BBC Cymru Fyw

Carwyn Jones i gyhoeddi cynlluniau ynni Llywodraeth Cymru

Gan Iolo ap Dafydd
Gohebydd yr Amgylchedd BBC Cymru

Published
Mae'r Prif Weinidog, Carwyn Jones, wedi cyhoeddi cynlluniau cynhyrchu ynni Llywodraeth Cymru.
Roedd hyn ym Mharc Ynni Baglan ger Port Talbot.
Datgan y mae dogfen "Ynni Cymru" sut mae'r llywodraeth am weld cwmnïau a chymunedau yn elwa ar y gwaith ddaw yn y sector ynni.
Ymhlith yr ymrwymiadau mae gwella'r seilwaith ynni a gwella'r gyfundrefn gynllunio.
Cyfeiriodd Mr Jones at gyfle euraidd busnesau a'r swyddi allai gael eu creu petai cynlluniau ynni yn cael eu cymeradwyo.

'Gosod y sylfeini'

"Mae ynni yn faes sy'n diffinio ein cenhedlaeth. Mae'n faes yr wyf am inni arwain fel llywodraeth.
"Ein nod yw creu economi carbon isel sy'n ein harwain i ddyfodol llewyrchus yng Nghymru.
"Does dim dwywaith bod newid hinsawdd a diogelu ffynonellau ynni yn mynd i fod yn her ond mae'r heriau hyn hefyd yn gyfle euraidd i Gymru arwain y ffordd i greu economi carbon isel a gosod y sylfeini ar gyfer dyfodol gwell a gwneud y gorau o'r manteision hirdymor i Gymru bob cam o'r ffordd."
Bydd y cynllun yn ceisio hoelio sylw ar fusnes ac arian - ac y gallai hyd at £50 biliwn gael ei fuddsoddi rhwng 2012 a 2025 - cyn belled â bod yr holl gynlluniau arfaethedig yn cael caniatâd cynllunio awdurdodau lleol neu Adran Ynni a Newid Hinsawdd Llywodraeth Prydain.
Ddydd Mawrth fe benderfynodd Cyngor Sir Powys i wrthwynebu cais i godi dwy fferm wynt fawr.
image copyrightPA
image captionMi fydd y cynllun yma yn ceisio hoelio sylw ar fusnes ac arian
Gwrthodwyd cais am fferm wynt fechan wythnos yn ôl hefyd.
Ymysg ymrwymiadau'r llywodraeth mae:
  • Sicrhau bod pob punt sy'n cael ei buddsoddi mewn ynni yn cyfrannu at economi a chyfoeth hirdymor Cymru;
  • Gwella'r gyfundrefn cynllunio a sefydlu gwell seilwaith ynni;
  • Helpu busnesau Cymru i allu cystadlu am gontractau ynni i sicrhau'r nifer mwyaf o swyddi a'r manteision economaidd mwyaf.

'Tro pedol'

Cyn y cyhoeddiad dywedodd Russell George, AC, llefarydd amgylchedd y Ceidwadwyr: "Er nad yw'r ymrwymiadau bras hyn yn glir, maen nhw'n awgrymu bod y Prif Weinidog wedi sylweddoli o'r diwedd bod gan gynllun polisi TAN 8 ddiffygion sylfaenol a bod angen gwelliannau arno.
"Mae hwn yn dro pedol sy'n hir-ddisgwyliedig.
"Rwy'n awyddus i dderbyn mwy o fanylion ynglŷn ag ystyr "gwella'r gyfundrefn cynllunio".
TAN 8 ydy polisi Llywodraeth Cymru a sefydlwyd yn 2005 i gael saith ardal benodol ble gallai cwmnïau ynni gyflwyno cais i adeiladu ffermydd gwynt.
Mae gwrthwynebwyr y polisi yn gofyn am adolygiad - er nad oes argoel eto y bydd y llywodraeth hon yn cydsynio i hynny.
Dywedodd Gerry Jewson, cadeirydd a phrif weithredwr y datblygwyr ynni gwynt annibynnol, West Coast Energy, sydd wedi'u lleoli yn Sir Y Fflint er 1996: "Rydym yn hyderus bod y Llywodraeth wedi gwrando ar gynrychiolaethau holl ddeiliad diddordeb yn nyfodol adnewyddol Cymru a'u bod yn deall y materion sydd o dan sylw."

Straeon perthnasol

  • Cyngor Powys yn gwrthod codi ffermydd gwynt