Cwest yn clywed tystiolaeth achos cyn-swyddog MI6 yn agored

Gareth Williams Image copyright Metropolitan Police
Image caption Roedd corff y dyn 31 oed wedi ei gloi mewn bag chwaraeon yn y bath

Mae crwner wedi penderfynu bod tystiolaeth yng nghwest cyn-swyddog gyda'r gwasanaeth cudd MI6 yn cael ei chlywed yn gyhoeddus.

Ond dywedodd y crwner, Dr Fiona Wilcox, y byddai rhywfaint o wybodaeth sensitif yn cael ei atal oherwydd "gwir berygl" i ddiogelwch a budd y cyhoedd.

Bu farw Gareth Williams, 31 oed o Ynys Môn, mewn amgylchiadau amheus yn ei fflat yn Llundain ym mis Awst 2010.

Cafwyd hyd i'w gorff noeth wedi ei gloi mewn bag chwaraeon yn y bath yn ei fflat yn Pimlico ar Awst 23 2010.

Mae teulu Mr Williams, sy'n dal i fyw ar Ynys Môn, wedi dweud eu bod yn chwilio am atebion.

Sgrin

Dywedodd y crwner na fyddai unrhyw dystiolaeth yn cael ei chlywed y tu ôl i ddrysau caeëdig ond y byddai swyddogion y gwasanaeth cudd yn rhoi tystiolaeth yn ddienw y tu cefn i sgrin.

Mae disgwyl i'r cwest ystyried a oedd unrhyw un arall yn gysylltiedig â marwolaeth Mr Williams.

Fe fydd 37 o dystion, gan gynnwys cydweithwyr Mr Williams yn MI6 a GCHQ, y ganolfan glustfeinio yn Cheltenham, arbenigwyr tocsicoleg, arbenigwyr bagiau yn ogystal â chwaer Mr Williams.

Roedd Mr Williams wedi bod yn arbenigwr codau ers 2001 cyn cael secondiad i MI6 yn 2009.

Clywodd y cwest ddatganiad chwaer Mr Williams, Ceri Subbe, fod ei brawd am i'w secondiad ddod i ben yn gynt.

Dywedodd datganiad y chwaer fod ei brawd "yn fwy anhapus" yn Llundain ac iddo gyfeirio at "anghydfod" yn MI6.

Clywodd y cwest ei fod wedi gwneud cais i ddychwelyd i GCHQ ar Fedi 1, 2010.

Mae'r heddlu yn credu iddo farw yn oriau mân bore Mawrth, Awst 16.

Cydbwysedd

Ar ran tri o ddarlledwyr a phum papur newydd fe wnaeth y bargyfreithiwr Caoilfhionn Gallagher gais am ryddhau lluniau, fideos a dogfennau gaiff eu defnyddio yn y llys.

Ond dywedodd cyfreithiwr ar ran Heddlu Llundain, Vincent Williams, fod 'na "ymchwiliad cymhleth" yn cael ei gynnal i farwolaeth Mr Williams a bod "gwir bosibilrwydd" o erlyniad troseddol.

Dywedodd fod rhaid cael cydbwysedd rhwng "cyfiawnder agored" yn y cwest ac ymchwiliad troseddol.

"Mae hyn oherwydd y gallai achos troseddol fod yn ddiweddarach a bod y Comisiynydd yn teimlo bod rhaid bod yn ofalus."

Nododd Ms Gallagher fod "safon uchel" yn gyfreithiol o ran adroddiadau cyfoes am y cwest.

Awgrymodd Dr Wilcox y dylai cyfreithwyr gytuno cyfaddawd y tu allan i'r llys.

Gwrthwynebu

Dywedodd cyfreithiwr ar ran teulu Mr Williams eu bod yn gwrthwynebu rhyddhau tystiolaeth fideo o'r ymdrech i geisio ail-greu sut y byddai wedi mynd i mewn i'r bath.

Cafodd radd dosbarth cyntaf ym Mathemateg ym Mhrifysgol Bangor yn 17 oed ar ôl astudio ar gyfer ei radd tra'n ddisgybl ysgol.

Er gwaethaf archwiliadau post mortem ni chafodd achos ei farwolaeth ei gadarnhau.

Mae disgwyl i'r cwest bara am wyth niwrnod.

Straeon perthnasol