Hyd at 90% yn llai o fagiau untro yn ôl archfarchnadoedd

Bag untro Image copyright Getty Images
Image caption Yn 2009 aeth siopwyr Cymru adref â thua 350 miliwn o fagiau untro o'r prif archfarchnadoedd.

Mae hyd at 90% yn llai o fagiau untro yn cael eu defnyddio ers i dâl am y bagiau gael ei gyflwyno ym mis Hydref y llynedd, yn ôl archfarchnadoedd.

Chwe mis ers i gwsmeriaid siopau Cymru ddechrau talu o leiaf 5c am unrhyw fag untro mae nifer o brif archfarchnadoedd sy'n masnachu yng Nghymru wedi rhyddhau ffigurau darpariaethol i BBC Cymru.

Mae nifer y bagiau untro a werthwyd gan Sainsbury's wedi gostwng 90%, mae'r Co-operative wedi gwerthu 86% yn llai o fagiau, ac mae Morrisons wedi gwerthu 60% yn llai o fagiau ers mis Hydref diwethaf.

Ond yn ôl Consortiwm Manwerthu Prydain a rhai archfarchnadoedd, roedd manwerthwyr eisoes wedi llwyddo i ostwng y nifer o'u bagiau trwy ddulliau gwirfoddol.

'Llwyddiant'

Yn 2009 aeth siopwyr Cymru adref â thua 350 miliwn o fagiau untro o'r prif archfarchnadoedd.

Mae'r ffigurau newydd hyn yn awgrymu y gallai cannoedd o filiynau yn llai o fagiau untro gael eu defnyddio mewn archfarchnadoedd eleni.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae masnachwyr yn cael eu hannog i roi'r arian i elusennau neu achosion amgylcheddol o dan y ddeddf.

Dywedodd Sainsbury's eu bod wedi bod yn argymell cwsmeriaid i ddefnyddio llai o fagiau untro ers tro.

Ychwanegodd llefarydd ar ran y cwmni: "Mae'r cynllun yn gweithio'n dda ac mae o fudd i elusennau ac i'r amgylchedd."

Dywedodd llefarydd ar ran cwmni'r Co-operative: "Mae cyflwyno tâl am fagiau untro wedi gweithio'n dda yn ein siopau ar draws Cymru.

"Rydym yn credu bod y llwyddiant hwn wedi bod yn ddibynnol ar yr hyfforddiant dderbyniodd y staff i gyfleu gwybodaeth am y tâl newydd ac am ein bod wedi hysbysebu'r newid yn ein siopau o flaen llaw."

"Ond wrth i ni agosáu at dymor y gwyliau fe fydd llawer o ymwelwyr nad ydynt yn ymwybodol o'r tâl yn defnyddio ein siopau.

"Felly, rydym yn cydweithio â'n staff i sicrhau bod y neges yn cael ei chyfleu unwaith eto."

'Camau mawr'

Dywedodd cwmni Tesco fod 50% yn llai o'u bagiau yn cael eu defnyddio er 2006 yn sgil cynllun cerdyn teyrngarwch oedd yn ysgogi cwsmeriaid i ddefnyddio bagiau eu hunain a bod y canran wedi codi "i fwy na 90% yn dilyn cyflwyniad y cynllun talu".

Dywedodd cwmni Morrisons eu bod wedi derbyn "un neu ddau o gwynion o bobl oedd yn ymweld â Chymru nad oeddent yn ymwybodol o'r rheoliad."

Dywedodd Richard Dodd, o Gonsortiwm Manwerthu Prydain, fod manwerthwyr wedi bod yn cymryd "camau mawr" i leihau'r defnydd o fagiau untro er 2006.

"Roedd defnydd o fagiau untro wedi'u haneri rhwng 2006 a 2010 - llwyddiant anferthol gafodd ei gyflawni yn wirfoddol gan fanwerthwyr yn ysgogi cwsmeriaid mewn amryw ffyrdd," meddai.

"Nid yw'n peri syndod bod cyflwyno'r tâl wedi lleihau defnydd o fagiau untro.

"Ond mae'r cwsmeriaid hynny sydd angen bagiau yn gorfod talu amdanynt yn ystod cyfnod pan maen nhw o dan bwysau, ac mae'r manwerthwyr yn gorfod talu mwy o gostau gweinyddol."

Yn ôl Cyfeillion y Ddaear Cymru mae'r ffigurau newydd yn dangos bod "pobl wedi newid eu harferion yn gyflym a'u bod yn mynd â bag eu hunain pan maen nhw'n siopa".

Cynlluniau amgylcheddol

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym wedi ein plesio ynglŷn â'r ffordd y mae'r cyhoedd wedi addasu i'r tâl ac rydym wedi ein calonogi gan y dystiolaeth sy'n awgrymu bod siopwyr Cymru wedi defnyddio nifer sylweddol yn llai o fagiau ers i'r tâl gael ei gyflwyno.

"Bydd y ffigurau cyntaf ynglŷn â defnydd bagiau untro ar gael ym mis Mai ac rydym yn gobeithio y bydd hyd at 90% yn llai o fagiau wedi'u defnyddio."

O ganlyniad i'r polisi mae perchnogion siopau sy'n cyflogi mwy na 10 person yn gorfod cadw cofnod o nifer y bagiau maen nhw'n eu gwerthu a nodi sut mae'r arian, sy'n cael ei godi, yn cael ei wario.

Mae masnachwyr yn cael eu hannog i roi'r arian i elusennau neu achosion amgylcheddol o dan y ddeddf.

Mae Morrisons wedi rhoi £135,000 i elusen Achub y Plant ac mae'r Co-operative yn amcangyfrif bydd tua £100,00 ar gael i gefnogi cynlluniau amgylcheddol yng Nghymru.

Mae Tesco wedi rhoi £300,000 i RSPB Cymru tra bod Sainsbury's wedi datgan eu bod yn cefnogi nifer o elusennau ond dydyn nhw ddim wedi datgan unrhyw ffigurau ariannol.

Cymru yw'r wlad gyntaf yn y Deyrnas Unedig i gyflwyno tâl am fagiau ond fe fydd Gogledd Iwerddon yn cyflwyno cynllun tebyg ym mis Ebrill 2013.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.