'Pump yn dechrau colli eu golwg'

Lesley Griffiths AS Image copyright Other
Image caption Daeth y Gweinidog Iechyd i ysbyty Gwynedd i agor y gwasanaeth newydd

Mae pum person yn dechrau colli eu golwg yng Nghymru bob dydd, yn ôl ffigyrau gan RNIB Cymru.

Mae'r elusen felly wedi ymestyn eu gwasanaeth cyswllt clinigau llygaid ledled Cymru.

Yn ôl yr elusen, gall cleifion sy'n wynebu colli eu golwg ddioddef o iselder ac arwahanrwydd cymdeithasol, gan orfod gadael y clinig ar ddiwrnod y diagnosis heb gymorth emosiynol a chyngor ymarferol.

Bydd £362.504 gan gronfa'r Loteri Fawr yn galluogi RNIB Cymru i ymestyn y gwasanaeth cymorth i ogledd orllewin a chanolbarth Cymru. Mae'r gwasanaeth eisoes wedi bod ar gael i bobl yn y gogledd ddwyrain a'r de.

'Unig'

Dywedodd Sarah Riochira, cyfarwyddwr RNIB Cymru, "I lawer o bobl, y diwrnod maent yn clywed eu bod am golli eu golwg yw'r un mwyaf unig eu bywydau.

"Bydd ymestyniad y gwasanaeth angenrheidiol yma yn golygu y bydd yna rywun i gynnig cymorth ar y diwrnod hwnnw i filoedd o bobl ledled Cymru; rhywun i siarad efo, rhywun i ateb eu cwestiynau a phryderon a rhywun i'w helpu dysgu am y gwasanaethau a budd-daliadau sydd ar gael iddynt."

Ychwanegodd Sarah Rochira y bydd niferoedd y rhai gyda nam golwg ym Mhrydain yn dyblu erbyn 2050, gan roi rhagor o bwysau ar y clinigau llygaid.

Yn ogystal â hyn, dywedodd nad yw 70% o'r rhai sydd wedi eu cofrestru yn ddall neu yn rhannol ddall yn hawlio'r budd-daliadau llawn oherwydd diffyg gwybodaeth ac felly yn byw mewn tlodi.

'Dim cymorth'

Un sy'n hapus i weld rhagor o gymorth yw Faye Jones, a gollodd ei golwg saith mlynedd yn ôl. "Rydych yn teimlo fel eich bod mewn diffeithwch," meddai Faye, wrth gofio'n ôl i'r diwrnod pan gafodd gwybod ei bod yn colli ei golwg.

"Nid ydych yn gwybod i bwy i ofyn am help na beth i'w wneud - rydych mewn dryswch llwyr.

"Pan gefais wybod bod gen i ganser y fron 29 mlynedd yn ôl, roedd yna nyrs arbennig yna o fewn munudau i fy nghefnogi ac roedd hi wir yn gysur.

"Nid oedd yna neb o'r fath pan gollais fy ngolwg.

"Rydym wedi aros yn hir am wasanaeth fel yma ledled Cymru, a dwi mor falch y bydd pobl sy'n colli eu golwg yn y dyfodol yn derbyn y cymorth maen nhw wir angen."

Cafodd y gwasanaethau cyswllt clinigau llygaid ychwanegol ei lansio gan Lesley Griffiths AS, y gweinidog iechyd a gwasanaethau cymdeithasol, yn Ysbyty Gwynedd ddydd Mercher.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.