Cymru'n troi'n hafan aderyn prin

Crugiar ddu Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Cafodd 328 o geiliogod eu cofnodi yn 2011

Mae Cymru'n troi'n hafan aderyn prin, yn ôl ymchwil cadwraethwyr.

Awgrymodd arolwg fod mwy o grugieir duon wedi cynefino yng Nghymru nag erioed o'r blaen.

Yn 2011 cafodd 328 o geiliogod eu cofnodi tra oedd 238 yn yr un safleoedd yn 2010.

Mae Prosiect Adfer y Grugiar Ddu gafodd ei lansio ym 1999 wedi cyrraedd ei nod bedair blynedd yn gynt na'r disgwyl.

Hebog llwydlas

Lansiwyd y prosiect wedi i'r cyfanswm o 264 o adar gwryw ym 1986 ostwng i 126 ym 1997.

Heb unrhyw gamau roedd ofnau y byddai'r rhywogaeth yn diflannu yng Nghymru erbyn 2010.

Image copyright PA
Image caption Mae RSPB Cymru yn honni y gall rheoli cynefinoedd gael effaith gadarnhaol ar rywogaethau eraill fel yr hebog llwydlas

Mae RSPB Cymru wedi cydweithio â nifer o sefydliadau a thirfeddianwyr preifat er mwyn delio â phroblemau sy'n effeithio ar fioamrywiaeth yr ucheldir.

Dywedodd Dr Sean Christian, Pennaeth Cadwraeth RSPB Cymru: "Gall rheoli cynefinoedd ac adfer rhywogaethau allweddol fod er lles y dirwedd.

"Mae canlyniadau arolwg 2011 yn dangos bod rheoli'r dirwedd yn briodol a thywydd twym sych ym mis Mehefin dros nifer o flynyddoedd wedi arwain at adfer tymor hir y grugiar ddu yng Nghymru.

"Ac mae'r rhaglen yn dangos y gall rheoli cynefinoedd effeithio'n gadarnhaol ar rywogaethau eraill yr ucheldiroedd fel chwibanogl y mynydd, y grugiar goch, a'r hebog llwydlas.

Tyfiant trwchus

Mae'r grugiar ddu - sydd hefyd yn cael ei galw'n geiliog du neu geiliog du'r mynydd - yn un o'r rhywogaethau anoddaf i'w helpu i fridio oherwydd mae angen cynefin neilltuol.

Yn ogystal â thyfiant trwchus ar gyfer nythu ac atal rheibwyr, mae angen coedlannau aeddfed er mwyn cael bwyd dros y gaeaf a chorstiroedd lle mae pryfed ar gyfer y cywion.

Ar un adeg roedd y rhywogaeth yn gyffredin mewn sawl rhan, ym Meirionnydd, Ceredigion a siroedd Caerfyrddin, Trefaldwyn a Brycheiniog.

Erbyn hyn, dim ond yn ucheldiroedd gogledd a chanolbarth Cymru y mae ond mae'r cynnydd wedi codi gobeithion cadwraethwyr.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.