Cymru'n 'colli buddsoddiad o dramor'

Carwyn Jones yn China Image copyright Other
Image caption Arweiniodd Carwyn Jones genhadaeth fasnachu i China'r llynedd, ond dywed ASau bod Cymru'n colli cyfleoedd dramor

Mae ymwybyddiaeth o Gymru dramor yn dioddef gan nad oes asiantaeth benodol i hybu masnach, medd Aelodau Seneddol.

Dywedodd Pwyllgor Materion Cymreig San Steffan bod cyfleoedd buddsoddi wedi cael eu colli o ganlyniad.

Mae'r pwyllgor hefyd wedi cyhuddo Gweinidog Busnes Cymru, Edwina Hart, o "anghwrteisi difrifol" wrth ddelio â'r senedd.

Gwrthododd Mrs Hart roi tystiolaeth i ymchwiliad y pwyllgor i fuddsoddiad o dramor.

'Lleihau gwelededd'

Yn yr adroddiad, mae'r pwyllgor yn galw am olynydd i Awdurdod Datblygu Cymru - a gafodd ei ddiddymu yn 2006 - i farchnata Cymru o amgylch y byd.

Mae'n dweud bod cael gwared â'r cwango wedi "lleihau gwelededd Cymru yn y farchnad fyd-eang".

Roedd Mrs Hart wedi gwylltio aelodau drwy wrthod gwahoddiad i gwrdd â'r pwyllgor pan oedd ar ymweliad â Chaerdydd.

Ar y pryd dywedodd mai polisi economaidd oedd ei chyfrifoldeb a'i bod "yn gallu gwneud fy ngwaith yn iawn ar hynny".

'Siomedig'

Yn yr adroddiad, dywed y pwyllgor: "Roedd penderfyniad y gweinidog yn dangos anghwrteisi difrifol i'r pwyllgor ac i'r senedd."

Roedd aelodau hefyd yn siomedig, ond "ddim yn synnu'n fawr" am y diffyg cyswllt rhwng llywodraethau Cymru a'r DU.

Dywedodd Ysgrifennydd Cymru, Cheryl Gillan, bod Mrs Hart "ond wedi cytuno i gyfarfod bob chwe mis os oedd hi'n ystyried bod rhywbeth yr oedd angen i ni drafod".

Mae'r adroddiad hefyd yn dweud bod rhaid i Lywodraeth Cymru gysylltu gyda Llywodraeth y DU er mwyn gwella'r rhagolygon i'r economi ac er mwyn atal y dirywiad mewn buddsoddiad o dramor.

Mae llwyddiant Cymru wrth ddenu busnesau o dramor wedi dirywio ers diwedd y 1980au a dechrau'r 1990au pan oedd yn gyfrifol am 15% o fuddsoddiad i'r DU. Erbyn 2009-10 roedd hynny i lawr i 6%.

Roedd y pwyllgor wedi ymweld â'r Almaen er mwyn casglu gwybodaeth, a dywedodd swyddogion masnach yno nad oedd fawr o gysylltiad wedi bod gyda Llywodraeth Cymru dros gyfnod o 18 mis, a bod hynny'n gwrthgyferbynnu gyda rhannau eraill o'r DU.

Dyfeisgarwch

Dywedodd cadeirydd y pwyllgor, David Davies AS: "Ni allwn bellach ddibynnu ar ddulliau traddodiadol fel grantiau a chostau llafur isel i ddenu buddsoddiad o'r tu allan.

"Rhaid i Lywodraeth Cymru feddwl yn ddyfeisgar am sut i ddenu buddsoddiad a datblygu strategaeth economaidd glir.

"Heb asiantaeth benodol i hybu masnach, mae'r ymwybyddiaeth o Gymru yn rhyngwladol wedi dioddef."

Ymateb

Daeth ymateb Llywodraeth Cymru ar ffurf datganiad, sy'n dweud:

"Rydym eisoes wedi cydnabod yr angen i wella ein hymdrechion o safbwynt masnach a buddsoddiad mewn amgylchiadau economaidd anodd ac mewn marchnad sy'n fwyfwy cystadleuol.

"Rydym wedi sefydlu tîm prosiectau i arwain ar fasnach a buddsoddiad.

"Rydym yn falch bod y Pwyllgor wedi cymeradwyo ein hawgrymiadau am swyddfa newydd yn Llundain, a chynllun ffres ar gyfer buddsoddiad o'r tu allan.

"Mae sawl trywydd newydd yn cael eu dilyn. Mae ein model newydd yn un mwy hyblyg ac ymatebol sy'n addas i'r dyfodol ac nid yn adlais o Awdurdod Datblygu Cymru, a oedd wedi chwythu'i blwc."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.