Pwyllgor annibynnol eisiau newid deddf stelcian

Wyneb dyn Image copyright BBC elvis
Image caption Mae'r adroddiad yn galw am drosedd newydd yng Nghymru a Lloegr

Mae grŵp o Aelodau Seneddol ac arglwyddi yn galw am ddiwygio'r ddeddf sy'n ymwneud â stelcian.

Mae stelcian - sy'n ymwneud â dilyn a phlagio unigolion eraill yn barhaus - yn gallu chwalu bywydau yn ôl Aelod Seneddol Dwyfor Meirionnydd Elfyn Llwyd.

Mr Llwyd oedd cadeirydd yr Ymchwiliad Seneddol Annibynnol.

Caiff yr adroddiad ei gyhoeddi ddydd Mawrth.

Daeth yr ymchwiliad i'r casgliad bod angen trosedd newydd sbon yng Nghymru a Lloegr sy'n debyg i'r hyn a gyflwynwyd yn Yr Alban yn 2010.

Mae'r adroddiad yn deud mai ychydig iawn o bobl sydd wedi cael eu herlyn yn llwyddiannus hyd yma am drosedd o'r fath ac nad oes gan y dioddefwyr ffydd yn y system gyfreithiol.

Dyma'r tro cyntaf i ymchwiliad o'r fath gael ei gynnal.

Y bwriad yw rhoi llais i'r rhai sydd wedi dioddef.

Llym

Derbyniodd y pwyllgor chwe mis o dystiolaeth gan ddioddefwyr, yr heddlu a sefydliadau amrywiol.

Mae'n argymell y dylai stelcian gael ei gynnwys yn y ddeddf gan ddiweddaru'r Ddeddf Gwarchod rhag Aflonyddu 1997 ac y dylai Cynllun Eiriolaeth dioddefwyr gael ei sefydlu - a fyddai'n gymorth i ddioddefwyr drwy'r system gyfiawnder.

Image copyright Other
Image caption Elfyn Llwyd oedd cadeirydd yr ymchwiliad cyntaf o'i fath

Mae'r adroddiad hefyd yn tynnu sylw at yr arferion dedfrydu.

Yn ôl yr adroddiad, ni ddylai'r rhai sydd wedi eu cyhuddo o drosedd o'r fath gael caniatâd am fechnïaeth a dylai'r dedfrydau fod yn fwy llym, drwy gynyddu'r uchafswm dedfryd o chwe mis i 5 mlynedd.

Mae 'na 30 o argymhellion yn yr adroddiad i gyd.

'Argymhellion cadarn'

Mae'n galw hefyd ar i weithwyr proffesiynol ym maes cyfiawnder troseddol dderbyn hyfforddiant mewn deddfwriaeth gwrth-stelcian a sut i adnabod yr ymddygiad, yn ogystal â chyflwyno rhaglenni triniaeth ar gyfer y rhai sy'n euog o stelcio mewn carchardai a chymunedau ledled y wlad.

"Mae'r ymchwiliad...wedi cynnig argymhellion cadarn ac ymarferol fydd yn rhoi llais i ddioddefwyr stelcian, a rhoi cefnogaeth i'r unigolion dewr hyn wrth galon deddfwriaeth y dyfodol," meddai Mr Llwyd.

"Rydym yn argymell y dylid enwi stelcian yn drosedd benodol mewn deddfwriaeth yng Nghymru a Lloegr, er mwyn adnabod nodweddion hynod y drosedd....a sicrhau fod pob gweithiwr proffesiynol cyfiawnder troseddol yn derbyn hyfforddiant penodol er mwyn adnabod yr ymddygiad a dysgu sut i ddelio ag o.

"Yn ychwanegol, dylid cyflwyno rhaglenni triniaeth ar gyfer cyflawnwyr stelcian ledled cymunedau a charchardai fel y gallwn daclo'r problemau seicolegol sydd wrth graidd yr ymddygiad obsesiynol a pheryglus hwn.

"Daeth ymgynghoriad y Swyddfa Gartref, a oedd yn ganlyniad gwaith yr ymchwiliad hwn, i ben ddydd Llun a gwyddwn fod archwaeth am newid.

"Rwy'n annog y llywodraeth i roi ein hargymhellion ar waith i sicrhau na fydd dioddefwyr y drosedd hon yn dioddef yn ddiangen o hyn allan."

Straeon perthnasol