Talu am drydan anarferol o ddrud i ysgolion

Plant wrth gyfrifiadur Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Bu'n rhaid i ysgolion dalu biliau uchel iawn cyn cael ad-daliad am y trydan gan y cyngor

Mae dogfen sydd wedi dod i law BBC Cymru yn awgrymu bod Cyngor Sir Ynys Môn wedi gwastraffu £27,000 ar ôl methu adnewyddu cytundeb cyflenwi trydan i tua chwarter ysgolion y sir.

Oherwydd hyn, bu'n rhaid i 15 o ysgolion dalu tariff argyfwng nwy Prydain o Ebrill 1 a mis Medi 2011.

Roedd hyn wedi dyblu'r bil.

Dyw'r cyngor heb gadarnhau maint y swm dan sylw ond y bydd yn ad-dalu'r arian i'r ysgolion.

Fe ddaeth hyn i'r amlwg wedi i ysgolion ganfod nad oedden nhw'n derbyn anfonebau arferol ac ym mis Medi fe wnaeth ambell i ysgol dderbyn biliau llawer uwch na'r arfer ar gyfer y cyfnod dan sylw.

Mae Ysgol Gymunedol Moelfre yn rhannu safle a chanolfan henoed a llyfrgell y pentre' ac â bil sylweddol.

Ond am chwe mis eleni, roedd y cyflenwad yn ddrytach o lawer na'r arfer.

"Fel arfer da ni'n cal anfoneba' misol," meddai Arfon Jones, pennaeth yr ysgol.

'Rhwybeth o'i le'

"O tua mis Ebrill ymlaen nes i sylweddoli mai dim ond datganiadau yr oedden ni'n ei gael a dim math o anfonebau.

"Tua chanol mis Mai cael datganiad yn dweud bod arno ni tua £900.

"Roeddwn i'n meddwl bod rhywbeth o'i le yn fan hyn ond fe lithrodd at wyliau'r haf."

Dywedodd ei fod wedi cael bil ym mis Medi oedd tua £3,000 a dim ond tua £4,000 y mae'r ysgol fel arfer yn ei dalu am y flwyddyn gyfan.

"Pan nes i gysylltu efo Nwy Prydain fe wnaethon nhw ddweud ein bod ni ar dariff argyfwng ers mis Ebrill ac nad oedd cytundeb y sir efo'r cyflenwr heb ei adnewyddu," ychwanegodd.

Wedi cyfarfod o Ffederasiwn Penaethiaid Ysgolion Môn, daeth i'r amlwg bod ysgolion eraill yn yr un sefyllfa - dan delerau cytundeb wedi ei drefnu'n ganolog gan adran eiddo y cyngor sir.

Mae llefarydd ar ran y cyngor wedi cadarnhau bod problemau'n ymwneud â phwrcasu cytundeb efo Nwy Prydain wedi effeithio ar 15 ysgol i gyd.

Mi fydd yr adran addysg yn digolledu'r ysgolion fu'n rhaid talu tariff argyfwng am chwe mis.

'Dim bai neb'

Er na fydd yr ysgolion ar eu colled maes o law, mae'n dal yn golygu cost ychwanegol heb eisiau i drethdalwyr Môn.

Cafodd Ysgol Gymunedol Moelfre fil o £3,000, tua £1,200 yn uwch na'r arfer ac fe gafodd Ysgol Llangoed fil o £3,000, sydd tua £2,000 yn uwch na'r arfer.

Mae'n deg nodi nad oedd llawer o wahaniaeth ym miliau trydan rhai o'r ysgolion dan sylw.

"Dwi'm yn meddwl bod o'n fai ar neb," ychwanegodd Mr Jones.

"Mae o wedi bod yn rhyw fath o lithriad, dyna'i gyd.

"Efallai y dylen ni gyd fel unigolion fod yn ymwybodol pryd mae cytundebau yn dod i ben.

"Ac efallai y dylen ni fod fel ffederasiwn yn codi cwestiynau tua diwedd y cytundebau am be sy'n mynd ymlaen a be fydd yn digwydd nesa, dyna ydi'r ffordd ymlaen dwi'n meddwl."

Dywedodd llefarydd y cyngor bod yr Adran Addysg yn siomedig na chafodd cytundeb newydd ei roi cyn Ebrill.

Adran Eiddo y cyngor oedd yn gyfrifol am drafod cytundeb gyda'r cwmni cyflenwi.

"Oherwydd problemau'n gysylltiedig â phwrcasu a rhoi cytundeb cyflenwi trydan, bu rhaid i 15 o ysgolion dalu tariff argyfwng rhwng Ebrill a Medi a wynebu costau ychwanegol.

"Rydym wedi sicrhau'r ysgolion na fydden nhw ar eu colled yn ariannol oherwydd hyn.

"Mae'r Adran Addysg yn siomedig na chafodd cytundeb newydd ei roi cyn Ebrill 2011.

"Bydd cyllideb ganolog yr adran yn gallu ymdopi â'r costau ychwanegol y tro hwn."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.