Disgwyl cymeradwyo cyllideb

Y Gweinidog Cyllid, Jane Hutt Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Daeth y cytundeb gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol yn sgil wythnosau o drafodaethau

Mae disgwyl i'r Cynulliad gymeradwyo cyllideb Llywodraeth Cymru ddydd Mawrth yn sgil cytundeb â'r Democratiaid Rhyddfrydol.

Cafwyd cytundeb rhwng Llafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol er mwyn gwario mwy ar addysg i'r plant tlotaf.

Pasio'r gyllideb yw prawf mawr cyntaf Carwyn Jones wrth geisio cynnal llywodraeth leiafrifol.

Ond yn ôl Plaid Cymru, mae penderfyniadau gweinidogion Cymru'n anwybyddu sefyllfa arswydus yr economi Gymreig ac, yn ôl y Ceidwadwyr, mae'r gyllideb wedi methu amddiffyn buddiannau'r Gwasanaeth Iechyd.

Gan mai dim ond 30 o'r 60 sedd sydd gan y Blaid Lafur yn y Cynulliad mae cymorth un o'r pleidiau eraill yn angenrheidiol er mwyn sicrhau cytundeb ar y gyllideb sydd werth £14.5 biliwn.

Daeth y cytundeb gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol yn sgil wythnosau o drafodaethau.

Collodd y llywodraeth bleidlais ar y gyllideb ddrafft ychydig wythnosau yn ôl wrth i'r gwrthbleidiau ymuno er mwyn rhoi pwysau ar Brif Weinidog Cymru i gyfaddawdu.

£20 miliwn

Bydd £20 miliwn ychwanegol yn golygu tua £450 i ysgolion ar gyfer pob disgybl sy'n derbyn cinio ysgol am ddim.

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi mynnu mai cytundeb unigryw yw hwn ar sail un o'u haddewidion etholiadol craidd, yn hytrach nag unrhyw fath o gam at glymblaid.

Ac mae'r Prif Weinidog wedi dweud na fydd unrhyw rannau eraill o'r gyllideb yn cael eu torri er mwyn caniatáu'r newidiadau ac y bydd yn trafod gyda'r Democratiaid Rhyddfrydol er mwyn blaenoriaethu sut i wario £216 miliwn o arian cyfalaf ychwanegol sy'n dod i Gymru yn sgil penderfyniadau gwario newydd yn Lloegr.

Dywedodd Arweinydd Plaid Cymru, Ieuan Wyn Jones: "Doedd dim modd i ni gefnogi cyllideb sydd yn anwybyddu effeithiau argyfwng economaidd sy'n gwaethygu - ac eto, dyma beth mae Llafur yn rhoi gerbron y Cynulliad Cenedlaethol.

'Enbyd'

"Tra bod bygythiad cynyddol i swyddi ym mhob rhan o'n cenedl, eistedd yn ôl y mae Llafur a gadael i bobl ddioddef."

Yn ôl llefarydd cyllid y Ceidwadwyr, Paul Davies: "Mae'n berffaith eglur erbyn hyn nad yw'r Blaid Lafur yn blaenoriaethu'r Gwasanaeth Iechyd.

"Mae'r gyllideb iechyd yng Nghymru'n wynebu toriadau go iawn o 6.6% hyd at 2014-15 ... mae un awdurdod iechyd wedi disgrifio'r sefyllfa yn 'enbyd'.

"A beth yw ateb y Blaid Lafur? Anwybyddu'r problemau ariannol difrifol a gwrthod buddsoddi mwy yn ein Gwasanaeth Iechyd."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.