2011: Blwyddyn Greene, Coch a Gwyn

Gan Rhodri Llywelyn
Gohebydd Chwaraeon Newyddion

  • Cyhoeddwyd
Dai GreeneFfynhonnell y llun, Getty Images
Disgrifiad o’r llun,
Cipiodd Dai Green Bencampwriaeth y Byd yn Ne Korea

Ar draws y sbectrwm chwaraeon mi ro'dd hi'n flwyddyn amryliw i Gymru.

Greene

Dros gyfnod o 12 mis, mi safodd un funud mas. Doedd hi ddim yn hynny hyd yn oed - 48.26 o eiliadau ar ôl i'r gwn danio yn Daegu, roedd Dai Greene yn Bencampwr 400metr dros y clwydi'r Byd.

"Mae e 'di cyrraedd y brig y tymor yma..." meddai rheolwr Athrofa Chwaraeon Cymru, Brian Davies wrtha'i wedi'r ras "...a bydd e'n cyrraedd y brig y tymor nesa' hefyd". Mwy am Lundain 2012 yn y man.

(Cerdyn) Coch

Profodd Cymru ei Chwpan Byd mwya' llwyddiannus ers bron i chwarter canrif.

Cyfrannodd chwarae deniadol ac ymddygiad mynachaidd at edmygedd cefnogwyr dros bedwar ban o grysau cochion Warren Gatland.

Ffynhonnell y llun, PA

Yn sgil y ffaith i Iwerddon drechu Awstralia roedd gan Gymru lwybr deniadol i'r rownd derfynol, a'r fuddugoliaeth ddiweddarach dros y Gwyddelod roddodd 'Ffydd' i genedl gyfan.

Ond yna yn erbyn Ffrainc yn y 4 ola' cafodd Sam Warburton ei ddanfon o'r cae am lorio Vincent Clerc yn anghyfreithlon. Efallai nad y capten gollodd y gêm, ond bydd y cerdyn coch yn parhau'n symbol o'r siom.

Dyna gafwyd yn Ewrop hefyd wrth i'r rhanbarthau fethu a chreu argraff unwaith eto yng Nghwpan Heineken.

Gwyn

A hithau'n ganol haf ro'dd strydoedd Abertawe dan garped gwyn - nid eira, ond Elyrch - am groeso gafodd pêl-droedwyr Abertawe 'nol o Wembley.

Ffynhonnell y llun, bbc
Disgrifiad o’r llun,
Abertawe yn dathlu esgyn i'r Uwchgynghrair

Bu'n wefr i fod yn rhan o un parti hir a ddechreuodd gyda'r fuddugoliaeth gyffrous dros Reading, ac sy'n parhau bob tro mae un o glybiau mawr yr Uwchgynghrair yn gwneud y daith i Orllewin Cymru.

Ro'dd hi'n gamp aruthrol i gyrraedd yr adran ucha', mae'n orchest fwy fyth bod Brendan Rodgers a'i dîm yn dal eu tir.

I'r dwyrain, mi ail-adeiladodd Malky Mackay garfan Caerdydd, ac mae'r Adar Gleision unwaith eto'n dangos addewid yn y Bencampwriaeth.

Ar y cae, ac oddi arno, mae pethau'n gwella i Wrecsam dan berchnogaeth Ymddiriedolaeth y Cefnogwyr.

Cysgod

Ond yn gysgod dros flwyddyn o bêl-droed mae marwolaeth Gary Speed wedi esgor ar deyrngedau diffuant.

Ro'dd y geiriau ar un crys a adawyd y tu fas i Stadiwm Dinas Caerdydd yn datgan mai Speed "...rhoddodd falchder 'nol yn y crys coch."

Dan reolaeth y cyn-gapten cenedlaethol, ro'dd Cymru'n dringo'r rhestr detholion; ac er creulondeb ei golli mi all dylanwad Speed olygu bo'r datblygiad cyffroes yn parhau.

Ffynhonnell y llun, Not Specified
Disgrifiad o’r llun,
Chaz Davies enillodd Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru 2011

Llundain

Does ond angen edrych ar restr fer Personoliaeth Chwaraeon BBC Cymru 2011 i sylweddoli i'r Cymry rhagori mewn amryfal gampau yn ystod y flwyddyn.

Roedd yno athletwyr, bocsiwr, a'r enillydd Chaz Davies sy'n feiciwr modur.

Daw 2012 a her newydd iddo yntau ac i Nathan Cleverly sy'n debygol o amddiffyn Pencampwriaeth Pwysau is-drwm y WBO ar dir cartre am y tro cynta'.

Gornest wrth ornest, ma' 'sgidiau Calzaghe'n cael eu llenwi.

Ond ar Lundain fydd y sylw penna' dros y deuddeng mis nesa'. Mae'n ymddangos ar hyn o bryd y bydd gan Gymru fwy o athletwyr yn y Gemau Olympaidd a Pharalympaidd nac erioed o'r blaen, ac mae tipyn o ffydd gan ambell i gyd-weithiwr yma yng nghoridorau'r Gorfforaeth y daw hynny a medalau mewn niferoedd hanesyddol.

Helen Jenkins (triathlon), Tom James (rhwyfo), Geraint Thomas (seiclo), Hannah Mills (hwylio), Jade Jones (taekwondo), Nathan Stephens (athletau), Dai Greene (athletau) - dim ond rhai o'r Cymry allai wneud 2012 yn flwyddyn euraid.