နည်းစနစ်ကျကျ နေတတ်တဲ့ မစ္စတာ ပန့်စ်ရဲ့ ပန်ဟန်အမူအရာဟာ မစ္စတာ ထရမ့်ရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ တခေါက် စကားစစ်ထိုးပွဲ ရန်လိုမှုပုံစံနဲ့ မတူဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သူ စကားဖြတ်ပြောခဲ့တဲ့ အချိန်တိုင်း မစ္စ ဟဲရစ်စ် က တုံ့ပြန်ဖို့ အဆင်သင့်ဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။

"ဒုသမ္မတကြီးရှင့် ကျွန်မ စကားပြောနေပါတယ်။ ကျွန်မ စကားဆုံးအောင် ပေးပြောမယ်ဆိုရင် ကျွန်မတို့ ဆက်ပြီး စကားစစ်ထိုးနိုင်ကြမှာပါ" လို့ မစ္စ ဟဲရစ်စ်က တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

လူဖြူအမျိုးသားတဦးက ဒုသမ္မတအဖြစ် ဝင်ရောက် အရွေးကောက်ခံမယ့် ပထမဆုံး လူမဲအမျိုးသမီးရဲ့ စကားတွေကို ကြားဖြတ်ဝင်ရောက်ပြောဆိုတာဟာ ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပါတယ်။

ပုံမှန်အားဖြင့် တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် အေးအေး ဆေးဆေး နေတတ်တဲ့ မစ္စတာ ပန့်စ်တယောက် ရိုင်းပြတဲ့ အမူအကျင့်တွေလုပ်ဖို့ အရဲစွန့်ခဲ့ပုံရတော့ သူ့အတွက် ဗျာများခဲ့တဲ့ အချိန်တွေလို့ ဆိုရမှာပါ။

နောက်ပြီး သဘာပတိအဖြစ်ဆောင်ရွက်တဲ့ ဆူဆန် ပေ့ခ်ျအပေါ်မှာလည်း သူ စိတ်မသက်မသာဖြစ်ပုံ မရသလို အမျိုးသမီး မဲဆန္ဒရှင်တွေဟာ ထရမ့်-ပန့်စ် နှစ်ဦးယှဉ်ပြိုင်မှုကို သိသိသာသာ ဆန့်ကျင်နေကြပါတယ်။

ဒုသမ္မတလောင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်သူတွေ အချင်းချင်းကြား သဘောမတူမှုတွေကို တယောက်နဲ့တယောက်နဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထိုးနှက်နိုင်တဲ့ ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲ အလေ့အထဟာ ဖိအားတွေကြားမှာ ဘယ်သူက ကောင်းကောင်း စွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့တယ်ဆိုတာ မြင်သာစေခဲ့သလို နှစ်ယောက်လုံးရဲ့ သဘောထား ရပ်တည်ချက်တွေကိုလည်း ပိုမိုနားလည်စေခဲ့ပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးရဲ့ အားနည်းချက်ကို အပြည့်အဝ အသုံးချဖို့ မစ္စ ဟာရစ်စ် ပျက်ကွက်ခဲ့

ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲရဲ့ အဖွင့်ခေါင်းစဉ်ဟာ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါအကြောင်း ဖြစ်မယ်ဆိုတာ အံ့အားသင့်စရာ မကောင်းသလို၊ မစ္စ ဟဲရစ်စ်က တိုက်ခိုက်ဖို့ ပြင်တဲ့သူ၊ မစ္စတာ ပန့်စ်ဘက်က ဒါတွေကို ပြန်ခုခံမယ့်သူဆိုတာကိုလည်း မှန်းဆထားကြပြီးသားပါ။

မစ္စစ် ဟဲရစ်စ်ဘက်က အပြင်းထန်ဆုံး တိုက်ခိုက်တာတခုကတော့ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် အမေရိကန် ပြည်သူ ၂၁၀,၀၀၀ သေဆုံးခဲ့ရတယ်ဆိုတဲ့ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်တွေကို ကိုးကားပြီး ပြောဆိုခဲ့တာပါ။

ထရမ့်အစိုးရဟာ "အသုံးမကျတဲ့ အစိုးရ" "ညံ့ဖျင်းတဲ့ အစိုးရ" ဆိုပြီးတော့လည်း သူက တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

