Glastir: 'ffermwyr wedi eu camarwain'

Gwartheg Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae Ed Bailey yn mynnu bod ffermwyr wedi cael eu camarwain

Mae undeb ffermwyr NFU Cymru yn dweud bod Llywodraeth Cymru wedi eu twyllo nhw hefo'r drefn newydd o daliadau amgylcheddol gafodd ei chyhoeddi heddiw.

Yn ôl Llywodraeth Cymru mae'r newid yn newydd da i ffermwyr, ond mae NFU Cymru yn dweud y bydd llawer ar eu colled.

Mae llywydd undeb NFU Cymru, Ed Bailey, wedi beirniadu'r newidiadau pellach i'r cynllun Glastir.

Dywedodd y byddai ffermwyr sy'n gymwys i dderbyn taliadau Ardal Lai Ffafriol (ALF) yn colli taliad ychwanegol o 20% o dan gynllun Glastir.

Cymhorthdal

Mae oddeutu 80% o dir Cymru yn gymwys ar gyfer taliadau ALF.

Mae Mr Bailey yn mynnu bod ffermwyr wedi cael eu camarwain am na fydd yna daliadau ychwanegol ar gael i ffermwyr yn yr ardaloedd llai ffafriol hyn.

Ar hyn o bryd mae pob ffermwr yng Nghymru yn gymwys i dderbyn cymhorthdal tir o £28 y cyfer ond mae ffermwyr yn ardaloedd llai ffafriol yn derbyn 20% yn fwy (£5.60) sy'n golygu eu bod nhw'n derbyn £33.60 y cyfer.

Dywedodd NFU Cymru y byddai'r cymhorthdal yn cynyddu i £34 y cyfer ond ni fyddai ffermwyr mewn ardaloedd llai ffafriol yn derbyn y taliad ychwanegol o 20%.

Ychwanegodd yr undeb fod argymhellion gan Grŵp Adolygu Annibynnol Glastir (GAAG) i gynyddu'r cymhorthdal wedi'u cymeradwyo gan Y Comisiwn Ewropeaidd.

Nod cynllun Glastir yw talu ffermwyr i warchod yr amgylchedd ac fe fydd yn cymryd lle pum cynllun rheoli tir y flwyddyn nesaf.

Dywedodd Mr Bailey: "Mae hi wedi cymryd dwy flwyddyn a hanner i Lywodraeth Cymru sylweddoli nad yw hi'n bosib creu taliad gwahanol i'r rheiny sy'n ffermio 80% o dir Cymru.

'Teimlo'n rhwystredig'

"Fe ddatganais fy mhryderon ynghylch cynllun Glastir wrth y Dirprwy Gweinidog Amaeth, Alun Davies, tuag wythnos yn ôl a chefais fy nghynghori mai dim ond mân newidiadau oedd angen ar y cynllun," meddai.

"Ond dim ond wythnos yn ddiweddarach rydyn ni wedi canfod fod y cynllun wedi newid yn sylfaenol.

"Rwy'n credu bod ffermwyr wedi cael eu camarwain.

"Fe fyddan nhw'n teimlo'n rhwystredig a dryslyd gan y newidiadau hyn."

Ychwanegodd fod gan ffermwyr dim ond pythefnos i benderfynu mynd ymlaen â'i cheisiadau ar gyfer cynllun Glastir ai peidio yn sgil y newidiadau.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae'r mater mae NFU Cymru wedi codi ynglŷn â thaliadau Ardaloedd Llai Ffafriol a'r taliadau eraill dim ond yn gymwys ar gyfer cynllun Glastir.

"Ni fydd ffermwyr Ardaloedd Llai Ffafriol yn colli allan yn sgil y penderfyniad hwn."