Band eang: Cysylltiad salach i rai

opteg ffibrau Image copyright Other
Image caption Cysylltiad band eang chwe ysgol wedi dirywio

Mae gwasanaeth band eang rhai o ysgolion Gwynedd wedi dirywio er gwaethaf cynllun i wella'r ddarpariaeth.

Mae Cyngor Gwynedd yn cyfrannu tua £600,000 i gynllun gwerth £928,000 o'r enw PBSA (Public Sector Broadband Aggregate) gan Lywodraeth Cymru.

Eisoes mae gwaith wedi ei wneud mewn 43 o ysgolion ond mae'r gwasanaeth band eang mewn rhai wedi dirywio.

Yn ôl ffigyrau'r cyngor ei hun, mae 26 o'r ysgolion yn derbyn gwell gwasanaeth band eang nag o'r blaen.

Ond mewn 11 dyw safon y gwasanaeth ddim wedi newid ac mewn chwech o ysgolion mae'r cysylltiad band eang wedi dirywio gyda 50% yn llai o gynhwysedd na'r hyn oedd o'r blaen.

Bydd gwaith yn cael ei wneud mewn 70 o ysgolion eraill cyn bo hir a does dim sicrwydd hyd yma a fydd eu gwasanaeth nhw yn gwella neu'n dirywio o ganlyniad i'r gwaith.

Bydd y gwaith yn golygu newid o ddarpariaeth sy'n defnyddio ffibr - gwasanaeth cyflym iawn fel arfer - i wasanaeth sy'n defnyddio copr.

Dywedodd y cyngor nad oedd yn synhwyrol gwneud y gwaith hwn ar hyn o bryd.

Doedd pennaeth un o'r ysgolion sydd wedi gweld dirywiad yn eu cysylltiad band eang - Ysgol Bro Hedd Wyn yn Nhrawsfynydd - ddim yn ymwybodol bod y gwasanaeth wedi gwaethygu o 50%.

'Peipen'

Mae'r arbenigwr cyfrifiaduron Huw Wyn Jones wedi dweud: "Mae cael cysylltiad band eang ffibr fel cael peipen ddŵr fawr yn dod â dŵr i'r tŷ.

"Os ydych yn cyfnewid y beipen am un llai, mae'n gallu cario llai o ddŵr wrth gwrs.

"Dyna'r hyn sy'n digwydd gyda'r cysylltiadau band eang yma.

"Mae'n bosib, wrth gwrs, nad yw'r capasiti cyfan yn cael ei ddefnyddio, felly fe allai fod arbedion tymor byr i'w gwneud wrth wneud hyn ond mae'n anodd deall os yw cysylltiadau ffibr yn cael eu cyfnewid am rai copr."

'Cynyddu'

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Gwynedd: "Fel rhan o gynllun Llywodraeth Cymru i greu rhwydwaith band eang ar gyfer y sector cyhoeddus drwy Gymru mae'r cyngor yn y broses o uwchraddio darpariaeth band eang yn ysgolion Gwynedd.

"Hyd yma mae darpariaeth band eang 43 o ysgolion y sir wedi ei haddasu fel rhan o'r cynllun.

"Fel rhan o'r gwaith mae capasiti band eang 26 o ysgolion wedi cynyddu rhwng 400% a 1600%.

"Does dim newid wedi bod i gapasiti 11 o ysgolion, tra mae chwe ysgol wedi gweld 50% yn llai o gapasiti.

"Dylid pwysleisio nad yw'r newid i gapasiti'r chwe ysgol yn golygu cyfyngu ar ddarpariaeth addysgu o gwbl ac mae'r ddarpariaeth yn parhau yn uwch na'r defnydd.

'Yn anorfod'

"Mae'r newid capasiti yn anorfod ar hyn o bryd oherwydd eu pellter o'r gyfnewidfa a byddwn yn parhau i weithio gyda'n partneriaid i wella darpariaeth band eang ar gyfer ein hysgolion."

Mae cynllun PBSA Llywodraeth Cymru yn cynnwys pob agwedd ar wasanaethau cyhoeddus o awdurdodau lleol i'r Gwasanaeth Iechyd.

Does dim sicrwydd eto a yw cysylltiad band eang gwasanaethau eraill wedi cael eu newid er gwell neu er gwaeth.

Mae BBC Arlein wedi gofyn am ymateb Llywodraeth Cymru.

Straeon perthnasol