Achos treisio: Ennill yr hawl i apelio

Y Llysoedd Cyfiawnder Brenhinol Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Rhoddodd y barnwyr ganiatâd i wrandawiad apêl llawn

Mae menyw gafodd ei charcharu am wyrdroi cwrs cyfiawnder mewn achos treisio wedi ennill yr hawl i apelio.

Cafodd y fenyw 29 oed o Bowys ei charcharu am wyth mis gan Lys y Goron Yr Wyddgrug ond cafodd ei rhydau yn dilyn apêl fis Tachwedd y llynedd.

Penderfynodd barnwyr y Llys Apêl ddedfrydu'r fenyw i waith cymunedol am ddwy flynedd yn lle ei charcharu.

Ond er iddi gael ei rhyddhau o'r carchar ni newidiwyd y ddedfryd o wyrdroi cwrs cyfiawnder.

Ddydd Mawrth cafodd ganiatâd i herio'r ddedfryd "anghyfiawn" a chael gwrandawiad apêl llawn.

Roedd y fenyw, sydd heb ei henwi, wedi honni yn wreiddiol iddi gael ei threisio dair gwaith gan ei gŵr.

Yn fuan wedi hynny dywedodd nad oedd hi am roi tystiolaeth yn ei erbyn.

Ond wrth iddi wynebu gwŷs i'w gorfodi i roi tystiolaeth dywedodd wrth yr heddlu fod ei chyhuddiadau yn gelwydd.

Yn wreiddiol cafodd ei chyhuddo o wyrdroi cwrs cyfiawnder drwy wneud cwyn ffug.

Ond dywedodd y fenyw ei bod wedi ei thresio a'i bod wedi dweud celwydd drwy geisio gwadu'r cyhuddiad.

Gan gredu mai ei hadroddiad cyntaf oedd yr un iawn penderfynodd Gwasanaeth Erlyn y Goron i'w herlyn am ollwng cyhuddiad cywir.

Yn y pen draw ni chafodd unrhyw dystiolaeth ei gynnig yn erbyn ei gŵr.

Ddydd Mawrth, dywedodd bargyfreithiwr y fenyw, Niall Quinn QC, fod cyfarwyddyd gan y Cyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus yn golygu na fyddai erlyniad o'r fath yn digwydd eto.

'Anghywir'

"Rydyn ni'n dweud ei fod yn anghywir ac anghyfiawn i erlyn rhywun oedd wedi dioddef trosedd."

Dywedodd yr Arglwydd Judge, mai'r unig sail i ddileu dedfryd oedd petai'r ddedfryd yn un "anniogel".

Yn yr achos hwn roedd y fenyw wedi pledio'n euog.

Ond rhoddodd ganiatâd i wrandawiad apêl llawn er mwyn asesu'r dystiolaeth a'r digwyddiadau wnaeth arwain iddi bledio'n euog.