Llywodraeth wedi 'ysbeilio' eu cronfa?

Ieuan Wyn Jones Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Dywedodd Mr Jones fod angen helpu busnesau

Mae Plaid Cymru yn honni bod Llywodraeth Cymru wedi 'ysbeilio' eu cronfa wrth gefn i dalu am eu haddewidion maniffesto.

Mae'r honiad yn dilyn y cyhoeddiad o gyllideb ddrafft Llywodraeth Cymru am y flwyddyn nesaf ddydd Mawrth sy'n golygu y bydd rhaid bron i bob gwasanaeth cyhoeddus wynebu cynilion.

Cyhoeddodd y Gweinidog Cyllid, Jane Hutt y byddai £288m yn ychwanegol ar gael dros y tair blynedd nesaf ar gyfer y Gwasanaeth Iechyd.

Hefyd datganodd y byddai £27m yn ychwanegol ar gyfer ysgolion yn 2014-15.

'Helpu busnesau'

Ond bydd y cynnydd hwn mewn gwariant yn cael ei ddileu gan chwyddiant ac fe fydd y cyllid i ariannu'r cynlluniau hyn yn cael ei gymryd o gronfa wrth gefn y llywodraeth.

Mae hyn yn golygu bydd Llywodraeth Cymru â £127m, neu 0.95% o'u cyllideb wrth gefn ar ddechrau'r flwyddyn ariannol nesaf.

Dywedodd arweinydd Plaid Cymru. Ieuan Wyn Jones: "Beth sydd wedi digwydd, wrth gwrs, yw eu bod nhw wedi ysbeilio eu cronfa wrth gefn i dalu am addewidion eu maniffesto ac o ganlyniad does dim llawer o arian wrth gefn i ymdrin ag argyfyngau.

"Rydyn ni'n mynd i wynebu argyfwng ynghylch yr economi - ni fydd yna ddim tyfiant eleni ac na fydd yna lawer o dyfiant y flwyddyn nesaf.

"Mae'n rhaid inni warchod ein sector gweithgynhyrchu a chadw swyddi yng Nghymru.

"Yr unig ffordd i wneud hynny yw helpu busnesau ac mae'n rhaid inni roi arian iddyn nhw i wneud hynny."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru y bydd y £288m yn ychwanegol ar gyfer y Gwasanaeth Iechyd yn dod o gronfa wrth gefn y llywodraeth oedd yn dangos eu hymrwymiad i fuddsoddi yn y Gwasanaeth Iechyd.

Digwyddiadau annisgwyl

"Rydyn ni'n hyderus bydd yr arian o'r gronfa yn fwy na ddigon i ateb ein gofynion," ychwanegodd.

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae Llywodraeth Cymru wedi trosglwyddo degau o filiynau o bunnoedd o'u cronfa wrth gefn i Fyrddau Iechyd yn hwyr yn y flwyddyn ariannol.

Y rheswm am hyn oedd galluogi'r byrddau osgoi orwario eu cyllidebau rhag iddynt dorri'r gyfraith.

Mae'r arian sydd yng nghronfa wrth gefn Llywodraeth Cymru yn cael ei ddefnyddio i ariannu digwyddiadau annisgwyl fel Clwy'r Traed a'r Genau.

Y disgwyl yw i drafodaethau rhwng y Blaid Lafur â 'r tair plaid arall i ddechrau cyn bo hir i sicrhau y bydd Llywodraeth Cymru yn ennill y bleidlais ar gyfer eu cynlluniau cyllid ar Ragfyr 6.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.