မစ္စတာ ပန့်စ်ကလည်း ဒါကို တုံ့ပြန်ဖို့ အသင့်ပြင်ထားပါတယ်။ ဘိုင်ဒန်၊ ဟဲရစ်စ်တို့ရဲ့ အစီအစဉ်ဟာ သမ္မတ ထရမ့် အစိုးရ လုပ်နေခဲ့ပြီးသားအရာကို ကူးချထားတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ တိုးတက်မှု အလားအလာကိုလည်း ကြွားလုံးထုတ် ပြောခဲ့သလို အမေရိကန် ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို ပထမဆုံး တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်သူတွေကို တိုက်ခိုက်ဖို့အတွက် သူ့အစိုးရအဖွဲ့ကို ဝေဖန်နေတယ်လို့လည်း တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အံအားသင့်စရာ ကောင်းတာက ဒုသမ္မတလောင်း နှစ်ဦးလုံးဟာ အခုနောက်ဆုံး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် အဓိက ဖြစ်ပွားနေတဲ့ အိမ်ဖြူတော်အတွင်းက အခြေအနေကိုတော့ အဓိကထား ပြောဆိုသွားခဲ့တာ မရှိပါဘူး။ မစ္စ ဟဲရစ်စ်ဘက်က ကောင်းကောင်းတိုက်ခိုက်နိုင်တဲ့ ဒီကိစ္စကို အပြည့်အဝ အသုံးမချနိုင်ခဲ့ပါဘူး။

သိပ်မကြာခင်မှာပဲ ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲ ခေါင်းစဉ်တွေဟာ တခြား ဆွေးနွေးစရာကိစ္စရပ်တွေဆီ ရောက်သွားပါတယ်။

ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မှုဟာ သမ္မတ ထရမ့် ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်မှုရဲ့ အကြီးမားဆုံး အားနည်းချက် ဖြစ်တယ်လို့ လူထုက ယူဆထားကြပေမယ့် ဒီခေါင်းစဉ်မှာတော့ မစ္စတာ ပန့်စ်ဘက်က တပန်းသာသွားပါတယ်။

ဓာတ်ပုံ ရင်းမြစ်, Getty Images

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုအပေါ် နှစ်ဖက်လုံးရဲ့ အားနည်းချက်များ

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ပတ်သက်လို့ မစ္စတာ မိုက်ခ်ပန့်စ်ဘက်က ခုခံကာကွယ် ပြောဆိုခဲ့တယ်ဆိုရင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာမှာတော့ သူ့ဘက်က ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ရမယ့် အလှည့်ပါ။

ဂျိုးဘိုင်ဒန်ဟာ ဒီမိုကရက်တစ် ပဏာမရွေးကောက်ပွဲတွေကတည်းက ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကိစ္စရပ်ကို ကိုင်တွယ်မယ့် သူ့ အစီအစဉ်ကို တိုးချဲ့ခဲ့ပါတယ်။ မစ္စ ဟဲရစ်စ်ဟာ ကာဘွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ထုတ်လုပ်မှု ပမာဏကို လျှော့ချနိုင်ရေး ရည်ရွယ်လုပ်ဆောင်တဲ့ Green New Deal ရာသီဥတုဆိုင်ရာ အဆိုပြုချက်ကို ကနဦး အဆိုတင်သွင်းသူတယောက် ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ လက်ဝဲဝါဒီသမားတွေထဲက သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ပညာရှင်တွေရဲ့ အားပေးထောက်ခံမှုကို မစ္စတာ ဘိုင်ဒန် ရတဲ့အခါမှာ အစိုးရရဲ့ စည်းမျဉ်းဥပဒေတွေဟာ သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေး အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းအလုပ်တွေကို ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်တယ်လို့ ယူဆကောင်း ယူဆနိုင်တဲ့ ပန်ဆယ်ဗေးနီးယား နဲ့ အိုဟိုင်းယိုးတို့လို ပြိုင်ဆိုင်မှုအားကောင်းတဲ့ ပြည်နယ်တွေမှာ သူ့ကို ထောက်ခံသူတွေ ရှိလာပါတယ်။

Green New Deal အဆိုပြုချက်ဟာ "အမေရိကန် စွမ်းအင်တွေကို ဖျက်ဆီးပစ်လိမ့်မယ်" လို့ မစ္စတာ ပန့်စ်က သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

