Dairy Crest i dalu dwy geiniog y litr yn llai i ffermwyr

Gwartheg Image copyright Getty Images
Image caption Dywedodd Dairy Crest nad oedd ganddynt unrhyw ddewis oherwydd pwysau'r farchnad.

Mae ffermwyr llaeth yng Nghymru yn chwyrn eu beirniadaeth o benderfyniad Dairy Crest i dalu dwy geiniog y litr yn llai.

Mae ffermwyr yn galw am i'r system gael ei newid, fel na all cwmnïau roi dim ond ychydig ddyddiau o rybudd - cyn gostwng prisiau.

Bydd Dairy Crest yn talu 2c yn llai i oddeutu 575 o ffermwyr yn y Deyrnas Unedig o ddechrau mis Mai.

Dywedodd Undeb Amaethwyr Cymru (UAC) fod y penderfyniad yn "warthus" ac y byddai'n golygu y bydd cynhyrchwyr llaeth yn derbyn rhwng 3c a 4c yn llai y litr na'r gost cynhyrchu.

'Cytundebau gwael'

Dywedodd Dairy Crest nad oedd ganddynt unrhyw ddewis oherwydd pwysau'r farchnad.

Mae'r gostyngiad mewn pris yn golygu y bydd incwm fferm gyffredin sy'n cynhyrchu miliwn litr o laeth yn flynyddol yn gostwng £20,000, sef gostyngiad o 7% mewn incwm.

Mae'r undeb yn pryderu y bydd cwmnïau eraill yn torri eu taliadau i ffermwyr.

Dywedodd cadeirydd pwyllgor llaeth UAC, Dei Davies, fod ffermwyr mewn sefyllfa amhosib yn dilyn penderfyniad Dairy Crest.

"Mae ffermwyr llaeth yn cael eu heffeithio'n wael gan gytundebau gwael yn aml," meddai.

"Gallant gael ei orfodi i roi 12 mis o rybudd cyn tynnu nôl o gytundeb ond gall y prosesydd roi dim ond ychydig ddyddiau o rybudd cyn gostwng prisiau."

'Pwysau'r farchnad'

Dywedodd Steve James, Dirprwy Llywydd yr undeb sy'n ffermwr llaeth yn Sir Benfro, nad oedd angen toriad mor llym.

"Rwy'n sicr y bydd yna nifer o ffermwyr llaeth wedi'u cythruddo gan y penderfyniad hwn, yn enwedig y rheiny sy'n cyflenwi llaeth i Dairy Crest," meddai.

"Efallai y bydd rhai o'r ffermwyr sy'n cyflenwi llaeth i brosesyddion eraill yn ofni toriadau tebyg mewn prisiau."

Dywedodd cyfarwyddwr prynu llaeth Dairy Crest, Mike Sheldon, fod y sector llaeth yn dioddef oherwydd gostyngiad prisiau nwyddau.

"Yn dilyn blwyddyn gref o ran prisiau llaeth yn 2011 rydym yn siomedig iawn fod rhaid inni ostwng y prisiau rydym yn talu ffermwyr," meddai.

"Rydym yn sylweddoli bod y gost o gynhyrchu llaeth yn uchel ac y bydd y penderfyniad hwn yn ergyd i'r ffermwyr hynny sy'n cael eu heffeithio."

"Ond mae pwysau'r farchnad ar ein busnes llaeth yn golygu does gennym ddim dewis.

Yn gynharach ym mis Ebrill fe ddechreuodd Dairy Crest ymgynghori â 500 o weithwyr ynghylch cau dau laethdy yn Lerpwl a Chaergrawnt.

Mae Dairy Crest yn prynu llaeth gan 1,300 o ffermwyr llaeth, y rhan helaeth ohonynt wedi'u lleoli yn Ne Lloegr, Canolbarth Lloegr, a De Cymru.

Straeon perthnasol

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.