Y gêm olaf yn stadiwm pêl-droed Bangor

Prif eisteddle Ffordd Farrar yn Rhagfyr 2011 Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Dim ond prif eisteddle sydd ar ôl - mae dymchwel y gweddill wedi dechrau

Mae'r hen gae wedi gweld pencampwriaethau'n cael eu hennill a chewri Ewrop yn cael eu trechu ond mae stadiwm Ffordd Farrar yn paratoi ar gyfer y gêm olaf.

Y fuddugoliaeth yn erbyn Prestatyn o 5-3 yn Uwchgynghrair Cymru oedd yr olaf yno cyn i'r stadiwm gael ei ddymchwel.

Wedi bron canrif o chwarae bydd Y Dinasyddion yn symud rhyw filltir a hanner i gartref newydd yn Nanporth ar lan y Fenai.

Bydd safle'r hen stadiwm yn cael ei ail-ddatblygu'n archfarchnad.

"Fortress Ffordd Farrar" oedd un o hoff ddywediadau Llywydd Anrhydeddus y clwb, Gwyn Pierce Owen.

"Mae fy atgofion yn rhai hapus iawn dros y 65 mlynedd yr wyf wedi bod yn gysylltiedig gyda'r clwb," meddai.

"Roedd fy nhad yn dod â fi yma yn fachgen 12 oed ac roeddwn i'n mynd ar goll yn y dorf.

"Roedd yn gyffrous dros ben. Doedd dim lle i sefyll hyd yn oed - roeddwn i'n arfer eistedd rhwng y llinell ochr a'r ffens."

Er ei fod yn gadeirydd, cyfarwyddwr a llywydd y clwb yn ogystal â dyfarnwr bydenwog, cefnogwr yw Gwyn yn fwy na dim.

Brenhinoedd yr Eidal

"Rydym wedi gwneud yn wych, gan gystadlu yn Ewrop wyth neu naw o weithiau, ennill y bencampwriaeth deirgwaith ers i mi fod yma.

"Ac wrth gwrs roedd Napoli - nhw oedd y brenhinoedd."

AC Napoli, Medi 1962, roedden nhw ar frig y gêm yn Ewrop, yn teithio i Fangor yng Nghwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop.

Ond fe aeth rhywbeth o'i le.

Collodd yr Eidalwyr i'r chwaraewyr rhan-amser oedd ar y pryd yn chweched yng Nghynghrair Sir Caer.

Bangor oedd y tîm cyntaf o Gymru i ennill gêm yn Ewrop, o 2-0.

Collodd Bangor yr ail gymal o 3-1 yn yr Eidal, ac o dan y rheolau presennol fe fyddai'r Cymry wedi mynd ymlaen i'r rownd nesaf oherwydd y gôl oddi cartref.

Ond roedd y rheolau'n wahanol bryd hynny a bu'n rhaid cael gêm arall ar gae Arsenal yn Highbury, ac fe gollodd Bangor o 2-1.

Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Bangor yn dathlu sgorio yn erbyn AC Napoli yn yr Eidal yn 1962

Bu'n rhaid aros dros 20 mlynedd am y cyfle nesaf ond yn 1985 fe ddaeth cewri Sbaen - Atletico Madrid i Ffordd Farrar.

Mae'r sylwebydd a chefnogwr Ian Gill yn cofio ymdrech y ddinas gyfan a pharatoi'r stadiwm i gyrraedd safonau UEFA cyn i'r gêm allu digwydd o gwbl.

Ysbryd cymunedol

"Mae tipyn o lanast ar y cae rwan, ond doedd o fawr gwell yn 1985," meddai.

"Pan ddaeth yr enwau o'r het roedden ni'n gwybod y byddai torf o 6,000 yma. Roedd angen help pawb.

"Roedd hi fel comedi Ealing yma - roedd angen yr ysbryd cymunedol i sicrhau y byddai'r cae yn cyrraedd safonau UEFA.

"Roedd un o'r chwaraewyr - Paul Whelan - yn beintiwr a phapurwr ac yn blastrwr ac roedd o yna yn gweithio gyda'r gweddill, ac yn seren yng nghanol y cae ar ddiwrnod y gêm."

Fe ddaeth ambell antur Ewropeaidd arall tan 1995 pan benderfynwyd nad oedd y stadiwm yn cyrraedd safonau digonol i gystadlu yn Ewrop.

"Mae'r lle yn debyg i mi y dyddiau hyn," meddai Gwyn Pierce Owen, "ychydig yn hen ac yn fusgrell ac mae'n hen bryd i ni symud ymlaen."

Y ffarwel olaf

Ond mae un gêm ar ôl, yr un yn erbyn Prestatyn ar Ragfyr 27.

Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Y gwaith o baratoi'r cae ar gyfer y gêm yn erbyn Atletico Madrid yn 1985

Enillodd Bangor Bencampwriaeth Cymru ddwywaith o'r blaen ond bu'n rhaid aros tan gêm olaf y tymor diwethaf i gipio'r teitl am y trydydd tro a hynny gyda buddugoliaeth ryfeddol yn erbyn Y Seintiau Newydd.

"Dwi'n siwr y bydd dagrau ddydd Mawrth," meddai Ian Gill cyn y gêm, "ond dagrau o falchder fyddan nhw."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.