Ymgyrch i godi ysgol Gymraeg newydd ym Mhorth Tywyn

Ysgol Parc y Tywyn Image copyright (C) British Broadcasting Corporation
Image caption Mae ymgyrchwyr yn dadlau bod y rhan fwyaf o blant yr ysgol ar hyn o bryd yn cael eu dysgu mewn cabanau

Mae ymgyrchwyr ym Mhorth Tywyn wedi dechrau deiseb yn galw am godi ysgol Gymraeg newydd gan honni nad oes digon o le yn yr ysgol bresennol.

Mae Rhieni Dros Addysg Gymraeg Porth Tywyn (RhAGPT) wedi dechrau'r ddeiseb ac yn trefnu cyfarfod cyhoeddus wedi i rieni naw o blant dderbyn llythyron gan Gyngor Sir Gaerfyrddin yn dweud nad oes lle i'w plant fis Medi nesa'.

Maen nhw'n galw ar y cyngor i godi ysgol newydd gan ddadlau fod y rhan fwyaf o blant yr ysgol ar hyn o bryd yn cael eu dysgu mewn cabanau.

Bob blwyddyn, ar gyfartaledd, mae'r ysgol i fod i allu derbyn 33 o blant.

Cabanau

Yn ôl un o sylfaenwyr RhAGPT, Angharad Griffin, cafodd 42 o blant eu derbyn i'r ysgol yn 2010-11 a chafodd 38 o blant eu derbyn ar gyfer 2011-12.

"Gwnaeth rhieni 51 o blant gais i gael eu derbyn i'r ysgol ym mis Medi nesa'," meddai Mrs Griffin.

"Penderfynodd y cyngor y byddai 42 o blant yn cael eu derbyn ond roedd hyn yn golygu bod rhieni naw o blant wedi derbyn llythyron gan y cyngor yn eu hysbysu nad oes lle i'w plant yn yr ysgol.

"Mae hyn yn golygu y bydd plant yr ardal naill ai'n gorfod mynychu un o dair ysgol Saesneg Porth Tywyn neu deithio allan o'r ardal i dderbyn addysg Gymraeg."

Cafodd yr ysgol ei hagor yn 1972.

Yn ôl Mrs Griffin roedd hi'n addas ar gyfer tua 100 o ddisgyblion y pryd hynny.

Tai newydd

"Mae plant wedi gorfod derbyn eu haddysg mewn cabanau ers 1978, pan ro'n i'n ddisgybl yno," meddai.

"Erbyn hyn dim ond yr 80 o blant sydd yn y dosbarth derbyn sy'n cael eu haddysg yn adeilad yr ysgol.

"Mae'r gweddill o'r 265 o blant sydd ar y gofrestr yn cael eu dysgu mewn cabanau.

"Mae nifer y cabanau wedi cynyddu dros y blynyddoedd i'r nifer uchaf sy'n gallu cael eu caniatáu dan y rheolau.

"Ac yn awr, am fod y cyngor wedi ymestyn y nifer o blant sy'n gallu cael eu derbyn i 42, mae'r ysgol wedi gorfod cael gwared ag ystafell cyfrifiaduron yr ysgol.

"Mae'n hen bryd i'r cyngor sylweddoli bod angen codi ysgol Gymraeg ym Mhorth Tywyn am fod addysg ein plant yn dioddef."

Honnodd Mrs Griffin y byddai'r broblem yn cynyddu dros y blynyddoedd nesa' am fod nifer o dai newydd yn cael eu codi yn y dref sy'n golygu bydd mwy o blant eisiau mynychu'r ysgol.

Ffensys diogelwch

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Sir Gaerfyrddin: "Mae 42 o ddisgyblion wedi eu cymeradwyo gan yr awdurdod lleol i fynychu Ysgol Parc y Tywyn.

"Cafodd naw disgybl eu gwrthod.

"Cafodd saith o'r rhain eu dyfarnu o ran meini prawf derbyn fel y dalgylch ac roedd y ddau arall yn geisiadau hwyr.

"Mae gan bob un ohonyn nhw'r hawl i apelio yn erbyn y dyfarniad neu wneud cais i fynychu ysgolion Cymraeg fel Ysgol Ffwrnes sydd tua phedair milltir o Ysgol Parc y Tywyn.

"Nid yw Ysgol Parc y Tywyn yn unigryw o ran angen adeilad newydd ac mae'r un sefyllfa yn berthnasol i ysgolion eraill yn Sir Gaerfyrddin.

"Ers 2003 mae Ysgol Parc y Tywyn wedi derbyn mwy na £630,000 o fuddsoddi cyfalaf i leddfu'r pwysau lletya.

"Mae'r buddsoddiad wedi cynnwys darparu tair ystafell ddosbarth ddwbl symudol, gwaith i ddarparu mwy o ofod, codi ffensys diogelwch a gwaith i gynyddu maint y maes chwarae.

"Mae'r gwaith hwn yn dangos ymrwymiad y cyngor sir tuag at yr ysgol."

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.