Un o'r parciau lleiaf ym Mhrydain yn 60 oed

Traeth Freshwater Image copyright Other
Image caption Hwn yw un o'r parciau lleiaf ym Mhrydain

Mae Parc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn 60 oed ddydd Mercher.

Bydd cyngerdd arbennig ger pencadlys y parc yn Noc Penfro yn cael ei gynnal ym mis Mawrth.

Hwn yw un o'r parciau lleiaf ym Mhrydain a'r unig un gafodd ei sefydlu i ofalu am ardal arfordirol yn bennaf.

"Y llynedd, yn ôl darllenwyr y National Geographic, hon yw'r gyrchfan arfordirol fwya poblogaidd ond un yn y byd," meddai James Parkin, un o gyfarwyddwyr y parc.

"Ar ei fwyaf llydan, mae'r parc yn 16 cilometr gan gynnwys mynyddoedd Y Preseli, ond ar ei mwyaf cul dim ond 100 metr yw'r parc.

"Mae'r bobl dwi wedi gweithio â nhw o Ewrop wastad yn synnu at siâp y parc a'r ffaith bod dros 22,000 o bobl yn byw yma - un o'r parciau mwyaf poblog yn Ewrop."

Treftadaeth

Gan fod 279 o henebion rhestredig, 1,200 o adeiladau graddedig a 14 ardal gadwraeth yn y parc, mae gan yr awdurdod gyfrifoldeb am dreftadaeth hanesyddol yn ogystal â'r bywyd gwyllt.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Nia Thomas fu'n holi Tegryn Jones, Prif Weithredwr y Parc

Mae hyn yn parhau i fod yn her, meddai Mr Parkin, sy'n bwriadu trefnu digwyddiadau addysgol.

"Daeth y parc i fodolaeth oherwydd deddfwriaeth yn y 1940au, cyfnod economaidd anodd," meddai.

"Er bod y byd yn wahanol erbyn hyn mae'r amgylchedd dal yn fregus mewn cyfnod economaidd anodd ac mae mynediad i gefn gwlad dal yn bwysig.

"Ond mae'n rhad ac am ddim - mae hynny mor bwysig ag erioed."

Image copyright Other
Image caption Cafodd bywyd gwyllt eu niweidio gan drychineb y Sea Empress ym 1995

Daeth y parc i sylw'r byd pan darodd tancer y Sea Empress creigiau ger arfordir Sir Benfro ar Chwefror 15, 1996, ac effeithiodd yr olew ar yr arfordir.

Arbenigedd

Erbyn hyn, mae pobl o wledydd gwahanol yn cysylltu â wardeniaid y parc oherwydd eu harbenigedd ar ôl eu holl waith cadwraeth wedi'r trychineb.

Mae'r parc yn parhau i fod yn gartref i sawl aderyn prin fel y fulfran wen ac mae traean o balod Prydain yn nythu yn Sir Benfro.

"Fel un o'r ddinas yn wreiddiol, dwi byth yn blino ar weld dolffiniaid a siarcod oddi ar yr arfordir," meddai Mr Parkin.

"Mae pobl yn meddwl bod angen mynd tramor ond mae'n hawdd anghofio beth sydd yma yng ngorllewin Cymru."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.