Cychwyn ar y gwaith o adfywio twyni tywod Cymru

Cynffig Image copyright Other
Image caption Gall y system yng Nghynffig ei ddefnyddio mewn ardaloedd eraill o Gymru

Mae'r gwaith o adfywio twyni tywod Cymru wedi cychwyn.

Y nod yw adfer y bywyd gwyllt cynefinol a hefyd gwarchod yr arfordir.

Y twyni cyntaf i dderbyn sylw o dan brosiect peilot yw Gwarchodfa Natur Genedlaethol Cynffig yn sir Pen-y-bont ar Ogwr.

Bydd y gwaith yn cychwyn drwy wneud chwythdyllau ger aber Afon Cynffig gan helpu'r tywod i symud i'r tir o fewn y system dwyni.

Bydd pantiau llaith a thwyni ifanc moel, heb fawr o lystyfiant arnyn nhw, yn dechrau ffurfio unwaith eto.

Wrth greu'r llecynnau yma o dwyni tywod agored, y gobaith yw bydd bywyd gwyllt yn ffynnu, megis blodau prin fel tegeirian y fign, glesyn y gaeaf deilgrwn a chaldrist y gors.

Mae twyni tywod symudol hefyd yn ffordd dda o amddiffyn yr arfordir wrth iddyn nhw addasu i stormydd a newid yn lefel y môr.

Lliw i'r twyni

"Efallai bod y peiriannau cloddio'n ymddangos braidd yn eithafol, ond mae'r dull yma o reoli'r tir yn cael gwared â'r glaswelltau trwchus ac yn datgelu tir tywodlyd a llaith y gall blodau prin a lliwgar ail-hadu arno," meddai Andy Byfield o Plantlife, sy'n rheoli'r gwaith.

"Yn ystod y degawd nesaf, y disgwyl yw y bydd llu o degeirianau'n aildyfu ar y tir, gan ddod â fflach o liw i'r twyni.

"Bydd Cynffig yn dychwelyd i'w hen ogoniant fel un o'r llefydd gorau yn Ewrop i fywyd gwyllt twyni."

Rheolir y gwaith ar y cyd gan y Cyngor Cefn Gwlad, Cyngor Sir Pen-y-bont ar Ogwr a Plantlife.

Image copyright Other
Image caption Bydd y system yn hybu tyfiant newydd ac yn helpu amddiffyn yr arfordir

Ychwanegodd Scott Hand, swyddog cadwraeth y Cyngor Cefn Gwlad fod twyni tywod o amgylch arfordir Cymru wedi mynd yn fwy sefydlog dros y 50 mlynedd diwethaf.

"Rydym wedi colli 64% o'n twyni tywod symudol, agored.

"Mae hyn wedi arwain at golli'r amodau y mae bywyd gwyllt y twyni eu hangen i ffynnu.

"Dim ond 2% o dwyni Cynffig sy'n dywod agored erbyn hyn.

"Yn y 1940au, arferai cymaint â 40% fod yn dywod agored.

"Mae hyn yn dangos i ba raddau y mae llystyfiant y warchodfa wedi tyfu'n wyllt."

Tywydd stormus oedd yn gyfrifol am symudiadau'r twyni yn y gorffennol, ond mae wardeniaid presennol Cynffig yn cytuno bod angen cymorth ar natur ar ôl newidiadau yn y tywydd dros y 50 mlynedd diwethaf.

Mae'r arian hefyd yn galluogi'r Cyngor Cefn Gwlad i edrych ar 10 safle arall o amgylch Cymru a fydd yn elwa o'r system yma.

Dywedodd y cyngor y bydd y gwaith yn cael ei wneud yn ddigon pell oddi wrth eiddo, ac ni fydd yn bygwth buddiannau pobl mewn unrhyw ffordd.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.