Yr Wyddfa yn 'cynhesu' yn ôl arolwg 15 mlynedd

Glöyn Byw Image copyright Other
Image caption Mae mwy o loÿnnod byw i'w gweld - arwydd o'r newid hinsawdd

Yn ôl canlyniadau arolwg newydd mae amgylchedd Yr Wyddfa yn newid.

Mae'r tymheredd yn codi, llygredd a newidiadau dulliau rheoli tir yn cael effaith ar fynydd ucha' Cymru.

Yn ôl y canlyniadau mae tymheredd y gwanwyn a'r haf yn uwch ac mae llai o aeafau gwlyb ac oer.

Yr Wyddfa yw'r unig leoliad yng Nghymru o blith y 12 drwy'r DU sy'n rhan o'r arolwg Rhwydwaith Newid Amgylcheddol.

Cafodd yr arolwg 15 mlynedd yng Nghymru ei ariannu ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a'r Cyngor Cefn Gwlad.

Yn ôl yr arolwg mae ymdrech y DU i leihau gollyngiadau sylffwr deuocsid yn cael effaith uniongyrchol gyda llawer llai o law asid (neu lygredd sylffwr deuocsid) yn llygru cynefinoedd naturiol Yr Wyddfa.

Ond mae'r arolwg yn nodi nad yw cyflwr y cynefinoedd yn debygol o ddychwelyd i'w hen ogoniant dros nos gan ei fod yn broses araf.

Ac mae llygredd parhaus - nitrogen ocsid, yn bennaf yn sgîl ceir, ac osôn, yn bennaf yn sgîl diwydiannau - yn dal i gael effaith andwyol ar y llystyfiant.

Newidiadau

Mae'r gaeaf yma wedi bod yn un o'r rhai cynhesaf ar gofnod, ond cawson ddigonedd o eira y llynedd a'r flwyddyn cynt.

Mae'r Rhwydwaith Newid Amgylcheddol yn ystyried y darlun mawr, ac yn ystod y 15 mlynedd diwethaf mae'r data'n awgrymu bod hinsawdd Yr Wyddfa wedi newid rhyw ychydig.

Image copyright Other
Image caption Mae'r cyngor wedi bod yn astudio'r hinsawdd am y 15 mlynedd diwethaf

Gan ei bod yn gynhesach ar y mynydd, cofnodwyd mwy o loÿnnod nag erioed o'r blaen.

"Dyma bryfetach sy'n arwydd o newid amgylcheddol," meddai llefarydd ar ran Cyngor Cefn Gwlad Cymru.

"O safbwynt defnydd tir, mae yna newidiadau mawr wedi dod i ran yr ucheldiroedd yn ystod y deng mlynedd diwethaf, yn cynnwys gostyngiad sylweddol yn nifer y defaid.

"Gan fod llai o ddefaid yn pori'r llystyfiant, mae mwy o rug a glaswellt y gweunydd yn tyfu ar Yr Wyddfa, a cheir llai o lecynnau glaswelltog.

"Mae hyn yn arwain at well amrywiaeth o blanhigion, sy'n newyddion da i fywyd gwyllt.

'Olrhain newidiadau'

Yn ôl Dylan Lloyd, Swyddog Goruchwylio'r Amgylchedd gyda'r Cyngor Cefn Gwlad, ac un o awduron yr adroddiad: "Wrth i'r gwaith monitro fynd yn ei flaen, mi fydd Rhwydwaith Newid Amgylcheddol Yr Wyddfa yn parhau i olrhain newidiadau yn yr hinsawdd, mewn llygredd sy'n cael ei gario yn yr aer ac mewn dulliau rheoli tir, gan ddatgelu gwybodaeth werthfawr am effaith y newidiadau yma ar gynefinoedd naturiol Yr Wyddfa.

"Mae bod yn rhan o rwydwaith ehangach o safleoedd ledled y DU yn rhoi mwy o werth i'n casgliadau. Mi allwn ni wahaniaethu rhwng amrywiadau tymor byr a phatrymau tymor hir.

"O'r herwydd, mae safleoedd y Rhwydwaith Newid Amgylcheddol yn amhrisiadwy wrth ymchwilio i iechyd yr ecosystemau sydd mor bwysig i ni," meddai.

Fe fydd casgliadau'r adroddiad yn cael eu cyflwyno a'u trafod yn ein gweithdy Monitro Safleoedd Natura 2000 Tirol yn Aberystwyth ar 21-22 Chwefror.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.