နောက်ပြီး မစ္စတာ ဘိုင်ဒန်ဟာ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတွေကို "ဖျက်ဆီးပစ်ဖို့" ဆန္ဒရှိနေပြီး ကမ္ဘာမြေအောက်မှာရှိတဲ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေကို ပြင်းထန်တဲ့ ရေဖိအားနဲ့ တူးယူတဲ့ လုပ်ငန်းကိုလည်း တားမြစ်ဖို့ လုပ်နေသူလို့ မစ္စတာ ပန့်စ်က စွပ်စွဲပါတယ်။

မစ္စဟဲရစ်စ်ကတော့ ဒီအချက်တွေ မမှန်ကန်ဘူးလို့ ငြင်းပါတယ်။

အဖြေတခုမှာတော့ ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုဟာ လူတွေ လုပ်တာလား ဒါမှမဟုတ် ကမ္ဘာကြီးကို ခြိမ်းခြောက်နေသလားလို့ ပြောပြီး မစ္စတာ ပန့်စ် ခေါင်းရှောင်ခဲ့ပါတယ်။

သူ့အနေနဲ့ကတော့ "သိပ္ပံပညာရပ်" နောက်ကို လိုက်မယ်လို့ တကြိမ်မက ပြောဆိုသွားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ရာသီဥတုနဲ့ ပတ်သက်လို့တော့ မစ္စတာဘိုင်ဒန်ဟာ လမ်းကြောင်းမှန်ပေါ် လျှောက်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲအထိုးမှာတော့ မစ္စ ဟဲရစ်စ်က ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ "လူသားတွေအားလုံးကို ခြိမ်းခြောက်နေတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အဓိက ပြည်နယ်တွေက မဲဆန္ဒရှင်ပြည်သူတွေရဲ့ အားပေးထောက်ခံမှု မရမှာစိုးလို့ ရာသီဥတုနဲ့ ပတ်သက်လို့ လုပ်ဖို့လိုအပ်တဲ့ အစိုးရရဲ့ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှု ပုံစံကို မစ္စ ဟဲရစ်စ်ကော ဘိုင်ဒန်ကပါ အာဘောင်အာရင်း သန်သန် ခုခံမသွားခဲ့ပါဘူး။

လူမျိုးရေးခွဲခြားတာ မရှိဘူးလို့ ပန့်စ် ငြင်း

ဒီစကားစစ်ထိုးပွဲ တခုလုံးရဲ့ အားအကောင်းဆုံး ထိုးနှက်ချက်တွေဟာ နောက်ပိုင်းမှာ အရှိန်မြင့်လာခဲ့ပါတယ်။ အဓိကကတော့ လူမျိုးရေးခွဲခြားရေးနဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စကားစစ်ထိုးကြတဲ့ အချိန်မှာပါ။

ဒီအကြောင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်တုန်းကလည်း မစ္စတာ ထရမ့် ဝေဖန်မှုတွေနဲ့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။

တခါတရံ အမေရိကန် မြို့ကြီးတွေမှာ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တဲ့ အကြမ်းဖက် ဆန္ဒပြပွဲတွေမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့အင်အားကို အလုံးအရင်း အသုံးပြုခဲ့တာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရှုတ်ချတာနဲ့ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုအကြောင်း ဆွေးနွေးပြောကြားချက်ကနေ မစ္စတာ ပန့်စ် အလျင်အမြန်ပဲ လှည့်ထွက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ဒီအရာတွေက မစ္စ ဟဲရစ်စ်ရဲ့ အကောင်းဆုံး ခွန်းတုံ့ပြန်ချက်တွေဖြစ်လာပါတယ်။

"ဒီနိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေတွေကို ပြည်သူတွေ လိုက်နာဖို့ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ဒုသမ္မတရဲ့ ပြောဆိုချက်ကို နားထောင်ဖို့ ကျွန်မ ဒီမှာ ထိုင်နေတာ မဟုတ်ဘူး" လို့ ဆန်ဖရန်စစ်စကို အစိုးရရှေ့နေဟောင်းလည်းဖြစ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ် ရှေ့နေချုပ်ဟောင်းလည်း ဖြစ်တဲ့ မစ္စ ဟဲရစ်စ် က ခပ်ပြတ်ပြတ် ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒီအကြောင်း စကားစစ်ထိုးနေတဲ့အချိန်တလျှောက်လုံး နီးပါးမှာ မစ္စတာ ပန့်စ်ရဲ့ ခေါင်းပေါ်မှာ ယင်ကောင်တကောင် နားနေတဲ့ ကိစ္စကိုလည်း လာမယ့်ရက်တွေအတွင်း လူတိုင်း ပြောဆိုနေကြဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။