BBC Cymru Fyw

Newid tâl: 'Miloedd o denantiaid ar eu colled'

Alun Jones
Newyddion Ar-lein

Published
image copyright(C) British Broadcasting Corporation
image captionMae'r diwydiant paneli solar yn cyflogi tua 25,000 o bobl yn y DU

Mae elusen sy'n cynrychioli dros 70 o gymdeithasau tai cymunedol yng Nghymru wedi dweud y bydd "miloedd o denantiaid ar eu colled" wedi i Lywodraeth San Steffan haneru'r taliadau mae cwmnïau trydan yn eu talu am ddefnyddio paneli solar i gynhyrchu ynni'r haul.

Bydd y tâl am drydan paneli solar ar gartrefi yn gostwng o 43.3c y cilowat awr i 21c i unrhyw un sy'n cofrestru eu system ar ôl Rhagfyr 12, ac yn gostwng i 16.8c i systemau dros 4kW.

Mae cymdeithasau tai wedi bod yn datblygu prosiectau i osod paneli ar filoedd o dai eu tenantiaid yng Nghymru, gan fwriadu gostwng eu biliau ynni a lleihau eu hôl troed carbon.

Ond yn ôl Cartrefi Cymunedol Cymru, mae llawer o'r cynlluniau yn annhebyg o gael eu gwireddu gan na fydd y taliadau newydd yn ddigonol o ystyried costau gosod a chynnal y paneli.

'Tlodi tanwydd'

Dywedodd Nick Bennett, Prif Weithredwr Cartrefi Cymunedol Cymru: "Ar ôl gostwng y taliadau, bydd nifer o ddarparwyr tai cymdeithasol ddim yn gallu dechrau neu barhau â phrosiectau.

"Bydd hyn yn golygu y bydd miloedd o denantiaid - y mae llawer ohonynt yn byw mewn tlodi tanwydd - yn colli'r cyfle i leihau eu biliau trydan, ar adeg pan fo biliau ynni yn cynyddu'n fawr".

media captionMae Gethin Clwyd yn gosod paneli haul

Mae 'tlodi tanwydd' yn cael ei ddiffinio fel cartref sy'n gwario mwy na 10% o incwm y tŷ (gan gynnwys budd-dal tai) ar danwydd i gynhesu'r tŷ yn ddigonol.

Mae aelodau Cartrefi Cymunedol Cymru yn darparu dros 127,000 o gartrefi a gwasanaethau tai ledled Cymru.

25 mlynedd

Bydd unrhyw un neu unrhyw gwmni sy'n cofrestru eu system cyn Rhagfyr 12 yn derbyn y gyfradd bresennol am 25 mlynedd.

Dywedodd y Gweinidog Newid Hinsawdd, Greg Barker AS: "Mae'r ffaith bod costau systemau solar ffotofoltäig yn cwympo yn golygu bod enillion i fuddsoddwyr yn ddwbl yr hyn a ragwelwyd ar gyfer y cynllun, sydd ddim yn darparu gwerth am arian.

"Os nad ydym yn gweithredu ar unwaith, fe fyddai'r holl gyllideb o £867m yn caei ei gwario o fewn misoedd."

Ychwanegodd y byddai'r tâl newydd yn golygu y byddai cymorthdaliadau yn fwy tebyg i'r hyn a geir yn yr Almaen.

Yr wythnos ddiwethaf, dywedodd y cwmni sy'n noddi bwletinau tywydd S4C y bydd pobl yn colli eu swyddi yn y diwydiant ynni haul wedi'r newid yn y tâl.

Dywedodd cwmni PV Solar Solutions wrth BBC Newyddion Ar-lein fod amseriad y cyhoeddiad "yn hynod o wael" a bod y cyfnod o rybudd yn waeth.

Straeon perthnasol

  • Newid tâl yn 'bygwth swyddi'