Cyngor: Gwella ond 'gwaith i'w wneud'

Cyngor Sir Ynys Môn Image copyright BBC news grab
Image caption Adroddiad: 'Angen gwaith sylweddol o hyd'

Yn adroddiad Comisiynwyr Llywodraeth Cymru mae darlun positif o gynnydd yng Nghyngor Sir Ynys Môn.

Mae ail adroddiad chwarterol y Comisiynwyr gyhoeddwyd ddydd Gwener yn casglu bod seiliau sefydlog wedi'u creu ac yn cydnabod bod aelodau a swyddogion yn chwarae rhan sylweddol yn adfer y rheolaeth gorfforaethol.

Ac mae'r adroddiad yn cyfeirio at y camau cynnar i adfer sefydlogrwydd ac yn amlinellu 10 blaenoriaeth y comisiynwyr ar gyfer creu cyngor mwy effeithiol.

Mae'n amlinellu'r cynnydd o ran y blaenoriaethau ac yn esbonio beth fydd y comisiynwyr yn ei wneud yn y misoedd sydd i ddod.

'Heriau sylweddol'

Er bod seiliau cadarn wedi eu gosod, mae'r adroddiad hefyd yn tanlinellu bod angen gwaith sylweddol er mwyn cyrraedd adferiad hir dymor, cynaliadwy.

Mae'n awgrymu ei bod hi'n rhy fuan i argymell dychwelyd rheolaeth ddemocrataidd lawn, sef yr hyn y mae'r Comisiynwyr yn ceisio ei gyflawni.

Dywedodd y Comisiynydd Mick Giannasi: "Rydym yn hapus gydag agwedd aelodau a swyddogion a'u hymroddiad i weithio gyda ni er mwyn creu sefydliad mwy effeithlon.

"Rydym wedi gweld parodrwydd i newid y ffordd y mae cyngor sir yn cael ei lywodraethu ac mae cynghorwyr yn arbennig yn gweithio mewn ffordd llawer mwy proffesiynol.

"Serch hynny, hoffwn bwysleisio nad yw ein gwaith wedi ei gwblhau o bell ffordd.

"Mae'r cyngor yn parhau i wynebu heriau sylweddol, gan gynnwys y dasg anodd o gynhyrchu cyllideb gytbwys ar adeg pan mae arian yn brin.

'Calonogol'

"Bydd rhoi sylw i'r heriau hynny yn brawf caled ar yr ymdeimlad o gydlyniant a chydymdrechu sy'n dod i'r amlwg ar draws y sefydliad.

"Mi fydd yna ddewisiadau anodd i'w gwneud dros yr wythnosau a misoedd nesaf fydd yn gofyn i gynghorwyr a swyddogion weithio gyda'i gilydd gan edrych i'r dyfodol llawer mwy nag y maent wedi ei wneud yn y gorffennol.

"Mae'r ail adroddiad yma yn dangos y deg blaenoriaeth fydd yn rhaid mynd i'r afael ynddynt os yw'r cynnydd buan yr ydym wedi ei weld am gael ei droi yn adferiad hirdymor, cynaliadwy.

"Mae'n dal yn rhy gynnar i ystyried a ellid cyflawni hynny, ond fel mae'r adroddiad yn dangos, mae'r arwyddion yn galonogol."

Angen tystiolaeth

Bu'r Gweinidog Llywodraeth Leol, Carl Sargeant AC, yn cwrdd â'r comisiynwyr yr wythnos hon er mwyn trafod yr adroddiad.

Dywedodd: "Rwy'n falch fod yr adroddiad yn dangos bod cynnydd yn cael ei wneud.

"Mae'n glir bod y comisiynwyr yn rhedeg y cyngor yn effeithiol iawn a'u bod yn cymryd camau i drefnu'r cyngor yn gorfforaethol.

"Rwyf hefyd yn falch fod y mwyafrif o aelodau etholedig yn gweld presenoldeb y comisiynwyr fel cyfle gwirioneddol i ennill tir.

Dros y misoedd nesaf, yn ogystal â rhedeg y cyngor, mi fydd angen i'r Comisiynwyr roi tystiolaeth i mi fod adferiad yn bosib."

Ychwanegodd Arweinydd y Cyngor, y Cynghorydd Bryan Owen, "Mae yna ddigon i'w groesawu yn yr adroddiad ac rwy'n falch ei fod yn amlygu ymroddiad parhaol yr aelodau tuag at adferiad cynaliadwy.

"Mae gwaith caled o'n blaenau, ond rydym yn mwynhau perthynas gweithio adeiladol gyda'r comisiynwyr.

"Byddwn yn parhau i'w cefnogi nes y bydd pwerau gweithredol yn dod yn ôl atom ni fel aelodau etholedig."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.