Cyllid trafnidiaeth ysgol Cyngor Conwy yn y coch

Bysiau ysgol Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae pryder am y modd y cafodd cytundebau eu rhoi i gwmnïau bysiau

Mae cyllid trafnidiaeth ysgol un o gynghorau gogledd Cymru dros chwarter miliwn o bunnoedd yn y coch.

Dywedodd Cyngor Conwy eu bod yn cynnal adolygiad ar frys i ddarganfod achos gorwariant gwerth £290,000.

Mae cwmnïau bysiau yn honni iddyn nhw godi pryderon difrifol ynglŷn â'r modd y cafodd cytundebau eu rhoi 18 mis yn ôl.

Ond mae'r cyngor yn dweud mai dim ond newydd ddod i'r amlwg mae'r broblem a'u bod yn gobeithio y bydd y sefyllfa wedi "sefydlogi" yn fuan.

Dywedodd John Pockett, cyfarwyddwr Conffederasiwn Trafnidiaeth i Deithwyr yng Nghymru, fod y mater wedi rhygnu ymlaen ers dros flwyddyn.

"Roedd cwmnïau bysus yn mynegi pryderon nad oedd y system newydd (o dendro am gytundebau) yn addas i'r hyn oedd y cyngor mo'yn ei gyflwyno," meddai.

"Wrth gwrs, yn y pendraw, dyw ansicrwydd, anghysondeb ac aneglurder fel hyn ddim yn help i neb.

"Byddwn i wedi disgwyl, yn enwedig pan fo arian yn brin, y bydden nhw'n cadw llygad fanwl ar unrhyw beth - yn enwedig pan fo rhywbeth newydd yn dod i mewn."

Adolygiad mewnol

Roedd disgwyl i'r cyngor wario £3.606 miliwn ar fysiau ysgol dros y 12 mis diwetha'.

Ond bydd adroddiad i'w gyflwyno i gynghorwyr yn dangos eu bod wedi gorwario o 7%.

Ychwanega'r adroddiad: "Doedd y gorwariant yma ddim wedi dod i'r amlwg tan yr wythnosau diwetha'.

"O'r herwydd mae'r adran archwilio mewnol yn cynnal adolygiad o'r prosesau i geisio darganfod pam na ddaeth y gorwario yma i'r amlwg yn gynharach yn y flwyddyn ariannol."

Mae'r Aelod Seneddol Ceidwadol Aberconwy, Guto Bebb, wedi cwrdd â'r cyngor a'r cwmnïau i geisio dod o hyd i ateb i'r broblem.

Dywedodd bod 'na broses dendro newydd wedi'i defnyddio yn 2010, gyda chwmnïau'n cynnig eu prisiau isaf i gynnal gwasanaethau.

"Yr hyn sydd wedi digwydd ydy fod 'na nifer o bobl wedi rhoi ceisiadau mewn yn gystadleuol iawn i gael gwaith, eu bod nhw wedyn wedi penderfynu eu bod nhw'n methu gwneud y gwaith am y pris dan sylw, ac felly mae'r cyngor wedi gorffen fyny yn gorfod gofyn i fusnesau sefyll yn y bwlch," meddai.

"Oherwydd hynny, maen nhw wedi gwario'n sylweddol fwy er mwyn cael darpariaeth."

Mae nifer o'r cytundebau ar fin dod i ben ond mae rhai cwmnïau'n dweud eu bod wedi colli hyder yn y cyngor, sydd yn cynnal eu hadran drafnidiaeth ar y cyd gyda Chyngor Sir Ddinbych.

'Sefydlogi'

Mae BBC Cymru wedi gweld llythyr gan Grŵp Tacsi Conwy i'r cyngor yn eu rhybuddio y gallai'r problemau barhau.

Mae'n dweud: "Mae rhai o'r amserlenni cytundeb yn ymddangos yn anghywir neu yn amhosib i'w cyflawni.

"Mae cwmnïau wedi mynegi pryderon y gallan nhw ennill cytundeb tair blynedd ond does ganddyn nhw ddim llawer o ffydd y bydd y cytundebau'n para heibio mis Gorffennaf."

Dywed adroddiad y cyngor: "Mae disgwyl y bydd yna ragamcaniad gweddol gywir o gyllid diwedd flwyddyn ar gyfer trafnidiaeth ysgol ar gael erbyn mis Hydref / Tachwedd gan y dylai'r ddarpariaeth ar gyfer ysgolion a cholegau fod wedi sefydlogi erbyn hynny.

"Oherwydd hyn mae 'na archwiliad mewnol wedi'i orchymyn i gynnal adolygiad o'r prosesau yn ymwneud â'r gwasanaeth cludiant rhwng yr ysgol ac adre'.

"Bydd yr adolygiad hefyd yn manylu mwy ar y rhesymau dros y gorwariant erbyn i'r flwyddyn ysgol nesa' ddechrau."

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.