Atgyfodi cynllun adnewyddu adeilad?

Hen lun o'r Gyfnewidfa Lo Image copyright Not Specified
Image caption Yn y Gyfnewidfa Lo yr arwyddwyd y siec gyntaf am £1 miliwn yn 1904

Gallai cynllun gwerth £20 miliwn i adnewyddu adeilad hanesyddol yng Nghaerdydd gael eu hatgyfodi bum mlynedd wedi i'r cwmni datblygu rhoi'r gorau i'r syniad.

Caewyd y Gyfnewidfa Lo ym Mae Caerdydd yn 2007 ar gyfer cynllun adnewyddu, ond ni wnaeth hynny ddigwydd.

Mae cwmni adeiladu Macob wedi gwneud cais i ymestyn eu hawl cynllunio ar y safle a ganiatawyd yn 2006.

Eu bwriad yw codi 116 o fflatiau, dau dy bwyta, swyddfeydd a siopau ar y safle.

Mae'r adeilad cofrestredig Gradd II yn cynnal digwyddiadau cerddorol, ond nid yw'r elfen hynny yn y cynllun fydd yn cael eu gosod gerbron cynghorwyr ddydd Mercher.

Image copyright Not Specified
Image caption Roedd perchnogion pyllau glo, perchnogion llongau ac asiantau eraill yn masnachu ar lawr y gyfnewidfa

Rhoddwyd y gorau i'r cynllun yn 2007 oherwydd effaith y wasgfa ariannol.

Er i'r adeilad ailagor yn 2009 fel lleoliad i ddigwyddiadau cerddorol yn y ddinas, mae adroddiad cynllunio yn dweud ei fod wedi bod yn wag ers 35 mlynedd, ac mae'n dirywio.

Mae'r adroddiad yn nodi fod gan yr adeilad nodweddion rhagorol, ond bod angen gosod ffens o'i gwmpas bellach er mwyn gwarchod y cyhoedd rhag darnau o gerrig yn disgyn.

Y Gyfnewidfa Lo ar Sgwâr Mount Stuart oedd y ganolfan i berchnogion pyllau glo, perchnogion llongau a'u asiantau i gwrdd yn ddyddiol i fasnachu.

Caerdydd oedd allforiwr glo mwya'r byd ar ddechrau'r 20fed ganrif, ac yno yn 1904 yr arwyddwyd y siec gyntaf am £1 miliwn.

Ond wrth i borthladd Caerdydd fynd ar i lawr, fe gaeodd y gyfnewidfa ym 1958.

Image copyright Not Specified
Image caption Nod y cais yw adnewyddu'r Neuadd Gyfnewid yn llwyr

Daeth cyfnod cais cynllunio Macob yn 2006 i ben y mis diwethaf, ac yn ôl yr adroddiad cynllunio mae beirniaid yn credu bod y cais i'w adnewyddu yn ymgais i atal y datblygiad unwaith eto.

Dywed yr adroddiad: "Ni fyddai rhoi hawl cynllunio yn gorfodi'r datblygwr i wneud y datblygiad, dim ond awdurdodi cynllun datblygu.

"Nid rôl y sustem gynllunio yw gorfodi datblygu, dim ond ei reoli er lles y cyhoedd.

"Byddai peidio adnewyddu'r cais cynllunio yn arwain at sefyllfa lle na fyddai caniatad am unrhyw ddatblygiad, ac ni fyddai hynny er lles y cyhoedd."

Mae Macob, o Gaerdydd, yn ceisio am bum mlynedd o estyniad i'r cais cynllunio.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.