BBC Cymru Fyw

Cyfansoddiad: Lansio fforwm newydd

Published
image copyrightPA
image captionDywed bod angen i Gymru fod yn rhan ganolog o'r ddadl am ddyfodol y Deyrnas Gyfunol
Mae fforwm newydd wedi ei lansio sy'n ystyried effeithiau newid cyfansoddiad y Deyrnas Gyfunol ar Gymru.
Y Sefydliad Materion Cymreig, Cymru Yfory a Chanolfan Llywodraethiant Cymru yw aelodau'r corff.
Eisoes mae Sefydliad Joseph Rowntree wedi rhoi £50,000 at y gwaith.
Andrew Davies, y cyn weinidog Llafur, fydd yn cadeirio'r grŵp cyllid ac ariannu; Emyr Lewis y grŵp materion cyfreithiol; a chyn AS Plaid Cymru, Cynog Dafis, y grŵp craffu, atebolrwydd a phwerau datganoledig.
Mae'r tri mudiad wedi dweud bod angen i Gymru fod yn rhan ganolog o'r ddadl am ddyfodol y Deyrnas Gyfunol neu mae perygl iddi fod ar yr ymylon oherwydd setliad rhwng Llundain a Chaeredin.

'Chwalu'

Fe fydd y prosiect ar gyfer gwleidyddion ac arbenigwyr cyfansoddiadol yn para am dair blynedd.
Dywedodd yr Athro Richard Wyn Jones, Cyfarwyddwr Canolfan Llywodraethiant Cymru: "Y nod yw adnabod a chwalu'r rhwystrau daearyddol a gwleidyddol sy' wedi golygu dadleuon gwahanol yn rhannau'r Deyrnas Gyfunol.
"Rhaid cyfuno'r dadleuon, o bosib eu hintegreiddio, ac o leia sicrhau bod y rhai sy'n dadlau yn fwy ymwybodol o'r sgil effeithiau ar wledydd eraill.
"Mae'n drawiadol, er enghraifft, nad yw Lloegr, y wlad fwya yn y Deyrnas Gyfunol, wedi ymhél yn fawr â'r ddadl am ddatganoli."
Dywedodd Cadeirydd y Sefydliad Materion Cymreig, Geraint Talfan Davies: "Mae 'na berygl yn y blynyddoedd nesa' y bydd y ddadl ar ffurf cyfnewid sylwadau rhwng dau elit yng Nghaeredin a Llundain.
"Serch hynny, mae Cymru'n gallu trefnu a chydlynu'r trafod sy angen."