£2 miliwn i atgyweirio hen neuadd ym Merthyr Tudful

Hen Neuadd y Dref Image copyright Other
Image caption Bydd £2 miliwn yn cael ei wario i adfer yr adeilad

Mae grant o £2 miliwn wedi ei gynnig i atgyweirio a thrawsnewid Hen Neuadd y Dref ym Merthyr Tudful, i fod yn ganolfan newydd i ddiwylliant a diwydiannau creadigol.

Mae Cymdeithas Tai Merthyr Tudful wedi derbyn yr arian gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri i geisio sicrhau dyfodol yr adeilad rhestredig Gradd ll sydd wedi bod yn segur ers dros 10 mlynedd.

Daw'r cyhoeddiad wrth i ail Gynhadledd Adfywio Merthyr Tudful gael ei chynnal yn Theatr Soar ddydd Iau.

Wedi ei adeiladu yn 1896, roedd Hen Neuadd y Dref wedi ei chynllunio i gynnal digwyddiadau dinesig y dref a llysoedd barn, ac unwaith bu'n ganolbwynt i fywyd gwleidyddol Merthyr Tudful.

Pan adleolwyd y cyngor i ganolfan ddinesig Merthyr yn niwedd y 1980au, cafodd Neuadd y Dref ei ddefnyddio fel clwb nos tan 2002.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Garry Owen yn holi Phil Griffiths

Bydd rheolwr datblygu'n cael ei benodi ac mae disgwyl i dros 100 o wirfoddolwyr lleol i gymryd rhan mewn cynnal digwyddiadau, gweithgareddau a gweithdai treftadaeth yn y ganolfan.

Bydd mannau addysgol yn cael eu creu i gynnig cyfleusterau yn cyfrannu at y Rhan Dysgu newydd yn yr ardal, gyda Choleg Merthyr Tudful eisoes wedi ymrwymo i ddarparu rhaglenni cyfryngau a chelfyddydau perfformiadol yn y ganolfan.

'Crand'

"Rydyn ni wedi parhau i fuddsoddi ym Merthyr Tudful mewn cydnabyddiaeth o'r gwahaniaeth y gall ariannu ei wneud wrth greu lle gwell o fyw, i weithio ac i ymweld ag ef," meddai Dan Clayton Jones, Cadeirydd Cronfa Dreftadaeth y Loteri yng Nghymru.

"Hen Neuadd y Dref yw'r adeilad mwyaf crand i fod wedi goroesi yng nghanolfan masnachol Merthyr Tudful ac mae'n sefyll fel cofnod parhaol o statws blaenorol y dref".

Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, y bydd y neuadd yn cynnig nifer o gyfleusterau i'r gymuned leol.

"Mae hyn yn enghraifft wych o sut y gall ein treftadaeth adeiledig gael ei ddefnyddio fel lefer i hyrwyddo adfywiad.

"Bydd y prosiect hefyd yn darparu hwb sylweddol i'r diwydiant adeiladu yng Nghymru a bydd yn creu swyddi newydd yn ystod y datblygiad a'r tymor hirach unwaith y bydd yr adnoddau'n dechrau cael eu defnyddio."

'Cam mawr'

Dywedodd Clive Jones, cyn swyddog llywodraeth leol a fu'n gweithio yn yr Hen Neuadd y Dref nes ei chau, bod hwn yn gam mawr arall i ddod a bywyd yn ôl i'r Hen Neuadd y Dref.

"Roedd cau'r hen swyddfeydd dinesig yn un o'r dyddiau tristaf yn hanes bywyd y dref.

"Nawr rydw i'n edrych ymlaen at weld yr adeilad yn cael ei adfer i'w harddwch gwreiddiol er mwyn i genedlaethau'r dyfodol gael mwynhau'n diwylliant a'n treftadaeth, ac i gael eu hatgoffa o dros 90 mlynedd o hanes fel canolbwynt llywodraeth leol ym Merthyr Tudful."

Mae'r Hen Neuadd y Dref wedi ei lleoli yn Ardal Dreftadaeth Pontmorlais a bydd y prosiect hwn yn ychwanegu at gynllun Menter Treftadaeth Treflun gwerth £1.5 miliwn a gyhoeddwyd ym mis Hydref.

Bydd hefyd yn dilyn datblygiad Theatr Soar, yr adeilad rhestredig Gradd ll, Capel Soar, a ail-agorodd fel canolfan celfyddydau perfformio a chymunedol ym Mis Mehefin.

Mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi cyfanswm o £4m ar gyfer Ardal Dreftadaeth Pontmorlais, ac mae angen £2m arall i gwblhau y prosiect.

Straeon perthnasol