Adeiladau yn cystadlu am wobr byd eang

Rhai o fythynnod Nant Gwrtheyrn Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae Nant Gwrtheyrn yn cystadlu am y brif wobr

Bydd pum prosiect adeiladau yng Nghymru yn rhan o gystadleuaeth byd eang i ddewis prosiect gorau'r flwyddyn.

Ymhlith y pump fydd yn cystadlu am y wobr mae pentref Nant Gwrtheyrn ym Mhen Llŷn, sy'n gartref i ganolfan iaith.

Bydd enillydd y wobr yn cael ei gyhoeddi yng ngwesty Savoy, Llundain ddydd Gwener.

Y pedwar prosiect arall sydd wedi eu henwebu o Gymru yw loc camlas yng Nghasnewydd; tai sy'n rhan o ardal cadwraeth yn Y Rhyl; tŷ carbon sero yng Nglyn Ebwy ac ysgol gynradd yn Llanelli.

Sefydliad Brenhinol y Syrfewyr Siartredig (RICS) sy'n cynnal y gystadleuaeth.

Eisoes mae Nant Gwrtheyrn wedi ei enwi fel pencampwr Prosiect y Flwyddyn yng Nghymru.

Gwaith adfer

Mae pentref Nant Gwrtheyrn, sydd wedi ei addasu yn ganolfan iaith, yn gasgliad o 24 o fythynnod mewn dwy res teras.

Yno hefyd mae yna gapel, hen adeilad amaethyddol a siop.

Mae'r adeiladau yn rhai rhestredig gradd 2.

Casnewydd yw lleoliad y prosiect 'Addysg drwy Adferiad'.

Y nod yw adfer dau loc am gost o £1 miliwn.

Mae'r ddau loc yn rhan o gyfres o 14 loc sy'n rhan o heneb Cefn Flight.

Yr adeilad yn Y Rhyl fydd yn cystadlu am y wobr yw 16 ac 18 Ffordd Edward Henry.

Mae'r adeilad pedwar llawr mewn ardal gadwraeth ac wedi ei droi yn naw swyddfa.

Cafodd yr adeilad ei adfer i'w gyflwr gwreiddiol. Roedd hyn yn cynnwys ailgodi'r simneiau ac ail osod y to.

Roedd rhan o'r prosiect hefyd yn golygu dymchwel nifer o hen adeiladau diwydiannol oedd yn hagr ac yn anniogel.

Larch House yw'r tŷ carbon sero cyntaf yn y Deyrnas Unedig.

Cafodd ei godi ar safle hen waith dur Glyn Ebwy.

Roedd Ysgol Maes y Morfa yn hen ysgol gynradd oedd wedi gweld dyddiau gwell.

Adfywiad

Mae'r safle wedi ei thrawsnewid i ysgol gynradd fodern sy'n cynnwys canolfan teulu.

Bu'r gymuned leol yn rhan o'r prosiect drwy gydol y cyfnod adeiladau.

Cafodd gwobrwyon RICS eu sefydlu yn 1990.

Mae yna bedwar prif gategori, Cadwraeth Adeiladu, Adfywiad, Lles i'r Gymuned a chynaladwyedd.

Dywedodd Ben Collins, cyfarwyddwr dros dro RICS Cymru: "Mae'r categorïau wedi eu dewis er mwyn sicrhau fod pob agwedd o fywyd dinesig a gwledig yn cael ei gydnabod.

"Mae gwerth am arian yn rhan allweddol er mwyn cipio'r wobr."